Na regen komt planetenschijn

Niels Verdel

Meteoriet
Afgelopen tijd waren hier in het zuiden uitzonderlijk slechte avonden en nachten, in ieder geval wat bewolking betreft. Met als dieptepunt natuurlijk het noodweer van begin deze week. Gelukkig is de stad waar ik woon gespaard gebleven van echte overlast, en hebben de meeste van mijn vrienden en familie ook alles droog gehouden. Maar het is bizar om te beseffen dat enkele kilometers verder de huizen onder zijn gelopen en de straten nog steeds blank staan. Via deze, heel onpersoonlijke weg, wil ik daarom steun betuigen aan alle forum bezoekers die getroffen zijn door het noodweer.

Afgelopen nacht was het eindelijk wel een heel mooie en heldere avond. Na weken niks dan bewolking gezien te hebben, wist ik dat ik vanavond dan eindelijk voor het eerst de gasreuzen met eigen ogen waar zou mogen nemen. Op een heel korte sneak-preview van Jupiter na (afgelopen week, die zich tussen de bewolking door af en toe een paar seconden liet zien), zou dit voor mij de eerste keer worden. M'n ouders besloten daarom ook maar eens even langs te komen, om te kijken waar al die ophef nou over ging. Manen rond Jupiter en ringen rond Saturnus... Die wilden ze ook wel eens met eigen ogen aanschouwen.

Om iets voor 11 uur werd de nachtelijke show door iets heel anders afgetrapt. Eerst was het de beurt aan het ISS, dat mooi hoog over kwam gevlogen. Fascinerend om te beseffen dat daarboven, 408 km boven je hoofd, 7 mensen met een snelheid van 7,5 km/s voorbij vliegen en op datzelfde moment misschien wel terug kijken en zich verwonderen over de schoonheid van onze thuisplaneet. Na iets meer dan 5 minuten verdwenen ze weer achter de horizon, hun nieuwe dag weer tegemoet vliegend.

Beneden op Aarde waren wij intussen druk in de weer om de telescoop op te zetten. Jupiter en Saturnus waren nog niet hoog genoeg om waar te kunnen nemen. Maar als opwarmertje heb ik de visite een korte tour kunnen geven van een paar mooie objecten, die er vanuit de lichtvervuiling in de achtertuin toch nog leuk uitzien. Albireo was een eenvoudig doelwit, schitterend om het contrast in kleuren van de beide sterren te zien. Even leuk waren Mizar en Alcor. Heel leuk dat de wat oudere ogen in het gezelschap Mizar en Alcor met het blote oog niet konden splitten. En toch ook leuk om te laten zien dat in de zoeker het duidelijk twee losse sterretjes zijn. En nog leuker om de verbazing te horen als je door de kijker ziet dat het duidelijk om 3 sterretjes gaat.
Daarna hebben we ook nog even M13 opgezocht. Vanuit de achtertuin is het niet meer dan een wazig wolkje. Maar des te meer de moeite waard wanneer je beseft dat je kijkt naar honderdduizenden sterren, zoals ze erbij stonden zo'n 25 duizend jaar geleden, ver voordat de eerste moderne mens rondliep en...

Ondertussen was het tegen 12 uur, dus de planeten stonden al hoger aan de hemel. Vanuit de achtertuin waren ze op dat moment nog niet te zien. Maar Saturnus stond wel aan de voorzijde van het huis, midden boven de straat. Dus hebben we de boel opgepakt, en zijn naar voren gelopen. In de tussentijd kwamen de overburen (die redelijk nieuw zijn in de straat) met een verbaasde blik de straat in gereden. Je zag ze denken: "Wat zijn die gekken daar nou met dat ding daar midden in de nacht aan het doen? Moeten we ons ongerust maken?". Maar toen we uitlegden dat we niet de buren aan het bespioneren waren, maar de planeten probeerde te zoeken, won de nieuwsgierigheid het en besloten ze om ook even te blijven staan.
Ondertussen was alles opgesteld. De zoeker werd gericht, de focusser scherp gesteld, ééééén... Ja hóór! Eindelijk werd het wachten beloond! Daar stond Saturnus, met z'n ringen, in z'n volle glorie te pronken aan het firmament.

Het voelt toch wel als een voorrecht om de ringen met je eigen ogen te mogen zien. Zelfs de Cassini scheiding viel als je goed kijkt bij een hoge vergroting waar te nemen. Maar misschien nog leuker dan de ringen zelf vond ik de reacties bij m'n vriendin, m'n ouders en de overburen. Zo gauw iemand z'n oog aan het oculair zette hoorde je na een paar seconde kreten van verbazing en verwondering. Het enthousiasme werkt dan op een heel leuke manier heel aanstekelijk bij iedereen.
"Ja? Valt er wat wel iets te zien?"
"Nu wil ik ook wel eens kijken..."
"Wow...! Ja... echt gaaf... Ow wow... Ja, je ziet echt ringen."
"Kijk jij maar eens, echt heel mooi!"
"Mag ik nog eens kijken? Echt gaaf ja."
Ja, beste forumleden. Zoals jullie merken, Saturnus, met een soort universele schoonheid, wist bij iedereen oprechte waardering op te wekken.

