Op zoek naar een breedbeeldoculair

markus17

Quaoar
Hoi,

Ik ben op zoek naar een breedveldoculair met een zo laag mogelijke vergroting voor op de 120/600 achromaat, maar zie door de lenzen het oculair niet meer.

Een ~40mm oculair lijkt me dus wel handig, maar dan, het beeldveld, en andere zaken. Na verfijnen [1] [2] blijven er ongeveer zeven oculairs over, waarvan een aantal rond de 70°. Ze zijn allemaal snel genoeg leverbaar en voor de rest onderscheiden ze zich, in mijn beperkte ogen, alleen in prijs. Waarom zou ik die Explore Scientific ipv die Panoptic nemen? Ze zijn nagenoeg hetzelfde qua specificaties, wat deze leek betreft dus, maar de Televue is wat duurder. Of waarom niet die Pentax?

Ik weet ongeveer wat ik wil, maar hieruit kan ik niet kiezen. Wel moet het eentje zijn die nog zo'n dertig jaar mee gaat.

Alvast bedankt!
Markus

[1] https://www.astromarket.org/oculairs/15_10/a,Zubehoer.Leistung.Anschluss-Teleskopseitig=2"/a,Zubehoer.Leistung.Brennweite=40>0/a,Zubehoer.Leistung.Eigengesichtsfeld=60-70
[2] https://www.astromarket.org/oculairs/15_10/a,Zubehoer.Leistung.Anschluss-Teleskopseitig=2"/a,Zubehoer.Leistung.Brennweite=40>0/a,Zubehoer.Leistung.Eigengesichtsfeld=70-80
 

Houdini

Donateur
Prijsverschillen tussen oculairen met schijnbaar dezelfde specificaties zijn te verklaren door - soms subtiele - verschillen in kwaliteit, zowel van het ontwerp (duurdere oculairen hebben meer elementen en/of gebruiken duurder glas en werken daardoor beter op snelle f/4 of zelfs f/3 telescopen) als van de uitvoering (coatings, precisie oppervlakken, zwarting van alle interne oppervlakken). Dit resulteert ook in een verschillende tweedehands verkoopwaarde voor merken als Televue en Pentax.
Over het algemeen krijg je waar voor je geld - meestal zijn duurdere oculairen echt wel wat beter.

Je hebt een f/5 telescoop, dat wil zeggen dat een 40mm oculair een uittreepupil van 8mm geeft. Nogal aan de hoge kant - je verliest licht als je pupil kleiner is.
Een heel goed alternatief (en als budget geen bezwaar is...) voor je idee van 40mm (70°) oculair is de Nagler 31mm (82°), geeft bijna hetzelfde beeldveld maar met een uittreepupil van 6mm.
Maar natuurlijk hangt alles af van budget, ik denk dat je beter begint met te beslissen hoeveel je wilt spenderen, en of je echt vasthoudt aan een 40 mm oculair dan wel eerder tussen 30 en 35 mm zoekt (ook in die categorie heb je grote prijsverschillen!).
 
Laatst bewerkt:

Josan

Pluto
Welke maat oculairen? 1,25 inch of 2 inch? Met een f/5 kijker kun je de 70-80 graden oculairen misschien beter vermijden vanwege een hoge kans op randonscherpte. De oculairen met kleiner schijnbaar beeldveld zijn goedkoper, lichter en hebben minder glas en daardoor vaak een helderder beeld. Je maximale, echte beeldveld wordt bepaald door de oculairmaat.
Ik zou de uittreepupil onder de 6mm houden, dan heb je nog wat ruimte voor als je ouder wordt, aangezien je dat oculair 30 jaar (gezondheidsgarantie?) wilt gebruiken. Je komt dan op een 30mm oculair. De oculairen die jou in die brandpunt het maximale, echte beeldveld in 1,25 inch geven hebben een schijnbaar beeldveld van 50-52 graden en dan praat je dus over een Plossl-achtige bijvoorbeeld. Bof je even, want die zijn redelijk goedkoop.
 

