Een filter: Astronomik CLS of UHC-E of geen?

PaulT

Donateur
De CLS is dus meer een allrounder voor zwakke deepsky objecten die niet nevels zijn.
Met dien verstande dat ik op de vorige bladzijde van dit draadje lees dat de CLS wel tot andere sterkleuren leidt. Het contrast is dan misschien hoger op (ook) sterren DSO's, maar ten koste van een natuurlijker beeld. Zo begreep ik althans de eerdere opmerkingen.
Eigenlijk laat CLS dus gewoon een breed gebied rond geel niet door, van zowat 540 tot 640 nm.
En de "moon and skyglow" (de Baader neodymium) heeft een grillige curve, maar het laat wel nog heel veel licht door, en de geblokkeerde breedte rond geel is er ook, maar slechts van zowat 570 tot 600. Dit is dus meer een 'contrast' filter en dus niet alleen voor deepsky.
Zou het niet nuttig zijn als in die grafieken van de anti-LP filters weergeven welke frequentie hoort bij welke lichtvervuilingsbron hoort? Dan kan ieder een persoonlijke keuze maken naargelang zijn waarneemplek.
 

Houdini

Donateur
Op het internet vind je het volgende (bron: http://users.skynet.be/fa671040/Andromeda/spect.htm) :

lijnGolflengte
( nanometer)
opmerking
Hg365kwikdamplamp (lichtpollutie)
OII372.6
372.9
zuurstof (ultraviolet)
380ondergrens visueel gebied (nachtzicht)
Hg405kwikdamplamp (lichtpollutie)
H-delta410.294waterstof
H-gamma434.173waterstof - violet
Hg436kwikdamplamp (lichtpollutie)
H-beta486.274waterstof - blauw -(paardekopnevel)
He-II486.7helium - blauw
OIII495.9
500.7
zuurstof (planetaire nevels)
Na498.3hoge druk natriumlamp (lichtpollutie)
OIII501zuurstof (planetaire nevels)
Hg546kwikdamplamp (lichtpollutie)
OI558zuurstof - 'skyglow'
Na2570hoge druk natriumlamp (lichtpollutie)
Na2583hoge druk natriumlamp (lichtpollutie)
Na2589.0
589.6
lage druk natriumlamp (lichtpollutie)
Na2600hoge druk natriumlamp (lichtpollutie)
Hg, Na2617kwikdamplamp en hoge druk natrium lamp
620bovengrans visueel gebied (nachtzicht)
OI630zuurstof - 'skyglow'
N-II654.8stikstof - rood
H-alpha656.470waterstof - rood
N-II658.3stikstof - rood
Hg700kwikdamplamp (lichtpollutie)
 

sixela

Alexis - moderator
Het spectrum hangt af van de LED-lamp, maar meestal zijn dat continue spectra.

Voorbeelden voor "zuiver wit" en "warm wit" (de eerste typisch voor buitenverlichting, de tweede voor huiskamer-LEDs):

Warm_vs_Cool_White-1.jpg


Hogedruk-natriumlampen hebben trouwens ook niet echt een lijn: ze absorberen de hoofdlijn van Natrium en stralen dat dan weer op andere frequenties uit, met helaas een nare secundaire piek pal op OIII:
978-1-4419-8071-7_8_Part_Fig6-143_HTML.gif
 
  • Leuk
Waarderingen: TomC

skyfan

over de datum
Dat is waar, maar LED verlichting is wel beter gericht, en straalt niet naar alle kanten, dus netto is het resultaat hopelijk positief.
En als gemeenten meer nadenken over het kleurenspectrum van de toegepaste ledlampen is er misschien ook een positief effect. Overal rood licht zou ideaal zijn.....
 

