Even voorstellen en een hulpvraag

Erik H

Stofdeeltje
Edit: Aangevuld met de vragelijst

Goedemorgen!

Allereerst zal ik mijzelf voorstellen als nieuw lid :)

Mijn naam is Erik en ik woon in het midden van het land, vlakbij de prachtige veluwe. Al geruime tijd houd ik me af en aan bezig met het 'sterrenkijken', maar verder dan een Bresser Skylux ben ik nooit gekomen. Recent zijn wij echter verhuisd en hebben nu een heerlijke tuin waarvanuit wij de lucht goed kunnen bekijken. Daarbij zijn mijn dochters (4 en 6 jaar oud) super geïnteresseerd en wil ik samen met hen de planeten en maan gaan bekijken.

Nu de hulpvraag!

Ik ben inmiddels een tijdje op zoek naar een goed passende telescoop, maar raak door de bomen een beetje het bos kwijt. Onze wensen:
- We gebruiken de telescoop vooral voor het bekijken van planeten en de maan. Deepsky is een nice to have, maar waarschijnlijk niet reëel om een 'allrounder' te hebben?
- Om samen met de kids te kunnen observeren lijkt een GoTo (achtig) systeem me zeer praktisch. Dan kunnen we snel en makkelijk gaan observeren.
- Bij voorkeur een oplossing die enige vorm van draagbaar is, wij gaan ieder jaar naar midden Frankrijk op vakantie, waar het nog lekker donker is. Het zou leuk zijn als we hem daar ook kinnen gebruiken.
- De prijs: Hopelijk is ergens tussen de 0 - 400 euro reëel ? Tweedehands is daarbij uitsteken.

Kunnen jullie me een beetje uit het bos helpen door een paar goede opties aan te raden? Heel veel van de hulpgidsen hebben namelijk de focus op systemen zonder 'GoTo' terwijl dat eigenlijk wel een must have voor ons is.

Alvast bedankt!

De vragenlijst:

1. Welke beelden verwacht je te kunnen zien?
De planeten binnen ons zonnestelstel en de maan. Optioneel ook een beetje deepsky als dat haalbaar is.

2. Wat wil je met de telescoop doen?
Samen met mijn dochters (4 en 6 jaar oud) planeten en sterrenkijken vanuit de tuin. En eens per jaar meenemen op vakantie.

3. Hoe wil je objecten zoeken en volgen? (manueel, auto, GoTo,...)
Automatisch door de telescoop (GoTo en vergelijkbaar)

4. Wat is je budget?
Als het binnen de 400 euro kan blijven zou dat top zijn :)

5. Hoe belangrijk vind je maan en planeten?
Heel erg belangrijk

6. Hoe belangrijk vind je Deepsky?
Ook leuk maar niet het belangrijkste. Zou mijn vrouw erg gaaf vinden, maar lijkt minder haalbaar gezien locatie/budget/focus op planeten en de maan voor mijn dochters)

7. Waar ga je kijken?
Wij wonen in Ede, een stadje aan de rand van de Veluwe. We gaan kijken vanuit onze tuin die grenst aan een (relatief donker) parkje

8. Hoe lang ga je per sessie waarnemen?
30-90 minuten zal de max zijn voor de kids. Met mijn vrouw mogelijk wat langer.

9. Wat kun je dragen?
Redelijk wat, dus het gewicht is geen probleem.

10. Is 2e hands een optie?
Jazeker!

11. Later interesse in fotografie?
Vooralsnog niet.
 
Laatst bewerkt:

Bert Bogchelman

Moderator
Dag Erik, Welkom op dit forum.

Je schrijft dat je voornamelijk maan en planeten wilt gaan bekijken. Daarvoor heb je overigens geen goto nodig. Je zoekt wel een telescoop die mee kan op vakantie. Op Te-les-koop.nl staat momenteel een Meade ETX-125 te koop voor net iets meer dan E 400,- Dit zou een heel geschikte telescoop voor jou kunnen zijn. Compact, met goto en qua optiek een goede keus.
 