PaulT

Donateur
De oculairs die Markus achter de links vermeldt zijn 2 inch. Mocht je daar inderdaad naar op zoek zijn, dan kan ik de Telescope-Service versie van de Paragon aanraden. Beschikbaar in 30mm en in 35mm en momenteel met korting. Ik heb zelf de 40mm versie in mijn F9 en F10 kijkers en daar heel veel plezier van. Let wel, een kijker met F9 of F10 is aanmerkelijk vergevingsgezinder dan jouw F5. Ik kan dus niet zo goed inschatten of ze net zo goed zouden presteren in jouw kijker.
 
Josan zegt het heel goed! Je pupil van maximaal 6-7 en je f5 zorgt ervoor dat je niet groter dan 30 mag gaan. 80° beeld pak je inderdaad ook best niet, want opnieuw door je snelle f5 is de kans op coma onscherpte aan de rand heel reëel. En denk jawel ook aan het gewicht!
 

sdn

Pluto
Welke maat oculairen? 1,25 inch of 2 inch? Met een f/5 kijker kun je de 70-80 graden oculairen misschien beter vermijden vanwege een hoge kans op randonscherpte. De oculairen met kleiner schijnbaar beeldveld zijn goedkoper, lichter en hebben minder glas en daardoor vaak een helderder beeld. Je maximale, echte beeldveld wordt bepaald door de oculairmaat.
Ik zou de uittreepupil onder de 6mm houden, dan heb je nog wat ruimte voor als je ouder wordt, aangezien je dat oculair 30 jaar (gezondheidsgarantie?) wilt gebruiken. Je komt dan op een 30mm oculair. De oculairen die jou in die brandpunt het maximale, echte beeldveld in 1,25 inch geven hebben een schijnbaar beeldveld van 50-52 graden en dan praat je dus over een Plossl-achtige bijvoorbeeld. Bof je even, want die zijn redelijk goedkoop.
De vraag was een breed beeldveld, daar voldoet een Plossl natuurlijk niet aan. Je kan natuurlijk vinden dat randonscherpte een probleem is maar als de markus17 nu juist op zoek is naar een breed beeld voor grote nevels of als zoekeroculair, of gewoon niet zo kritisch is, dan zit hij daar misschien helemaal niet mee.

Maar ik ben het met je eens dat 82 graden misschien de moeilijkheden opzoeken is, ook qua gewicht. Ik gebruik zelf de 27mm panoptic en dat is een heel fijn oculair. Heel scherp beeld, niet te zwaar. Misschien nieuw wel wat te duur geprijsd, het schijnt dat de APM 30mm UFF een zeer goed alternatief is dat bovendien nog wat meer beeldveld biedt. Heb ik geen ervaring mee.
 
Laatst bewerkt:

Rudy

Donateur
De 24mm/68 graden van ES doet het naar mijn mening goed in de 120/600mm van Skywatcher. Als je 2" kunt gebruiken, de 28mm zal dat waarschijnlijk ook wel zijn. En kost nog niet heul veul geld. :)
 

markus17

Quaoar
Dag allen,

Het gaat inderdaad om de 2"-varianten, had ik inderdaad even moeten noemen. Ik zit nu nog met een goedkoop 1.25" ding en bijbehorende Plössls te werken, maar een 2"-amiciiprisma ga ik nog aanschaffen. Ik ben gewend aan recht ongespiegeld beeld en dat heeft domweg mijn voorkeur, voordat ik daar commentaar op krijg :) .

De uittredepupil had ik meegenomen in de overweging (ik leer al wat van u allen hier), en mikte op ééntje van 7mm. Omdat ik een zo laag mogelijk vergroting wilde dacht ik aan de 40mm, en dacht er met een 8mm pupil nog wel mee weg te komen. Iets te optimistisch dus. Zit ik met een 35mm oculair met 7mm pupil dan nog (net) binnen het toelaatbare? De vergroting wil ik graag zo laag mogelijk houden. Kleinere oculairs schaf ik hierna zeker wel aan.

Goed, dan het beeldveld. Ik kan niet beoordelen hoe ik randonscherpte zal ervaren. Maar ik 'weet' van de winkel al dat ze sommige breedveld oculairs getest hebben op randonscherpte [1] op een f/5 en dat die dingen de test passeren. Die Baader is ook nog eens mooi goedkoop i.t.t. de Televue's, waarvan ik overal verneem dat die dingen vrij fraai beeld geven, en getest worden tot f/4. Het is dus een dingetje begrijp ik, en bij voorkeur wil ik een type/merk die hierbij goed uit de bus komt.