De overburen bedankten zich vriendelijk, en gingen vervolgens weer naar binnen. Ze vonden het toch wat laat worden, maar waren onder de indruk van de onverwachte verrassing. Wij hadden ondertussen de smaak te pakken, en we hadden bovendien nog een doelwit voor die nacht af te strepen. Jupiter liet zich nog steeds niet echt goed zien. Daarom werd de telescoop in de auto gelegd en zijn wat buitenaf gereden. Vanaf een veld iets buiten de wijk hadden we vrij uitzicht, dus daar hebben we het hele zaakje weer opgebouwd. Tegelijk kwamen de 7 astronauten op 408 km hoogte weer voorbij gevlogen. Zij hadden een volledige vlucht rondom de Aarde er op zitten, terwijl wij nog steeds een hele nacht voor ons hadden en nog een paar uur zou duren voordat wij weer de eerste zonnestralen zouden zien.
Vanuit dat veld daar werd ook Jupiter bewonderd. Io, Callisto en Europa sierden de flanken van de reuzeplaneet. En een klein schaduw verraadde de aanwezigheid van Ganymedes (zo wist ik in ieder geval van dit forum). De wolkenbanden en de Grote Rode Vlek dwongen bewondering en waardering af. Bij een dergelijk schouwspel dwaalden onze gedachten af naar de astronomen van weleer. Wat een verbazing moet er over Galileo heen zijn gekomen, toen hij 400 jaar eerder de eerst mens was die Jupiter door een telescoop aanschouwde. En waarschijnlijk nog meer toen het besef kwam dat de planeet door 4 maantjes werd vergezeld.

Voordat we naar huis reden werd de avond nog afgesloten met een paar snelle blikken op de maan, die nog net boven de horizon stond. Toen ik vervolgens thuis kwam zag ik dat Saturnus nu wel vanuit de tuin waarneembaar was. Ondertussen was ik nog alleen, m'n ouders waren al naar huis en m'n vriendin had al ons bed opgezocht. Vooruit dan maar, nog even een snelle blik om het af te leren. Maar een snelle blik werd het niet. Bijna een uur zat ik aan het oculair gekluisterd, in alle rust te genieten. Wat hebben wij een mazzel dat we in een tijd leven waar we kunnen genieten van alle juwelen aan de nachtelijke hemel. Een memorabele avond wat mij betreft.

Clear skies all!

EDIT: fout wat betreft afstand van M13 hersteld
 
Laatst bewerkt:

Harro

Fervent dobsonman
Errug leuk verslag. Herkenbaar.
aard wanneer je beseft dat je kijkt naar honderdduizenden sterren, zoals ze erbij stonden toen ik nog op de basisschool zat en fanatiek met m'n vrienden Command & Conquer speelde op een 486er met Windows 95 erop...
Wat bedoel je hier eigenlijk mee? Is het werkelijk 23.000 jaar geleden dat je dit spelletje speelde???

Het was een prachtige nacht, met onverwacht goede transparantie. En voor mij was het de eerste keer sinds 8 maanden dat ik de telescopen weer ging opstellen (op verzoek van een goede oude vriend.)

Ook wij zagen twee maal de ISS overkomen . Het lukte zelfs om ISS door het oculair van de dobsontelescoop te bekijken bij 74x (De ene persoon keek dan door de zoeker en hield de ISS zo goed mogelijk gecentreerd; dan kon de ander in het oculair kijken. Werkte verrassend goed) .

Heb jij tussen de twee ISS overgangen nog die ene supersnelle satelliet gezien ? (Die volgde ongeveer dezelfde baan als ISS. Maar ging 4x zo snel!)
 

PE1PQX

Donateur
Erg leuk verslag!
Zo keek ik afgelopen week naar de maan, en de buuf vroeg me af 'wat valt er te zien'??
Nou, kijk zelf maar even..... Verbaast dat er zoveel detail te zien is door een telescoop. ;)
 

John Baars

Moderator
Een heel leuk, soms zelfs woordelijk verslag! Tja, bij een eerste kennismaking met de geringde planeet spatten de vonken er vaak vanaf.
Leuk zoals je de verwachtingen en enthousiaste reacties verwoord.
 
Bovenaan Onderaan