Filtergedoe en de Sikkelnevel

markus17

Callisto
Hoi!

Navigeren in de wirwar van Cygnus is een leuke en ingewikkelde uitdaging, maar de Sikkelnevel krijg ik ondertussen prima in beeld, er is alleen geen nevel te zien en volgens het forum moet ik hiervoor een filter gebruiken. Het doel is om @Jef De Wit 's recente schets te kunnen zien.

Ik heb een UHC van Lumicon en een OIII van Astronomik, alles 2". De ene is groenblauw, de ander meer blauw, als ik het goed heb is de OIII meer blauw.

Goed, vanaf Sadr wandel ik zonder filter naar de Sikkelnevel, maar dan moet ik ineens een filter ergens in schroeven, maar zodra ik de boel wijzig staat de kijker niet meer goed gericht en ben ik de weg kwijt, en moet ik opnieuw vanaf Sadr beginnen.

Maar nu komt het, met beide filters zie ik niet veel, alleen de helderste sterren laten zich goed zien en hoppen is ineens lastig. Dit is met mijn ES127/952+17.5-Morpheus.

Ik doe iets niet goed, want ik heb dusver het nut van beide filters nog niet kunnen vinden, en zodoende dus enkele vragen:

1. Waarom zie ik met beide filters zo weinig sterren? In mijn, slechte, vergelijking laten beide filters 'ongeveer' even weinig zien.
2. Worden filterwielen ook voor visueel kijken ingezet, zo ja, moet ik ergens op letten? Het lijkt me wel handig om zonder gedoe filter/geen filter te wisselen.

Notitie: net als vorige zondag was het de hele dag helder, en opnieuw in de avond niet al te best, zelfs M13 was slecht zichtbaar, en de Ringnevel nauwelijks en Jupiter liet weinig detail zien. Het is bijna frustrerend om tweemaal een prachtige dag te hebben, en een wolkenloze avondhemel, en dan slecht zicht. Maar dat terzijde ;)

Alvast bedankt,
Markus
 

Lifesvr

Vuurbal
Voor het bekijken van deepsky-objecten met filters, zet je best eerst het object zelf in beeld. Vaak kan je dat enkel doen aan de hand van het sterveld. je kan dat bvb doen met een van je ‘wijde’ oculairen.
Als je weet dat het object gecentreerd staat, kan je wisselen naar een kleiner oculair met de filter er in. Zo kan je dan vergelijken of je effectief iets meer ziet dan zonder filter.

Het is normaal dat de sterren grotendeels verdwijnen, zeker in de O-III. Je zal zelfs merken dat de overgebleven sterren een wat groenige kleur krijgen.

het is echter mogelijk dat de combinatie tussen telescoop, vergroting en filter meespeelt. Maar voor die uitleg moet je bij de specialisten zijn ;)
 

Skyheerlen

Moderator
Een belangrijk issue is dat Jef een 12” dobson heeft; daarmee vangt hij bijna 6x zoveel licht als jij met jouw refractor. En Jef heeft enorm veel waarneemervaring; dat is mss ook een issue.

De waarneemplek speelt misschien ook een rol; ik weet jouw waarneemomstandigheden niet.
 

markleeman

Donateur
Het is normaal dat de sterren gedimd worden in een filter. Immers, een groot deel van het licht wordt weggefilterd, alleen het deel dat uitgestraald wordt door emissienevels wordt door gelaten. Bij een OIII wordt zelfs alleen de OIII emissie door gelaten, dus continu spectrum stralers zoals sterren worden een stuk donkerder.

Mijn ervaring is dat je met filter echter nog wel genoeg sterren ziet om te navigeren, mits je niet te veel vergroting gebruikt. "Met beide filters", betekent dit dat je ze alle twee gezamenlijk op je oculair hebt geschroefd? Dat werkt nl. niet echt goed, kan zomaar de reden zijn dat je zo weinig ziet?