Zo laag mogelijk vergroting, redelijk groot beeldveld die nog goed werkt op een f/5, dus met het minimum aan randonscherpte, is wat ik denk te zoeken. Op de laatste plek komt de prijs.

Bedankt voor jullie interessante antwoorden, zo ga ik er uiteindelijk zeker wel komen.

Markus

[1] https://www.astromarket.org/oculair...eric-oculair-36mm-2-/p,10804#tab_bar_0_select
 

Rudy

Donateur
Zit ik met een 35mm oculair met 7mm pupil dan nog (net) binnen het toelaatbare? De vergroting wil ik graag zo laag mogelijk houden.
Probeer het 'ns te meten, wat de pupilgrootte van je ogen is. Wel is het zo dat dit bij het ouder worden meestal minder gaat worden, hoewel het ook voorkomt dat dit bij ouderen ook nog vrij groot is. De trend is naar beneden bij oplopende leeftijd, maar er zijn grote individuele verschillen. En je kunt je afvragen, ga je het aan te schaffen oculair echt 30 jaar gebruiken met een/dezelfde f/5 kijker?
 

sixela

Alexis - moderator
Iets te optimistisch dus
Dat wéét je dus niet, tenzij je je open pupil hebt gemeten in het donker. Ik dacht ook niets aan een 40mm oculair te hebben op mijn f/5,1, tot ik het probeerde ;-).

Alleszins: geen Paragon op een f/5. Die randonscherpte is dan erg storend, al is het op een f/9 telescoop een erg goed oculair.

Over de APM UFF 30mm niets dan lof. De 30mm en 40mm Pentax XW trouwens ook, maar als je de prijs ziet hoeft je dat niet te verwonderen.
 

John Baars

Moderator
Sorry als ik je feestje in post #8 een beetje verstoor. Ik heb de Baader Hyperion Asph 31mm en gebruik hem als 2 inch. In mijn f/5 telescoop gebruik ik hem niet. Vanwege de zeemeeuwen / spookjes aan de rand van het beeldveld. Verder is het in andere kijkers vanaf f/9 een heerlijk oculair.
Ik vrees dat de combinatie groot beeldveld, 30-35 mm , randscherpte en f/5 gewoon een heel duur verhaal is.
 

markus17

Quaoar
Rudy, hoe kan ik mijn pupil meten zonder naar de opticien te gaan? Of zonder een sterrenfeest te bezoeken waar ik het één en ander uit zou kunnen proberen? Wat betreft een dik oculair en de f/5, die krijgt zo spoedig mogelijk een langere en dikkere broeder-refractor.

Sixela, inderdaad, maar ook hier, ik moet het helaas met u allen slechts per tekst zien te begrijpen. En dat is een stuk ingewikkelder dan een patch voor een stuk broncode over de lijn te sturen. Zijn die bevindingen over de APM en die dikke Pentax óók met een ~f/5?

John, mijn feestje mag je altijd verstoren, vooral ook omdat ik de 'kennis van de winkel' tussen de aanhalingstekens had geplaatst. Daarom vraag ik u allen, alle kennis en geen winkel. Over je laatste zin betreffende een duur verhaal, dat is geen probleem, er is genoeg budget voor een dure Televue en alles eronder.

Wat ik wel proef in dit draadje is dat het goedkopere segment in dit deel niet toereikend is, ook niet als de winkel zegt 'dat het goed bevonden is'.

Omdat ik het niet kan testen of ik hetzelfde heb met een f/5 en een 40mm zoals Sixela schrijft, neig ik naar een ~35mm. Het verschil in vergroting is nog binnen het bereik wat ik zoek.

Dank voor het bijsturen, ik lees graag meer!
 

svdr

Uranus
Een uittredepupil van 7 of zelfs 8 mm is misschien wel een beetje de rand opzoeken. Of je oog dit nu wel of niet aankan is één kwestie, maar waar je ook rekening moet mee houden is de hemelachtergrond. Als de uittredepupil even groot is als je maximale oogopening blijft de hemelachtergrond even grijs.

Ik hou ook erg van breedveldwaarnemen met lage vergroting maar ik geef wel de voorkeur aan net iets meer dan minimale vergroting. Met een wat donkerder achtergrond zie je gewoon méér. Daarom mijn advies om de uittredepupil niet wijder dan 5-6mm te houden. Mijn oculair daarvoor is de 26T5 Nagler. Een duur maar zeer goed stuk. Ik heb 'm tweedehands van Sixela.. wil je toch meer beeld dan kan je een ES 100° overwegen.