Erik H

Stofdeeltje
Hi Bert,

Dank voor je reactie! Zou je dan toch een 'niet GoTo' adviseren voor planeten en de maan? Winnen we daarmee veel in kwaliteit van de waarnemingen?

Groet, Erik
 

Bert Bogchelman

Moderator
Ik zie hier een vraag opkomen wat goto betekent: een goto telescoop werkt met een kleine computer en een database. Na het opstellen van de telescoop en het aanzetten van de elektronica zul je je locatie (in graden Noorderbreedte en graden Oosterlengte) en de juiste datum&tijd (let op zomertijd) moeten invoeren. Vervolgens gaat de telescoop je vragen om twee referentie sterren in beeld te zetten, na elkaar uiteraard. De computer stuurt de telescoop ongeveer in de goede richting. Nadat je de referentiesterren goed in beeld hebt gezet "weet" de computer dan waar hij is, hoe laat het is en hoe de telescoop precies staat. Nu kun je een object invoeren, bijvoorbeeld de maan. De goto motoren bewegen de telescoop (bij een ETX met wat herrie) naar de maan en houdt deze in beeld. De draaiing van de aarde wordt gecompenseerd. Je moet dus de hemel wel een beetje kennen om die referentie sterren op te zoeken/herkennen. Er zijn telescopen die het helemaal automatisch doen, maar die zijn aan de prijs.

De goto zoekt dus objecten voor je op. Dat kan heel handig zijn. Voor mij persoonlijk is het zelf opzoeken met een sterrenatlas echter een groot deel van het plezier. Het nadeel van de ETX database is dat er heel erg veel objecten instaan die niet de moeite waard zijn of niet eens te zien zijn met een 127mm telescoop. Het zelf vinden is dan juist de fun. Maar ja, dat doet de telescoop voor je.

De planeten die de moeite waard zijn om vaker te bekijken zijn Venus, Mars, Jupiter en Saturnus. Die zijn zo helder dat je ze met gemak met het blote oog kunt zien. Daarvoor is een goto telescoop dus niet nodig. Het is wel makkelijk dat het object in beeld blijft en de draaiing van de aarde compenseert. Daarvoor moet je een parallactische montering hebben, met motor. Maar dat is wat anders dan een goto. Een parallactische (of te wel EQ) montering zoekt niks voor je op. Voor de andere planeten: Mercurius, Uranus en Neptunus is de goto wel handig. Dwergplaneet Pluto is niet te zien met de ETX-125.

Veel mensen op dit forum kiezen voor een Dobson. Maar die zijn vaak behoorlijk groot (vakantie...) en volgen niet. Ook daar zijn oplossingen voor, de koffer Dobson en een volg platform.
 
Laatst bewerkt:

Erik H

Stofdeeltje
Bedankt voor de uitgebreide reactie! Dan lijkt een goto inderdaad minder noodzakelijk. Ik ga me eerst even wat verdiepen in een Dobson (daar staat volgens mij veel informatie over op het forum), om die wellicht dan in de toekomst uit te breiden met een EQ montering!
 

Bert Bogchelman

Moderator
Wellicht is een 15cm tafel dobson iets voor je. Die zit meestal met ringen vast aan een eenvoudig op-neer en ronddraai mechanisme. Dan kun je later zonder problemen overstappen op een EQ montering met een motor. Dat zal dan een EQ3-2 of een EQ5 kunnen zijn.
Zoiets: https://www.robtics.nl/product_info....oducts_id=6617
Robtics is een betrouwbare Nederlandse leverancier. Ik zou er zelf eens gaan kijken. Of bij Ganymedes, ook prima.

Even een andere tip: koop nooit een Bresser Polux 150/1400. Het ontwerp en uitvoering klopt niet.
 

