First light van de Leica 17,8- 8,9 ASPH

John Baars

Moderator
De eerste keer dat ik me bewust werd van het bestaan ​​van dit oculair was een aantal jaren geleden geleden, toen een amateur op ons Forum er hogelijk over sprak. Hij had uiteindelijk zelfs een aantal van zijn widefielders verkocht, als ik mij niet vergis, vanwege "niet meer nodig".

In 2010 en 2012 hebben bekende amateurs recensies geschreven.

https://www.cloudynights.com/article...178-89mm-r2317
https://www.cloudynights.com/article...ary-test-r2717

Ik begroef de gedachte eraan diep in de catacomben van mijn geest. Te duur. Veel te duur. Maar het kwam terug toen ik er weer over op een Amerikaans forum las. Alwaar het ook gebruikt werd. Deze maand zag ik een mogelijkheid om er een te kopen. Dus deed ik dat.

Vrijdagavond heb ik "first light" ermee gevierd. Slechts drie andere waarnemers waren aanwezig op het observatorium van sterrenwacht Rijswijk toen ik de Leica in de Baader BBHS diagonaal van de 130 mm Astrofysics Starfire plaatste. De beelden waren erg fraai. Geen grote planeten of Maan bij de hand, maar wel wat DSO's. De lichtvervuilde atmosfeer boven de sterrenwacht was behoorlijk mistig, de bekende stedelijke lichtvervuiling, maar goed genoeg om de kwaliteit van deze combinatie te zien.

Sterrenstelsels M81 en M82 waren leuk, evenals M94. Bolhoop M3 was zelfs nog veelbelovender. Speldenkussen. Op Eskimo NGC2392 gebruikten we een barlow. Wat een contrast. De grote nevel in Orion was indrukwekkend. De drie open clusters in Auriga zagen er verbluffend uit. Zoveel kleine naaldpunten op het bekende zwart (grijs in ons geval) fluweel. NGC884 en zijn zus NGC869 in Perseus lieten ondanks hun bekende aanzicht toch even de adem stokken. Twee oude en twee jongere waarnemers waren sprakeloos. Die rode sterren ....... wat een viering van schoonheid!
IMG_E0898 (629x800).jpg - Click image for larger version  Name:	IMG_E0898 (629x800).jpg Views:	18 Size:	244.2 KB ID:	1412631

Deze zondag en maandag had ik er nog een korte sessie mee. Mooi heldere lucht en goede seeing ook. Afgezien van de meeste objecten van 29 maart pakte ik ook M35, de buurman NGC2158, de zwakke cluster NGC2420 en M97 de Uilnevel. Zoals ik al vermoedde won hij het van mijn andere widefielders, op randscherpte, contrast en gloed rondom heldere sterren. De stelsels M51, M63, M94, M66, M108 en M109 werden ook waargenomen.

Op M108 en M109 (bijzonder moeilijk vanuit mijn locatie met de huidige optiek) "ontdekte" ik een "nieuwe manier" van perifeer waarnemen / zoeken. Door langzaam in en uit te zoomen kan vrij precies worden vastgesteld welke vergroting het best bij de omstandigheden past. Verbazingwekkend hoe een zwak stelsel vanuit onzichtbaarheid in het zicht opdoemt (tijdens inzoomen) en als er overdreven vergroot wordt, weer terug naar onzichtbaarheid glijdt! Omdat ik dit nog niet eerder op die manier met stelsels had meegemaakt (voor alles is een eerste keer), was het best spannend! Soort Space-encounter-ervaring. Een Extra -galactisch stelsel dat á la Star Trek opdoemt. En dus ik heb nog een manier toegevoegd aan mijn reeds bestaande zoek-arsenaal. Het oculair zoomt van een 60° bij 18 mm naar ruim 80° bij 9 mm.

Omdat de beelden zo goed zijn ( juist ook op dubbelsterren) was ik al begonnen met de verkoop van een 19 mm Panoptic, 8.8 mm ES, 7 mm Nagler en voorlopig als laatste een 5 mm PentaxXW. Dit zijn widefielders.
Ja, .... zo goed is het! Die andere heb ik niet echt meer nodig, hoe goed ze ook moge zijn. Leuk neveneffect is dat de kosten op deze manier gedrukt worden, want goedkoop is dit stukje top-optiek absoluut niet..Het is zeer aan te bevelen om naast deze topper er een goede barlow op na te houden. Ik gebruik er een tijdje geleden aangeschafte Baader Zeiss barlow bij. Op die manier wordt het bereik van 18 tot 4,5 mm uitgebreid.

Gisteravond zat ik met slechts een 30mm overzichtsoculair en een barlow in de anders goedgevulde zakken van mijn waarneemvest.:)
 
Laatst bewerkt:

Skyheerlen

Aluminium rules!
Heel interessant, John; met name dat gedeelte over het zichtbaar worden van zwakke galaxies tijdens in- en uitzoomen. Stof tot nadenken …

Is 'ie echt beter dan de klassieke wide fields met een hoge transmissie, zoals XWs en Delossen??

Maar .. XW5 te koop?? Nog steeds???
 