Hoe dan ook gat dit een flinke duit kosten.
 

Rudy

Donateur
Rudy, hoe kan ik mijn pupil meten zonder naar de opticien te gaan?
Er zijn verschillende methoden, lees 'ns dit draadje en zoek ook even op het forum hoe je het kunt meten door een foto te maken van je oog om het op die manier te meten.

Ik zou het advies van @svdr serieus nemen overigens, ook al zou wellicht een wat grotere uittredepupil kunnen icm. jouw oog. Iets tussen 5-6mm lijkt ook mij beter.
 

sixela

Alexis - moderator
Klopt natuurlijk -- ik heb een 40mm oculair, maar ik gebruik mijn 31mm oculair veel meer, en achteraf gezien had ik die 26T5 nooit moeten verkopen ;-). 40mm heb je soms nodig voor vrij grote maar erg zwakke voorwerpen (dwergstelsels) en om bijvoorbeeld beter kleur te zien in M42, maar dat is veel minder inzetbaar dan een "overzichtsoculair" met een iets minder riante uittredepupil, waar je meestal meer hebt aan meer details in minder zwakke of kleinere voorwerpen door de hogere vergroting.

Ik had vroeger een ES 82° 30mm, maar die is ondertussen vervangen door de betere 31T5 Nagler. Op f/5 is er toch nog verschil. Eigenlijk: iets dat slechter is dan een 30mm APM UFF hoef ik op een f/5 kijker niet meer, en ik vind die prettiger dan een 30mm ES 82° ondanks het kleinere veld.
 

EdwardB

Donateur
hoe kan ik mijn pupil meten zonder naar de opticien te gaan?
Het kan door naar de ijzerwarenhandel te gaan. Met een borenset van boortjes van 8mm en kleiner kun je de diameter van de oogpupillen meten. Als je de achterkant van de boor voor een van je ogen houdt en naar een ster kijkt, zie je de ster dubbel. Neem een steeds dikkere boor totdat je dat niet meer ziet. Dan zit je op je maximum oogpupildiameter.

Soms vraag ik me af of het mogelijk is om je oog te trainen om wijder te worden. Door veel waar te nemen in het donker zou je denken dat we een signaal aan de hersenen afgeven dat we die wijde pupillen nog wel nodig hebben.

Ik kijk ook graag met lage vergrotingen. Het heldere beeld geeft een 'frisse' indruk en nevelachtige objecten vallen sneller op, mits ze groot genoeg zijn. Zoals Sixela zegt, dus voor de grote zwakke objecten. M33 vind ik altijd erg mooi bij de laagste vergroting. En inderdaad kleur in een handjevol gas nevels. Je moet dan direct kijken, niet perifeer. In dat geval is een groothoeker minder noodzakelijk. Je centreert het object en kijkt er recht naar. Voor enige resolutie van meer puntvormige bronnen moet je wel wat vergroten. Dus als je open sterrenhopen wilt waarnemen is wat sterker vergroten wel wat handiger. Tenzij het je er ook om gaat om veel 'omgeving' om het object te hebben. Dan is de laagste vergroting wel mooi.

Houd er rekening mee dat dit zware oculairen zijn. De groothoekers zijn al gauw zo'n 600 gram of meer. Een 2"-amici weegt ook al gauw meer dan een pond. Samen heb je dus ruim een kilo aan je kijker hangen. Misschien eerst even testen hoe je kijker/montering-combinatie daarop reageert?
 

markus17

Quaoar
Goed, van de 40mm naar de 35mm zijn we nu bij de 30mm, of beter gezegd, de 31mm Nagler type 5, waar Houdini al in het eerste antwoord over schreef. Hiermee heb ik een pupil van 6.2mm, heel wat minder dan de 7 of zelfs 8 eerder. Het is inderdaad een duur ding, maar ik hoef er ook geen twee van, dat scheelt weer.

