Nova N Cas 2021

steert-sterre

Eerbeek/Bussloo
Wegens bewolking op mijn vakantieadres de nova 2 weken niet gezien ( en dus ook het recente plekje gemist...)
Gisteravond 2/7 om 22.09 UT geschat op 7.3 (15x80).
 

Extrafocaal

Donateur
Al eens eerder een vergelijk met een 'pre-nova' dss plaat gemaakt, maar dat aan de hand van een 135mm telelens opname (post #123) - dus niet echt met hoge resolutie. Daarom nog eens herhaald met een 10" Meade ACF op f/8 (rond 1:20 CET in de nacht van 7 op 8 juni 2021). Na flink verscherpen vergeleken met een Palomar plaat uit 1991 - het lijkt de westelijke component van een (schijnbare) dubbelster (ca. 4" apart, Vm ca. 15).

MvG,
Peter
NCas2021_1991.gif
 
Kort nadat deze nova werd ontdekt in maart, had ik wat twijfel over de juiste identificatie.
Op oudere foto's zijn meerdere sterretjes rond deze positie te vinden.
Bijv. onderstaande Pan-STARRS foto.

Bij een doorsnee nova is het verschil tussen de minimale en maximale helderheid (amplitude) ongeveer 12 magnituden.
Als sterretje A de prenova is (magnitude 14,96m), zou je verwachten dat die ster in uitbarsting ongeveer magnitude 3 haalt.
Tot nu had de nova meerdere helderheidspieken, maar nog niet helderder dan 5,3m.

Sterretjes C t/m G vallen af.
Tot nu toe hield ik nog rekening met de mogelijkheid dat sterretje B de prenova is (ongeveer 19m).
Maar de foto van Extrafocaal (y) bewijst dat het niet B kan zijn.
Het is dus toch A.

Nova Cas 2021 identificatie.jpg
 
Laatst bewerkt:

Extrafocaal

Donateur
....
Het is dus toch A.
Dank voor deze toelichting. Natuurlijk haalt de resolutie (en diepte) van mijn opname het niet bij de Pan-STARRS, maar het lijkt toch inderdaad A. Overigens, altijd weer verbaasd hoeveel sterren eigenlijk dubbelsterren blijken te zijn. Lijkt me wel aardig dit gebiedje nog eens op te nemen, wanneer de nova (eindelijk) flink zwakker is geworden - en hoger aan de hemel staat.
NCas2021_identificatie_PH1.gif
 

Josan

Maan
Maar AB is misschien niet het dubbelsysteem dat de nova gevoed heeft toch???? Zo'n dubbel die een nova geeft heeft meestal een witte dwerg en normale ster heel dicht bij elkaar staan. Kan zijn dat A op zich een dubbelsysteem is en B een optische "dubbel", die toevallig in dezelfde zichtlijn ligt.
 

sdn

Maan
Maar AB is misschien niet het dubbelsysteem dat de nova gevoed heeft toch???? Zo'n dubbel die een nova geeft heeft meestal een witte dwerg en normale ster heel dicht bij elkaar staan. Kan zijn dat A op zich een dubbelsysteem is en B een optische "dubbel", die toevallig in dezelfde zichtlijn ligt.
Dat moet wel: als twee sterren op die afstand visueel te scheiden zijn, staan ze veel te ver van elkaar om massa overdracht te geven. Er zal dus inderdaad een visueel onzichtbare witte dwerg om A heen draaien waarbij massaoverdracht van A naar die dwerg de oorzaak van de nova is.

Om dat even te illustreren met een bierviltjesberekening: de nova staat op 5500 lichtjaar afstand. B staat op ruwweg 1-2 boogseconden van A, zoals we kunnen zien in de foto hierboven, dat komt dus neer op minimaal (sinus van 1/3600 graad×5500) = grofweg 0,03 lichtjaar (en meer als de sterren niet exact even ver weg staan), en dat is nog altijd zo'n 2x10^3 astronomische eenheden. Massaoverdracht tussen een ster en een witte dwerg op een afstand van 2000x de afstand zon-aarde is echt nihil.
 
Laatst bewerkt:

Extrafocaal

Donateur
.... minimaal (sinus van 1/3600 graad×5500) = grofweg 0,03 lichtjaar (en meer als de sterren niet exact even ver weg staan ....
Interessante berekeningen.

Heb in VizieR de parallaxen van enige componenten (voor zover bekend) opgezocht.
Component A: 0,5776 +/- 0.0254 mas = 5647 +/- 248 lj
Component B: 0,1098 +/- 0.3763 mas = 29705 +/- 101804 lj
Component D: 0,4551 +/- 0.0443 mas = 7167 +/- 698 lj

Component B lijkt dus meer dan 20 ly van A verwijderd - echter de opgegeven foutmarge is vergelijkbaar met 2x de diameter van ons Melkwegstelsel !? Blijft de geschatte schijnbare afstand van 1-2 boogseconden die minstens 0,03 lj suggereert inderdaad een minimale ondergrens, maar het is waarschijnlijk veel groter.
 
Laatst bewerkt:
Het is zeer onwaarschijnlijk dat A en B een fysiek paar vormen.

Volgens de recente berekeningen van Bailer-Jones et al. (Distances to 1.47 billion stars in Gaia EDR3, 2021) is de afstand tot de aarde:
Component A: 5593 +/- 466 lj (de nova)
Component B: 25876 +/- 7054 lj
Component C: 16744 +/- 8186 lj
Component D: 6977 +/- 659 lj
 

Extrafocaal

Donateur
.... recente berekeningen van Bailer-Jones et al. (Distances to 1.47 billion stars in Gaia EDR3, 2021) ....
Mooi, een nu veel kleinere foutenmarge voor de B component.

Hoe kom je aan deze data?
Ik dacht ook deze astrometrische data in Aladin te hebben gebruikt - die leidde mij naar

Maar kennelijk wordt toch niet de catalogus uit onderstaand artikel getoond? (Of alleen de geometrische data en niet ook de fotogeometrische data - "photogeometric estimates generally have higher accuracy and precision for stars with poor parallaxes".)
Bailer-Jones CA, Rybizki J, Fouesneau M, Demleitner M, Andrae R. Estimating Distances from Parallaxes. V. Geometric and Photogeometric Distances to 1.47 Billion Stars in Gaia Early Data Release 3. The Astronomical Journal. 2021 Feb 25;161(3):147.
 
Ja, ik heb de data uit VizieR gebruikt.
Wel even zelf de parsecs omrekenen in lichtjaren.
Voor ster C is geen "photogeometric distance" beschikbaar; bij die ster heb ik de "geometric distance" (rgeo) gebruikt voor de berekening.

Nova Cas 2021 afstand.gif
 

Extrafocaal

Donateur
Dank Fabricius - heb het gevonden, maar moest wel zelf "I/352/gedr3dis" als tabel selecteren en aan "Search Criteria" toevoegen ("Tables Add")

Begrijp niet goed waarom dit zo is - misschien verdient Aladin v11 een update. Het omrekenen is geen probleem.
 
En opnieuw begint deze nova helderder te worden.
Mijn schatting van vanavond: 7,2m (21.41 UT).
Nog steeds gemakkelijk te zien met een 15x80 verrekijker.
 

astrosun

Sedna
Eindelijk, na 6 dagen nog eens een meting kunnen doen.
17/07/2021, 7.209 in V , ED 60mm F7 , 15 sec belicht.
 
Bovenaan Onderaan