Erik H

Stofdeeltje
Ik heb vanmiddag al even gesnuffeld (ook dieper op het forum) en had de zoektocht beperkt tot:
Bresser Messier 130/650
Bresser Messier 150/750
Skywatcher Heritage 130/650

Voegt de 15cm veel toe ten opzicht van de 13cm?

Met name de heritage leek mij namelijk veel makkelijker vervoerbaar. Maar had niet nagedacht over het kunnen overstappen van montering waarvoor de bresser's beter geschikt lijken (of eigenlijk wel geschikt, maar de skywatcher daar voor zover ik kan zien/vinden/lezen niet geschikt voor is).
 

John Baars

Moderator
Dat verschil is veel minder dan je denkt. Een 150mm verzamelt 33% meer licht dan een 130mm. Dat lijkt veel, maar is het niet. Slechts 0,3 magnitude. Knappe starter die dat verschil op die zwakste grensmagnitude-sterretjes kan zien. Op heldere sterren zie je het verschil als beginner sowieso niet.

Een verschil van 100% ga je pas echt opmerken, maar je zult er zeer zeker niet steil van achterover slaan.

Op een heldere avond zie je met een 130mm meer dan op een standaard avond met een 150mm. En op een donkerder locatie ( Veluwe) met een 130mm meer dan met een 150mm in de Randstad. De locatie legt meer gewicht in de schaal dan die twee centimeter. In die orde van grootte.
 
Laatst bewerkt:

markleeman

Donateur
Allereerst welkom hier! En wat leuk dat jij en je dochters enthousiast zijn om de maan en plantenen te gaan zien!

Mijn eerste advies voor een allround telescoop voor kijken (en niet fotograferen) zou normaal zijn: een dobson. Plain and simple omdat je dan de grootste opening (spiegel/lens diameter) voor je geld krijgt. En meer opening=meer zien, geld grofweg voor alle objecten, ook planeten.

Maar... met kids in die leeftijd weet ik niet of dat de beste keuze is. Ik heb zelf 3 kids van 3 tot 6 jaar oud, en er zijn twee lastige eigenschappen bij een dobson die niet erg goed samen gaan met jonge kids:
  • een dobson volgt niet
  • een dobson beweegt gelijk in een andere richting als je er tegenaan duwt of trekt
Dir maakt dat een dobson toch niet ideaal is icm met kids. Planeten vergroot je meestal wat meer en deze schuiven als gevolg van de aard rotatie snel je beeld uit. En kinderen hebben nogal eens de neiging om het oculair vast te pakken en een ruk aan de kijker te geven. Vooral mn jongste doet dat nogal. Maar de andere twee stoten ook er ook snel tegenaan en dan staat een dobson al vlug naast het doel.

Een goto heb je inderdaad niet nodig om planeten in beeld te krijgen ze zijn zo helder dat je ze zo met het blote oog ziet. Het goed uitlijnen en slewen van de kijker naar het object kost meer tijd dan zelf handmatig de kijker op een planeet te krijgen. Maar een kijker met goto heeft wel als voordeel dat hij de hemel volgt en dus het onderwerp niet uit beeld loopt. Als ik mij niet vergis hoef je daarvoor niet eens de goto helemaal uit te lijnen, zolang je de kijker maar op het noorden en waterpas zet en de juiste hoogte graad insteld, wellicht kan iemand met ervaring met goto dat bevestigen. Dus het advies van de tweedehands EXT 125 is echt helemaal zo gek niet. De kijker is ook nog eens redelijk compact, dus wellicht krijg je hem mee op vakantie (hoewel bij ons de auto altijd maximaal gevuld is en je hem er echt met de schoenlepel bij moet persen, als het al zou passen ;-) ) Deze dus bijvoorbeeld: http://link.marktplaats.nl/m15274212...l&utm_content= vip&utm_medium=android_social&utm_campaign=socialb uttons