John Baars

Moderator
bart1805
De linkjes werken weer.
Skyheerlen
Kwaliteit van planeetbeelden is volgens een van de reviewers op het niveau van de Astrophysics Super planetaries, net een stapje onder ZAOII of Pentax XO5. Bij 18mm op f7.5 heb ik het beeld op de rand betrapt op een niet meer superrond schijfje van Airy (overigens nog steeds goed als Airyschijfje herkenbaar met diffractieringetje) , alsmede een piepklein kleurtje. Bij inzoomen naar rond 16mm was ook dit weg. De XW5 is nog te koop op Te-les-koop.nl
 
Laatst bewerkt:

GuusGilein

PKS 0716+71
Zeer interessante informatie, John. Bedankt voor het delen!
Dat van die rode kleuren van sommige sterren in de dubbele open sterrenhoop is inderdaad treffend. Dat heb ik ook met mijn Vixen SSW's. Blijkbaar tonen de 'betere' oculairs de kleuren van de sterren net even opvallender dan hun wat mindere broeders. Een kwestie van coatings?

Klopt het dat dit speeltje in de 1,25" uitvoering 500 gram weegt? (volgens de APM site)

Je hoeft tijdens het inzoomen voor de scherpte niet veel bij te stellen? Anders zou een stelsel op de rand sowieso verdwijnen als hij niet meer in focus was.

En als laatste: is het beeldveld, ook bij 80 graden, met bril op nog steeds goed te overzien?
 

John Baars

Moderator
GuusGilein
Het speeltje weegt inclusief 1,25"adapter op mijn keukenweegschaaltje 482 gram.
Tijdens inzoomen hoef je niet of nauwelijks bij te stellen, hooguit wat finetunen. Een waarnemer met oogafwijking + of - = 0 helemaal niet. Een waarnemer met oogafwijking -2 zou 0,4 mm bij moeten stellen, tenminste als hij zonder bril gaat waarnemen.. Ten onrechte wordt dan gezegd dat hij niet parfocaal is. Lees in dit verband "parfocality" in de review: https://www.cloudynights.com/article...178-89mm-r2317
Ik neem waar zonder bril en draai dus de oogkap helemaal omhoog. Voor jou heb ik even mijn leesbril opgezet en kon ingezoomd het hele beeld overzien, daarvoor moest ik dan uiteraard wel de oogkap helemaal omlaag draaien.
 

wvreeven

Moderator
Zeer interessante info John. Vooral, zoals eerder genoemd, het effect dat stelsels opdoemen en weer verdwijnen bij inzoomen. Daar had ik nog nooit van gehoord maar het is wel logisch want ik zie hetzelfde effect als ik van oculair wissel en de vergroting steeds hoger maak. Maar het lijkt me bijzonder dit met één oculair te zien gebeuren. Het brandpuntsafstandsbereik (met triple woordwaarde een goudmijntje in scrabble) is redelijk ideaal voor de door mij het meeste gebruikte vergrotingen op mijn 50 cm telescoop maar ik ben toch meer een liefhebber van grote beeldvelden dus ik denk dat ik het maar bij mijn Ethos oculairs houd :)
 
GuusGilein
Ten onrechte wordt dan gezegd dat hij niet parfocaal is. Lees in dit verband "parfocality" in de review: https://www.cloudynights.com/article...178-89mm-r2317
Parfocaaleigenschap is bij visueel waarnemen een moeilijk begrip. Zoals in de link aangegeven is dat waarnemer afhankelijk. In theorie is bij gewoon waarnemen ( oog in rust) ons oog ingesteld op oneindig. Maar de praktijk leert dat je het prettigst kijk als je oog is ingesteld op een afstand van 1 tot 1,5 mtr. Daarom is in de optiekwereld de norm dat vast ingestelde systemen ( zoals sommige richtkijkers en vroeger het oculair van je reflexmatglas) zodanig ingesteld dat de uittredende bundel een dioptriewaarde heeft van -0,75 tot -1. Dus de bundel heeft zijn oorsprong op 1 tot 1,5 mtr. voor de waarnemer.
Als de ontwerper van een zoomoculair er voor heeft gezorgd dat bij een evenwijdige uittreebundel het parfocaal is zullen de meeste waarnemers dit niet als zodanig ervaren.
Of deze ontwerpers zich richten om bij de meeste gebruikers parcocaal te zijn door die norm van -1 dioptrie uittreebundel te kiezen is mij niet bekend.
 
Laatst bewerkt:

sixela

Alexis - moderator
Het heeft een vrij groot beeldveld; bij hogere vergroting zelfs evenveel als een Nagler (en bij lagere eerder als een Delos).

Enige caveat: op kijkers onder f/6 wel degelijk een tikkeltje randastigmatisme tenzij je die combineert met een opschroefbarlow; ook enkel zo optimaal te plaatsen in een Paracorr.