Verder; trek iets over je hoofd, zeker als je een filter gebruikt. Vals licht dat lang je hoofd/oog binnen het oculair komt zal terug kaatsen op het filter, dan zie je nog minder goed het zwakke beeld van nevels.

En op zich verwacht ik dat je met een 127mm refractor onder een donkere hemel de Crescent Nevel moet kunnen zien, mij lukte het met een 20cm dobson kijker. Misschien zie je alleen het helderste deel, niet de hele boog. Maar hij is niet gemakkelijk, je moet denk ik wel wat we ervaring hebben. De vraag is of je niet beter je eerst wat op andere objecten kan richten. En of je onder voldoende donkere hemel staat, want dat is ook echt wel een voorwaarde.
 

markleeman

Donateur
Nog aanvullend; ik lees in een ander topic dat je ook wat balans problemen hebt, of had. De kunst met het verwisselen van oculairen is dit voorzichtig te doen, zodat de kijker niet verplaatst. Voorwaarde is dan wel de balans en frictie van de montering voldoende op elkaar zijn afgestemd. Meestal regel je de balans het beste zodanig dat zonder oculair de balans iets naar voren staat, maar niet zoveel dat deze dan vanzelf naar voren kantelt. Mét oculair mag de balans juist wel ietsje naar achteren liggen, maar uiteraard weer niet zoveel dat de kijker vanzelf omhoog kantelt.

Ik ken de Ayo II montering niet, maar kun je daar iets van frictie afstellen?n Wellicht staat deze nu te soepel ingesteld?
 
antwoorden zijn al gegeven:
-donkere maanloze hemel
-doek over je hoofd
-positie van het object tussen de sterren zoeken en dit centreren in je oculair zonder filter, het object zie je dus nog niet.
-plaats een oculair met het filter, nu moet het zwakke object heel lichtjes te zien zijn, de sterren zijn uiteraard sterk gedimd.
-een UHC laat meer door dan een OIII, oefen dus eerst met je UHC.
-oefen eerst op gemakkelijke objecten, die reeds te zien zijn zonder filter en ineens heel sterker opvallen met het filter, zoals de planetaire nevels uit de Messier lijst.
 

markus17

Callisto
@Lifesvr ja, dat is wat idealer. In mijn geval had ik de omgeving al op ~54x in beeld, maar om het filter te plaatsen moest ik deze in het prisma schroeven, die er eerst dus weer af moest. Dit omdat mijn 2"-filters niet in de Morpheus passen.

@Skyheerlen eens, en eens. Het vinden lukt ondertussen wel, en dat is ook leuk, maar het zien was nu dus het probleem. Mijn omgeving is ook niet ideaal vanuit de stad.

@markleeman nee, ik heb de filters niet tegelijkertijd gebruikt. Zo nu en dan had ik even een capuchon op om lantaarnlicht tegen te gaan. Het lijkt me nu dat mijn omgeving te helder is, en mijn kijker te klein. Ik zal een grotere kijker proberen.

De frictie/rem gebruik ik zeker, maar de neus van de refractor is zo zwaar, dat zonder oculair de rem het bijna niet kan houden. Dus houd ik de kijker dan vast om voorover vallen te voorkomen, daarbij verlies ik het object meestal niet, maar nu wel omdat het hele prisma eraf moest, en ik met het filter niet meer goed sterren zag. Op het balansdraadje kom ik nog terug, ik heb ondertussen een fotocamera gevonden.

@coldfieldboundary helder, ik oefen dus eerst met planetaire nevels en het UHC-filter. Er zijn gelukkig wat van die nevels waar ik zicht op heb. Gaat nog een leuke uitdaging worden met het filter in/uit het prisma. Het filter over het oculair werkt niet goed, ik zie dan te veel reflecties van achter komen. Het lantaarnlicht weerkaatst op het raam achter me, en komt via het filter bij mij terecht. Al zou dat met een capuchon beter moeten gaan.