Alternatief is een kijker op EQ montering met motortje. Wel lastig voor dat budget om iets redelijke te krijgen. Wellicht is een 90mm refractor op EQ3-2 dan wat, of een 13cm newton op EQ3-2. Meestal worden dat soort kijkers echter op een minder stabiele montering als de EQ2 geleverd dat zou ik juist wat minder adviseren aangezien die dingen bij aanraking snel gaan trillen. Een 127mm maksutov op EQ3-2 is ook een prachtige oplossing (een stuk compacter dan een lange newton of refractor buis, dus wat makkelijker op vakantie), maar dat gaat bij een nieuwe kijker niet lukken voor dat budget. Wellicht komt zoiets een keer tweede hands op de markt, losse eq3-2 mounts en 127mm maksutov kijkers zie je wel langskomen op Te-les-koop.nl (ken je die al?) of marktplaats.
 

Rudy

Donateur
Een lastige afweging. Ik zou het advies van markleeman ter harte nemen, wat betreft het gebruik van de telescoop door jonge kinderen. Dan is de genoemde ETX-125 of een 127mm Mak geen gek idee. Maar je moet ook wat rekening houden met de objecten die je kunt zien. De maan is natuurlijk vaak zichtbaar en die is mooi in bijna elke telescoop. Wat betreft de planeten, op Jupiter en Saturnus moeten we nog een tijd wachten voordat die weer goed zijn te bekijken. Mars komt dit najaar langs en is dan (relatief) mooi groot. Punt is dat je niet altijd de planeten goed kunt zien.

Maar er is veel meer te zien, dan kom je uit op deepsky. Ik denk dat je in de buurt van je woonplaats, dichtbij de Veluwe, niet ver hoeft voor een redelijk donkere plek. Misschien ga je op vakantie naar een plaats met weinig lichtvervuiling. In die situaties is een ETX-125 of Mak wat minder geschikt. Het stukje hemel dat deze kijkers laten zien is krap. Als je op vakantie de zomermelkweg wil bekijken op een donkere plek, dan wil je naast opening het liefst ook de mogelijkheid om (anders dan het geval is bij het waarnemen van planeten) juist wat minder sterk te kunnen vergroten zodat je een wat breder stuk van de hemel kunt bekijken. Dan is zo'n tafeldob van 130/150mm die redelijk gemakkelijk is te vervoeren een mooi instrument.
 

Erik H

Stofdeeltje
Hallo allen,

Wederom dank voor de uitgebreide antwoorden. Ik denk dat ons plan het volgende wordt: We beginnen met een 13 cm dobson (Bresser Messier: https://www.robtics.nl/product_info....oducts_id=6616https://www.robtics.nl/product_info....oducts_id=6616 ). Daarbij nemen we even voor lief dat onze meiden zelf alleen kunnen kijken, niet kunnen 'richten'. Ze zullen toch het meest geïntresseerd zijn in de grotere objecten en hebben een aandachtsspanne van een paar minuten. Dus een paar keer om de beurt 15 seconden kijken :). Het 'ongemak' dat we tussendoor de kijker weer op de juiste plek moeten zetten nemen even voor lief. De dobson lijkt ons namelijk het meeste waar voor het geld/allround het best passende (toch liever de concessie op handmatig instellen dan op kwaliteit of herrie van de ETX motor).

Daarnaast sparen we dan gewoon door voor een betere gemotoriseerde/goto variant waarmee we ook echt deepsky goed kunnen bekijken. Die we beter op prijs kunnen stellen als we een paar stappen verder zijn in de astronomie.

Nogmaals bedankt!
 

markleeman

Donateur
Zo kun je het ook prima aanvliegen denk ik:goedgedaan

Hier op het forum zijn een aantal mensen niet enorm te spreken over de Bresser 13cm dobson, je zou wat dat betreft misschien beter de skywatcher heritage variant kunnen overwegen. Die wordt beter beoordeeld en bovendien is deze inschuifbaar waardoor je hem gemakkelijker meeneemt op vakantie.
 