Ik heb al een Baader VIP als inschroefbarlow (kun je in de 2”" adapter plaatsen) en een Astro-Physics Baradv en Zeiss als opschroefbarlow gebruikt, en dan wordt het meestal een 11-5,5mm zoom (ook meer geschikt voor stelsels in snelle telescopen), al kun je dat wat tweaken.
 

dreistein

 
Mooi oculair hoor, de Rolls-Royce van de zoom... Ik heb 'slechts' Naglers met Astrozoom, maar ook ik kan dit effect van opdoemen en verdwijnen van stelsels beamen. Zo kun je altijd de optimum vergroting pakken afhankelijk van stelsel, transparantie en lichtvervuiling.
 

wvreeven

Moderator
Ik heb al een Baader VIP als inschroefbarlow (kun je in de 2”" adapter plaatsen) en een Astro-Physics Baradv en Zeiss als opschroefbarlow gebruikt, en dan wordt het meestal een 11-5,5mm zoom (ook meer geschikt voor stelsels in snelle telescopen), al kun je dat wat tweaken.

Kijk, dat is nuttige info. Dank!
 

John Baars

Moderator
sixela
Ja, dat was het draadje waarover ik het had in post één. Je ziet het, acht jaar later nog steeds effect!
Nog bedankt!:):):)

Edit: Net als Sixela heb ik overigens mijn "minimalistische oculairs" ,een enkele widefielder en mijn twee XO's behouden.
 
Laatst bewerkt:

Robko

Pallas
Gefeliciteerd met je nieuwe aanwinst John!
Interessant stukje over het aan en uit gaan van DO's. Is dit de verklaring dat soms een object totaal niet zichtbaar is? ondanks het mooie kleurtje in de IDSA? Mmmm.....
 

John Baars

Moderator
De ISDA gaat bij die aanduidingen uit van een "Landhimmel" https://www.astromerk.de/lichtverschmutzung/186-die-bortle-skala.html
Dat halen velen van ons absoluut niet, vandaar dat die "voorspellingen met betrekking tot zichtbaarheid "in de ISDA voor velen aan de optimistische kant zijn.

Als je een object ( nevel, stelsel etc) met een bepaalde oppervlakte vergroot, wordt het donkerder. Ook de hemelachtergrond wordt (evenveel) donkerder. Het contrast tussen hemelobject en hemelachtergrond blijft gelijk. Het grotere object activeert echter ook meer staafjes in ons netvlies. Daardoor lijkt het helderder te worden ten opzichte van de donker wordende achtergrond. En doemt het op. Dat is de reden waarom diverse waarnemers vaak flink doorvergroten op kleine planetaire nevels. Aan dat effect zit onherroepelijk een einde. Het object wordt door steeds verdere vergroting immers zelf ook donkerder en daardoor uiteindelijk steeds minder goed zichtbaar. Het hangt sterk af van de duisternis op je eigen locatie hoe ver je daar in kunt gaan.

Overigens is dit een mooie gelegenheid om eens te wijzen op de mogelijkheid om eens flink te vergroten op duidelijk zichtbare nevelvlekken, zoals bijvoorbeeld de Orionnevel. Wij mensen letten altijd op "licht". In dit verband is het ook eens aan te bevelen om juist te letten op "donker". Precies andersom dus. Naarmate je steeds verder vergroot worden donkere gebieden steeds donkerder. De grap is dat we daar nu juist vaak helemaal niet op letten. En toch komen op die manier juist interessante details tevoorschijn.
 

Skyheerlen

Aluminium rules!
Krabt zich achter de oren, overweegt of er oculairen te koop gezet kunnen worden en vraagt zich af hoe zo'n Leica zou presteren in de 13 inch op de Pico de la Cruz eind september ...
.
Maar twijfelt nog steeds ...
.
En die (voor mij) nieuwe XW5 gaat natuurlijk niet in de verkoop.
 

John Baars

Moderator
Krabt zich achter de oren, overweegt of er oculairen te koop gezet kunnen worden en vraagt zich af hoe zo'n Leica zou presteren in de 13 inch op de Pico de la Cruz eind september ...
.
Maar twijfelt nog steeds ...
.
En die (voor mij) nieuwe XW5 gaat natuurlijk niet in de verkoop.

De man die op die vraag het beste een antwoord kan geven is degene die met dit oculair inmiddels al een ton ervaring heeft: sixela
 

Skyheerlen

Aluminium rules!
Ach, gebaseerd op alles wat ik lees, is het dom het niet te doen. Misschien ga ik ook wel overstag.
.
Twee naast elkaar in een bino? Beetje érg duur!
 

John Baars

Moderator
Doordat de Leica in een adapter zit, komt de veldlens niet exact op de plek waar de barlow 2X geeft, maar hoger. Daardoor gaat de zoom niet door vanaf 101X tot 202X , maar vanaf ongeveer 115X tot 230X. Hetgeen voor de Maan wel weer heel prettig is, zo heb ik vanavond ervaren. Daar was ik al voor gewaarschuwd. Op de Maan, zo heb ik ervaren, is er niets aan de hand als je je gewone orthoscopische oculairen binnen hebt laten liggen. Je mist niks, integendeel, het ruime beeldveld met deze details is een verademing. (De XO5 uitgezonderd). Nou nog die grote planeten....
 
Bovenaan Onderaan