Bedankt!
 

svdr

Uranus
Misschien ten overvloede : ga naar een donkere plek vér van kunstlicht. In Groningen hoef je daar niet eens vér de stad voor uit (ik heb familie in De Wijert Zuid, dus ik weet wat ik zeg).

Zelf woon ik in een Vlaams plattelandsdorp nabij de industriezone Gent-Terneuzen. Zenithaal haal ik soms nog net mag. 6. Met mijn 30 cm is de Crescent hier in de tuin -ik heb geen rechtstreeks instralend licht- dan al geen lolletje, ook niet met OIII/UHC. Als ik 'm in de Zeeuwse polder opzoek heb ik 'm direct. Met een 127mm gaat écht alles moeten meezitten om zelfs maar een kans te hebben. Werk op lage vergroting, verzeker je van het juiste sterrenveld en drijf dan de vergroting op.
 
Misschien ook eerst een filter met de hand tussen oculair en oog houden om een idee te krijgen wat je kunt verwachten voordat je het oculair uitneemt en de filter inschroeft?
 

svdr

Uranus
Blinking kan enkel zinvol zijn als er geen strooilicht is. Markus17 schrijft eerder in deze draad dat hij reflecties ziet van achterliggende straatverlichting. Dan moet je niet beginnen blinken. Dan moet je vluchten. Tenminste als je dit soort dingen wilt zien.
 

markus17

Callisto
@svdr ja, klopt. Op 15 minuten fietsen is een vrij duister natuurgebied ten zuid oosten van de stad.

Gisteren zat inderdaad niet alles mee. Ik ging niet verder dan ~54x, dat is ook mijn sterhopoculair, de 17.5mm. De schets die ik eerder zag was op ongeveer ~75 als ik het goed heb. Aangezien dingen minder helder worden met sterkere vergrotingen, hoopte ik het nog net op ~54x te kunnen zien, en had ik al niet verwacht het met ~74x te kunnen zien. Klopt die logica?

@ErikDijk ja, reflecties en wimpers kon ik zien. Ik probeer het een volgende keer nogmaals maar dan met een capuchon ver over de bol. Maar comfortabel kijken was het niet, ook niet met de rubberkap van het oculair naar beneden.

Ik zag vandaag dat er 2"-filterwielen te koop zijn, kost niet heel veel, en neig nu om er eentje aan te schaffen, omdat het super handig lijkt. Gebruikt iemand hier een wiel voor visueel? Nee? Waarom niet? Oculairs wisselen gaat wel, maar tussen filters/geen filters in en uit de Nagler schroeven vind ik zelf wat omslachtig.

Bedankt voor de bijdragen!
 

svdr

Uranus
De schets die ik eerder zag was op ongeveer ~75 als ik het goed heb. Aangezien dingen minder helder worden met sterkere vergrotingen, hoopte ik het nog net op ~54x te kunnen zien, en had ik al niet verwacht het met ~74x te kunnen zien. Klopt die logica?

Ja en nee. De schets van Mark is gemaakt met een 20cm telescoop (bij 70x), die van Jef met een 30cm (~90x), MAAR die vangen resp. 4x en 6x meer licht dan jouw kijker, én ze werden gemaakt op véél donkerder lokaties. Je kunt niet zomaar vergroting 'kopiëren' naar jouw kijker en hop! verwachten om hetzelfde te zien. Je moet een object voldoende sterk vergroten om het los te maken van de hemelachtergrond. En met een kleine kijker moet je daarvoor sterker vergroten dan met een grotere. Een filter helpt daarin omdat het enerzijds de golflengtes van kunstlicht tegen houdt, maar wel het licht van je nevel onverminderd door laat. Maar dan nog moet je vergroten om zwakke nevels voldoende te laten contrasteren tegen de hemelachtergrond. Maar daarom moeten je ogen volledig op nachtzicht kunnen schakelen, en daarvoor moet je weg van kunstlicht.
 

