Lichtvervuiling door satellieten

EdwardB

Donateur
Niet alleen door verlichting op aarde neemt de lichtvervuiling toe, het toenemend aantal satellieten doet ook de lichtvervuiling toenemen. Tegenwoordig ligt het niveau hoger dan de 10% boven het natuurlijke niveau van de skyglow die als drempel werd vastgesteld voor observatoria.
 

markus17

Pluto
Mooie boel dan!

Het verbaast me ook niks, ik zie elke avond dat ik met de dikke buis zit te loeren wel één of meer satellieten langs zoeven. En dat zijn dan sessies van 15-20 minuutjes hooguit.
 

markus17

Pluto
Correctie, ondanks de lichtvervuiling van de nabije binnenstad, maar met het kraakheldere koude weer van vanavond was het nogal druk in de voerman.

Er kwam vast een Starlink-groepje voorbij, maar dat niet alleen. Zo'n zeven objecten kwamen voorbij in volgens mij drie verschillende omloopbanen, binnen 15-20 minuten.

Ineens kan me nog beter voorstellen wat voor hekel de fotografen op dit forum en elders aan satellieten zouden kunnen hebben. En uiteraard de wetenschappelijke waarnemers.

Als beginnende visuele waarnemer is het nog niet storend, maar dat kan het wel worden. Zeker als er alleen maar meer reflecterend spul bij komt!
 

sixela

Alexis - moderator
Het wetenschappelijk artikel zit wel vol nonsens — noch ogen noch fotoreceptoren zijn SQM-meters. Met andere woorden: als ze op een foto komen hinderen ze, maar dat de hemelachtergrond er helderder van wordt is klinkklare nonsens.
 

Sieg

Vesta
Het is inderdaad heel erg aan het worden en die enorme massa Starlinks erbij is een echte ramp, zeker als je weet hoeveel er nog in een omloopbaan zullen worden geknald de volgende jaren.
Wel een heel goede zet van Musk, uiteraard gaat dit niet om als wereldweldoener voor iedereen ter wereld toegang te verschaffen tot internet, dit gaat gewoon om puur winstbejag ten nadele van, in mijn ogen, ruimteafval

grts
Sieg
 

EdwardB

Donateur
Het wetenschappelijk artikel zit wel vol nonsens — noch ogen noch fotoreceptoren zijn SQM-meters. Met andere woorden: als ze op een foto komen hinderen ze, maar dat de hemelachtergrond er helderder van wordt is klinkklare nonsens.
Helaas kan ik het zelf niet wetenschappelijk onderbouwen maar ik vond het volgende citaat uit het artikel wel aannemelijk klinken als je naar de praktijk kijkt:
While telescopes and sensitive cameras often resolve space objects as discrete points of light, low-resolution detectors of light such as the human eye see only the combined effect of many such objects. The effect is an overall increase in the diffuse brightness of the night sky, such as the glowing clouds of stars in the Milky Way as seen away from the light pollution of cities.
Soms lees je verslagen over erg donkere SQM-metingen bij bewolking (op een echt donkere plek) en beter dan als er sterren zichtbaar zouden zijn. Ook lees je wel eens over een helderdere SQM-waarde als de Melkweg in het zenit stat. Bij de omschrijvingen van een Bortle 1 hemel staat onder andere dat de Melkwegwolken in de richting van het hart van de Melkweg duidelijke schaduwen op aarde werpen en dat Jupiter en Saturnus de lichtadaptatie hinderen. De sterren zelf zorgen dus ook voor een minder donkere hemel.

Dus waarom zou het gezamenlijke licht van de satellieten en ruimtepuin als een soort bewegende kunststerretjes niet hetzelfde kunnen doen (zij het in veel mindere mate) als het gezamenlijke licht van de echte sterren? Bovendien gaat het om 10% stijging van de helderheid van de hemelachtergrond, dat is dus 1,1 keer zoveel als het (gemiddelde) natuurlijke licht van de hemel en een toename van slechts 2,5log(1,1)=0,10348 dus zo'n 0,1 magnitude.
 

ArnoM

Donateur
In de wintermaanden heb je er visueel minder last van, aangezien de satellieten dan alleen in de schemering worden aangestraald door de zon wat voor ons nog zichtbaar is.
In deze periode van het jaar zul je het steeds langer zien, tot de hele nacht aan toe in de grijze nachten.
Het heeft dus ook te maken met jaargetijde, tijdstip van de dag en positie op aarde.
Voor een wetenschappelijk verhaal missen een hoop componenten
 

sixela

Alexis - moderator
Dat is net bullshit:
The effect is an overall increase in the diffuse brightness of the night sky

De Sluiernevel zie ik inderdaad als een nevel omdat de hoekresolutie van mijn oog niet goed genoeg is om die individuele waterstofatomen te zien. Dat betekent nog niet dat de Sluiernevel "increases the diffuse brightness of the night sky". Daarvoor moet je een sensor gebruiken die doelbewust een minimale hoekresolutie heeft, met andere woorden een SQM-meter.