Erik H

Stofdeeltje
Dank voor de tip. Ons oog is echter gevallen op een tweedehandsje: een Bresser Messier 15 cm met een Barlow X-cel LX en Celestron Omnu Plossle 15 mm als extra accessoires. We hebben hem net netjes gecollimeerd (er zat ook een laser collimator bij waarmee het eigenlijk super simpel bleek om hem netjes uit te lijnen).

Hopelijk kunnen we vanavond al de eerste dingen waarnemen. Ik probeer een fotootje te maken met mijn telefoon en zal die delen!
 
Er staat nu al een leuk maansikkeltje aan de hemel, dus het is niet eens nodig te wachten tot het donker is. Veel plezier met deze kijker!
 

Erik H

Stofdeeltje
Het is gelukt! We waren er inderdaad vrij vroeg bij (gelukkig, want het begint hier nu al bewolkt te raken).

Het vinden van objecten met de zoeker blijkt wat lastiger dan ik dacht (je moet precies onder de juiste hoek in de zoeker kijken), maar zowel de maan als venus goed in beeld gekregen.

Allereerst de maan: Die kwam mooi scherp in beeld en met mijn telefoon een paar foto's gemaakt (zie bijlage). Het bekijken ging perfect en ook de kleine meiden hebben genoten.

Dan venus: Die was erg goed zichtbaar met het blote oog, maar met de telescoop erg fel (zie foto's in de bijlage). Bij verder inzoomen werd venus erg wazig en zag ik de secundaire spiegel en de bevestiging daarvan terug in het object (soort van kruisje met een rondje er in). Is dat normaal of heb ik iets verkeerd gedaan?
Venus was minder interessant voor de dames.Willekeurige plekken met veel sterren in beeld werden veel beter ontvangen (maar niet zo leuk als de maan).

Al met al een goede ervaring en nu verder experimenteren bij heldere luchten! Hopelijk kunnen we dan andere planeten beter zien :)

PS: de foto's zijn niet de beste maar daar ging het ook niet om.
 

Bijlagen

  • venus2.jpg
    venus2.jpg
    6,9 KB · Weergaven: 1
  • venus1.jpg
    venus1.jpg
    6 KB · Weergaven: 1
  • maan1.jpg
    maan1.jpg
    25,6 KB · Weergaven: 1
  • maan2.jpg
    maan2.jpg
    17,6 KB · Weergaven: 1

markleeman

Donateur
Mooi dat je gelijk kon kijken en dat het gelukt is het eea te vinden!

"Zoomen" is geen zoomen, maar scherpstellen. En het klopt dat een onscherpe ster er in jou kijker uitziet als een donut, dat is normaal.

Als je meer wilt vergroten gebruik je andere oculairen, met korter brandpuntafstand. Vergroting bereken je door brandpuntafstand vd kijker te delen door de brandpuntafstand van het oculair. Dus bijvoorbeeld 750mm/10mm=75x vergroting.
 
Laatst bewerkt:

John Baars

Moderator
Gefeliciteerd met jullie First Light!

Die "spookafbeelding" is een valse reflectie van een ongecoat glasoppervlak ergens in het oculair. In de camera zou ook nog kunnen, maar veel minder waarschijnlijk want die lensjes zijn meestal goed gecoat. Venus is immers een wel heel felle bijna puntvormige lichtbron en dan krijg je dit. Zeker als de camera en object niet strikt in het midden op één lijn stonden en de camera wellicht ook een beetje schuin werd gehouden.

​​​​​​​Leuk!!
 

Erik H

Stofdeeltje
Dank voor de opheldering (no pun intended:) ). We gaan ons nu richten op de wat meer heldere Messier objecten!

We posten onze avonturen in de juiste categorie zodra we weer stappen verder zijn (of weer vragen hebben natuurlijk)
 
Bovenaan Onderaan