Jef De Wit

Donateur
De twee schetsen die ik maakte van de sikkel laten goed de invloed van lichtvervuiling zien. Beide schetsen zijn met dezelfde telescoop, oculair en filter gemaakt. Het enige verschil is de hemel (en 10 jaar ervaring). Links een uitstekende nacht op een donkere locatie in Noord-Frankrijk. Rechts een 'aanvaardbare' locatie naar Vlaamse normen. Ik zou de nevel eens vanuit mijn lichtvervuilde tuin moeten schetsen als derde vergelijking...

NGC 6888 vgl.png
 
  • Leuk
Waarderingen: Rudy

svdr

Uranus
En inderdaad, dat vergat ik nog te vermelden; ervaring hebben is ook niet te onderschatten tijdens het waarnemen.
 

svdr

Uranus
Ik moet zeggen dat ik met mijn 30cm f/5 + Nagler 17T4 + Omega NPB In de Zeeuwse polder ongeveer dezelfde details zie als in Jef z'n eerste schets.

Waarbij de opmerking dat het de moeite loont om de directe omgeving te bekijken. Er zit daar een duidelijke vlokkerigheid rondom de Crescent.
 

markus17

Callisto
@svdr duidelijk, meer vergroten met dezelfde kijker verlaagd de helderheid, maar wat een grote kijker op vergelijkbare vergroting ziet, daarvoor moet je met een kleinere kijker verder vergroten. Dit knoop ik even in de oren.

@Jef De Wit ja, die schetsen zijn fraai! Het object is vrij groot, ik had de hoop een kleine, bijna onzichtbare, streek van een penseel te zien, een beetje zoals de rechter schets, maar dan veel minder duidelijk.

@svdr die ervaring heb ik nog niet, toen ik elders las dat dit een moeilijk object is, was ik meteen nieuwsgierig. Het is ook leuk dat het ene object, zoals die planetaire nevel in Delphinus, onlangs OvdM, erg moeilijk te vinden is, maar wel zichtbaar, weliswaar nauwelijks. Bij de Sikkelnevel is het andersom, en dat zijn leuke uitdagingen. Daar leer ik wat van, vooral ook als ik er vragen over stel en antwoorden krijg, zoals hier.

Bedankt, zoals altijd!
 

skyfan

over de datum
Met de 21 cm Mewlon zag ik in Noordwijk (dus in het lichtvervuilde westen, NELM ca 5,5) de Crescentnevel als bijgaand. Met OIII filter. Het was toen wel goed transparant. Belangrijk is een goede afscherming van strooilicht (monnikskap), plus dat je je ogen minstens 10 minuten onder je kap moet laten wennen voordat je dit allemaal ziet.
Met de TS 126ED refractor zie ik alleen de helderste gedeelten, dus niet het "binnenwerk".

NGC 6888 9 juli 2018 Mewlon.jpg
 

markus17

Callisto
Ondertussen zit er een filterwiel aan de kijker, een lege plek om zonder filter te kijken, met aan beide kanten een filter, Astronomik OIII en Lumicon UHC.

Vanaf Sadr, met capuchon over de snuit, kwamen de gidssterretjes direct in beeld, dat gaat steeds makkelijker. Op 54x beide filters zonder succes geprobeerd. De strekking hierboven is duidelijk, meer vergroten. Ik ga naar 79x, na tien minuten staren ook niks. Dan 146x, helaas ook niks.

De hemelachtergrond was ook niet al te best, en dat is best jammer. Want eerder was het tussen de wolken door veel donkerder.

Er is ook iets positief, het filterwiel! Wat een handig dingetje is dat, die had ik samen met het eerste filter al moeten kopen.

Nu heb ik nog twee opties over, verkassen naar een duister oord, of de 204/2436-cassegrain van stal halen.

Wordt vervolgd,
Gr. M.

edit: storende factor ook gevonden. Tijdens een avondwandeling kwam ineens de felle maan in beeld, helemaal vergeten.
 
Laatst bewerkt:
Bovenaan Onderaan