Dat een SQM-meter door de aanwezigheid van sterren, de melkweg en satellieten inderdaad een hogere waarde aangeven voor de geschatte hemelachtergrondhelderheid klopt als een bus.

Maar als je kijkt naar een stuk hemel waar de satelliet niet staat, dan klopt hun berekening gewoon niet.

Slechts een heel klein deel van het licht van een ster of een satelliet is diffuus, tenzij je door mist of een dik pak wolken kijkt (en dan is een satelliet niet echt je grootste zorg). De rest komt gewoon vanuit een kleine plek, en als je een ander stuk hemel bekijkt heb je er nauwelijks last van.

Natuurlijk, voor fotografie met lange belichtingstijden is het andere koek. Als er te veel satellieten zijn dan krijg je er gehaaid af en toe eentje in beeld die je beeld verpest (al kun je soms bij het stacken de bijdrage van de satelliet verwerpen).

De sterren zelf zorgen dus ook voor een minder donkere hemel.
Dat klopt dus niet als je definitie van de hemelachtergrond is "de helderheid van de hemel in je veld als er geen voorwerp op die plek staat".

Ik heb al onder Bortle 1 hemels gestaan, en ik kan je verzekeren dat de melkweg inderdaad schaduwen werpt, en dat als je kijkt naar een object in de buurt van de Gegenschein het inderdaad een negatieve invloed heeft op het contrast met objecten die je bekijkt met een telescoop.

In die hemels zijn de grootste stoorzenders voor visueel observeren eigenlijk niet satellieten -- die gaan voorbij. De planeten is andere koek, en je moet vaak een oog dichtdoen als je je gezicht wat te lang in de richting van Jupiter houdt (laat staan Venus, die in hun winter ook pittig hoog boven de horizon kan komen als de astronomische donkerte begint).

Maar "de hemelachtergrond" is wat je ziet buiten de melkweg en de zodiacale band, en die is inderdaad ook nog te zien.
 
Laatst bewerkt:

svdwal

Sander - Moderator
Een ander probleem wordt het waarnemen van allerlei transients. Dat kan nu makkelijker omdat de spullen veel gevoeliger zijn. Maar als er een satelliet net bij je transient blijkt te staan kan je 'm niet makkelijker wegpoetsen. Dat geldt bv ook bij hele nauwkeurige fotometrie, bv exoplaneten. Je kan een bedekking niet een dag later doen, want dan is die voorbij.

Starlink-internet is een stuk duurder dan wat we nu hebben, ik zie dus niet zo snel dat daardoor de hele hemel vol gaat hangen. Kwestie van geen abo nemen, ook al wordt het straks goedkoper.
 

schoenmaker

Didymos
Starlink-internet is een stuk duurder dan wat we nu hebben, ik zie dus niet zo snel dat daardoor de hele hemel vol gaat hangen. Kwestie van geen abo nemen, ook al wordt het straks goedkoper.
Dit geldt voor ons in Nederland inderdaad. In heel veel delen van de wereld, waaronder Amerika, is dit echter niet het geval. Daar zit men op heel trage internet verbindingen die ze maar wat graag vervangen zien worden door de snelheden die Starlink biedt. En er zijn ook veel toepassingsgebieden waar Starlink een uitkomst biedt (op zee, landbouw gebieden, of uberhaupt in the middle of nowhere).

Helaas denk ik dus dat Starlink wel degelijk een gat in de markt opvult.

Ik maakte afgelopen woensdag er een snelle video over en kreeg flink wat uiteenlopende reacties op social media. Reden van de video was dat ik me enorm verbaasde over de hoeveelheid satellieten die mijn priegelig kleine field-of-view te verwerken kreeg in 4 uur tijd, inclusief een volle trein met starlinks.1617355098911.png

SpaceX heeft maatregelen genomen om de reflectiviteit te verminderen en de Starlinks die in bovenstaande afbeelding te zien zijn, waren allemaal recentelijk (4 maart) gelanceerd en dus nog in hun meest zichtbare configuratie.

Neemt niet weg dat ik me zorgen maak over de invloed van deze satelliet-constellaties. Ja meervoud, want Starlink is niet het enige project met duizenden satellieten...

 
Bovenaan Onderaan