Het gewicht is wel een ding, één kilogram oculair, plus prisma, minus 2"-1.25"-adapter is nog steeds meer dan een kilogram. De scherpsteller van de 120/600 is een stuk steviger dan die van mijn brakke 90/1000, en heeft twee stelschroeven om een 2"-element vast te zetten, kom ik daar wel mee weg? Al weet ik niet hoe het is als de telescoop richting het zenit gericht is, er zit natuurlijk wel een spreekwoordelijke 'dikke reet' aan.

Qua montering kan de Vamo Traveller het hele spul denk ik nog wel aan, en anders de Zero wel, die is sowieso zo stabiel als maar kan, al vertrouw ik die montering minder. In elk geval hoeft de zware optische zoeker er niet bij op. Qua balans heb ik nog genoeg ruimte over om de buis in de ringen te verplaatsen, de ringen zitten nu zo ver mogelijk naar de voorkant.

Bedankt!

ps, de pupillometer wil ik nog eens proberen!
 
Laatst bewerkt:

Adelaar

Donateur
Over de pupillometer: een andere methode is een stukje zwart karton/dik papier te pakken, en daar met een dunne speld of naald kleine gaatjes te prikken op telkens een halve millimeter meer afstand van elkaar. Dus bijvoorbeeld, afhankelijk van de verwachte maximale pupilgrootte: 5,0mm - 5,5mm - 6,0mm - 6.5mm - 7mm. Dit is dan je pupillometer. Dan houdt je in het donker dit kaartje dicht voor je oog, en kijkt naar bijvoorbeeld een ver weg staande lantaarnpaal, of andere zwakke lichtbron, of houdt een heel zwak lampje achter de gaatjes (laat je ogen eerst goed aan het donker wennen, en het gaat erom dat de lichtbron door de gaatjes heen niet veel sterker is dan de sterren zelf). Is de afstand tussen twee gaatjes te wijd, dan kijk je als het ware door twee losse cirkeltjes. Is de afstand te nauw, dan overlappen de cirkeltjes elkaar. Waar ze elkaar precies raken, heb je je maximale pupilafstand te pakken! (Bron: P. Eilers in Hans Göertz, Waarnemen met een prismakijker, JWG brochure 49, voorjaar 1979. p.5.)
 

markus17

Quaoar
Bedankt! Is dat niet ongeveer hetzelfde als waar Rudy naar linkte?

Ik heb de winkel gevraagd of de 120/600 qua gewicht dat Baaderprisma met de Nagler 31mm wel fatsoenlijk aan kan. De winkel is niet negatief maar het 'lijkt ze wel te zwaar voor de 120/600'. Verder schrijven ze dat het 'ook overkill is voor een `goedkopere` achromaat'. In elk geval een eerlijk antwoord.

Dat laatste is misschien smaak, in mijn zoektocht kom ik redelijk wat kijkers tegen die ook redelijk grote 2"-oculairs zelfs in een Startravel 102 drukken. Aan de andere kant blijft dit niet mijn enige OTA, maar voorlopig wel. Waarom zou het b.v. geen overkill zijn voor een f/6.5 achromaat die twee keer zo duur is [1]?

Het gewicht is blijkbaar een dingetje. Wat scheelt er aan om dat gewicht aan mijn Startravel te hangen? En zou dat dan ook gelden voor de vergelijkbare 120/1000 Evostar? Die heeft dezelfde kont, en is alleen een stukje langer. Daarmee lukt het sommige mensen volgens het internet wel.

Ideeën? Dank!

[1] https://www.astromarket.org/telesco...op-ac-127-825-ar-ota/p,49862#tab_bar_1_select
 

Rudy

Donateur
Verder schrijven ze dat het 'ook overkill is voor een `goedkopere` achromaat'. In elk geval een eerlijk antwoord.

Dat laatste is misschien smaak, in mijn zoektocht kom ik redelijk wat kijkers tegen die ook redelijk grote 2"-oculairs zelfs in een Startravel 102 drukken. Aan de andere kant blijft dit niet mijn enige OTA, maar voorlopig wel. Waarom zou het b.v. geen overkill zijn voor een f/6.5 achromaat die twee keer zo duur is [1]?
Nou ja, ik zie beetje het punt dat zo'n oculair in verhouding veel kost, in vergelijking met de telescoop. Maar of dat echt belangrijk is? Gaat er meer om dat de combinatie van oculair en kijker doet wat iemand ervan verwacht, toch?
 
Bovenaan Onderaan