Op novajacht: hoeveel kun je er zien in één avond?

Op 4 oktober had ik de telescoop vroeg buiten gezet om een oude nova uit 1901 op te zoeken. Maar ik verwachtte dat dit alleen zou lukken als het goed donker zou zijn. De schemering was nog niet voorbij, dus eerst maar wat ronddwalen aan de hemel.

Eerst richtte ik de kijker op RS Ophiuchi.
Dit is een recurrente nova (een nova die meerdere uitbarstingen heeft).
Er zijn uitbarstingen bekend uit 1898, 1933, 1958, 1967, 1985, 2006 en 2021.
Dit jaar bereikte RS Oph een maximale helderheid van 4,5m (9 augustus). Daarna liep de helderheid geleidelijk terug, maar het minimum is nog niet bereikt.
Mijn schatting van deze avond: 10,0 ±0,2m.
Nog steeds een magnitude helderder dan in de afgelopen jaren.

Het volgende doel was Nova Cassiopeiae 2021. Dit is een trage nova die sinds 18 maart 2021 in uitbarsting is. Op 10 mei werd de maximale helderheid (5,2m) bereikt. Daarna werd dit object wel wat zwakker, maar nog steeds helder genoeg om met een verrekijker waar te nemen. Omdat Cassiopeia nu ‘s avonds hoog aan de hemel staat, vind ik het gemakkelijker om de telescoop te gebruiken (geen nekpijn).
Het is een mooi sterrenrijk gebied. Met een groothoekoculair staat de open sterrenhoop Messier 52 in hetzelfde beeldveld. Ook de Bubble nevel staat in dit beeldveld, maar kan ik helaas nooit zien (lichtvervuiling).
Ik schatte de nova op 7,8 ±0,2m.

De volgende nova was Nova Vulpeculae 2021. Dit object is minder spectaculair dan de vorige twee, maar interessant genoeg om ook te schatten: 11,5 ±0,1m.
Net als Nova Cas 2021 heeft deze een ongebruikelijke lichtkromme met meerdere maxima. Het is onvoorspelbaar hoe deze twee vreemde novae zich zullen ontwikkelen.

Daarna werd de kijker gericht op T Coronae Borealis. Dit is een recurrente nova, net als RS Oph.
T CrB had uitbarstingen in 1866 en 1946. We wachten op de volgende.
In de afgelopen jaren kon ik T CrB steeds gemakkelijk zien met de telescoop. De helderheid varieerde tussen 9,6 en 10,2. Als de geschiedenis zich herhaalt, gaat er een korte helderheidsdip vooraf aan de volgende uitbarsting. Maar nu is er nog niets van te merken. Mijn schatting: 10,1 ±0,1m.

Volgende doel: V Sagittae. Dit is een zwakke veranderlijke ster, die binnen 100 jaar een nova kan worden. “The star V Sagittae is the next candidate to explode”.
Ik schatte de helderheid op 10,6 ±0,1m. Iets helderder dan mijn vorige waarnemingen uit 2020 en 2021.

In hetzelfde beeldveld staat PU Vulpeculae, ook wel Kuwano’s object genoemd.
Dit is een trage nova. De maximale helderheid was 8,7m in 1979. Nu is de ster nauwelijks meer te zien met mijn telescoop.
Mijn schatting: 12,9 ±0,2m bij een vergroting van 200x.

Een andere trage nova is HR Delphini, ontdekt door de Britse amateur Alcock in 1967. De maximale helderheid was 3,6m.
Sindsdien is deze nova altijd zichtbaar gebleven in bescheiden telescopen.
Mijn schatting: 12,1 ±0,2m bij een vergroting van 200x.

Tot slot GK Persei. Dit was een spectaculaire nova in 1901: even helder als Capella.
Maar nu is dit object veel zwakker. Bij perifeer kijken is er af en toe een lichtpuntje te zien.
Mijn schatting: 13,1 ±0,3m.
GK Per heeft soms een opleving. Maar deze avond nog niet, helaas.

Acht novae in één avond. Geen slechte score.
 
Laatst bewerkt:

GuusGilein

PKS 0716+71
Mooi lijstje! Ik heb gelijk weer een paar kandidaten erbij voor mijn programma :)
T CrB had ik gisteravond magnitude 9,8, die schommelt regelmatig een paar tienden, een week eerder zat ik nog op 10,1.
GK Per stond nog achter ons huis toen de wolken binnen kwamen drijven.

Nova Cas is vaste prik, van de rest ga ik maar eens kaarten maken.
 

astrosun

Pluto
Fabrisius schreef:
In de afgelopen jaren kon ik T CrB steeds gemakkelijk zien met de telescoop. De helderheid varieerde tussen 9,6 en 10,2. Als de geschiedenis zich herhaalt, gaat er een korte helderheidsdip vooraf aan de volgende uitbarsting. Maar nu is er nog niets van te merken. Mijn schatting: 10,1 ±0,1m.

Enig idee hoeveel die helderheidsdipjes bedroegen ?
 
Ongeveer 260 dagen voor het maximum van 1946 zag de bekende Amerikaanse amateurastronoom Leslie Peltier een helderheidsdip van 10,8m.

CrB_T 1945-1946.gif
 
Bovenaan Onderaan