Josan

Eris
De top 5 voor gemeenten ziet er denk ik zo uit:
1. relevant (landelijk, regionaal, internationaal) beleid en wetgeving
2. kosten (aanschaf, beheer/levensduur en stroomverbuik)
3. veiligheid (beleving)
4. milieu (vogels/nachtleven en CO2/klimaat)
5. imago, reputatie
.........
... de volgende gemeenteraadsverkiezingen
... hobby-astronomen

Alleen op 2, 4 en 5 kun je ze nog triggeren. Een koe mag bijvoorbeeld in de buurt van een Natura2000 gebied geen scheet meer laten, maar hoe zit het met al die lantaarnpalen die over kilometers zo'n gebied verlichten. Waren ze met licht maar net zo streng als met stikstof. ;)

Back on topic. Naar aanleiding van deze discussie heb ik een Astronomik UHC-E besteld om eens uit te proberen in mijn Starwave 102. CLS werkt een beetje en voor 4 inch is UHC vaak wat donker. OIII heeft een uittreepupil van zo'n 3mm nodig dus dat is ook maar geschikt voor een paar objecten. Dus UHC-E is misschien een mooie middenweg.
 

PaulT

Donateur
Naar aanleiding van deze discussie heb ik een Astronomik UHC-E besteld om eens uit te proberen in mijn Starwave 102. CLS werkt een beetje en voor 4 inch is UHC vaak wat donker. OIII heeft een uittreepupil van zo'n 3mm nodig dus dat is ook maar geschikt voor een paar objecten. Dus UHC-E is misschien een mooie middenweg.
Leuk Josan, deel vooral je ervaringen als je het filter hebt uitgeprobeerd.
 
Deze leuke discussie heeft me nu ook het verschil getoond tussen UHC en UHC-E, namelijk gewoon door te kijken naar de lichtcurves. CLS laat dus niet door vanaf zowat 535 nm om het geel te vermijden. UHC laat precies het bereik door die de OIII en H-Beta lijnen bevat, dit is een stuk in het blauwe deel, van zowat 475 tot 505 nm. UHC-E begint ook bij zowat 475 nm maar loopt iets verder door tot in het groene bereik, tot zowat 535 nm, namelijk daar waar een CLS ook stopt. UHC-E lijkt dus een UHC te zijn met een stukje groen erbij.
 
Laatst bewerkt:

sixela

Alexis - moderator
Behalve dat de UHC-E ook de "economy" is, met een grotere tolerantie wat betreft de plaats van de pasband (die kan dus bij individuele filters dus meer naar links of rechts zitten te nopzichte van de nominale pasband).

Wat uiteraard weinig kwaad kan bij die filters, terwijl je bij een echte nauwe UHC de pasband heel precies moet plaatsen.
 

Josan

Eris
Mijn UHC-E is binnen. Ik zal binnenkort eens een vergelijking doen met een UHC en een CLS. Vermoedelijk zit ie qua contrastverhoging tussen deze twee in en is ie een goed compromis voor een 100ED.
 
Volgens de curves dus zou dat zo moeten zijn:
rood is UHC
groen is UHC-E
blauw is CLS
Op die gele moet je niet letten.
Je ziet dat UHC-E begint waar UHC begint, maar UHC-E eindigt pas waar ook CLS eindigt.
.
uhcecls.png
.
 

Josan

Eris
Vanavond de 100ED f/7 gericht op de Rosette-nevel en Orion-nevel. De transparantie was redelijk en de seeing matig. Beide nevels rond 2200u voor mij ZZW en ZW, waarbij ik over de stad heen kijk en er dus voldoende lichtvervuiling is om uit te filteren. :) Ik kon in mijn tuin, zonder extra licht, kijker en kruk zien staan en oculairen en filters wisselen. Dus geen donkere waarneemplek.
Eerst de Rosettenevel opgezocht. Laagste vergroting in de kijker (24x, 4,2mm uittreepupil). Procyon in beeld zetten en dan 1 uur (6 omwentelingen van de uurasknop van de GP) naar het westen draaien en de nevel, of beter de centrale sterren stonden in beeld. De centrale sterrengroep lijkt voor mij altijd op een zeilbootje, gekanteld, met de mast schuin naar beneden. Zonder filter is er geen nevel zichtbaar. Met CLS, UHC-E en UHC wordt het beeld steeds donkerder, het aantal zwakke sterren neemt ook af en de sterkleuren worden steeds afwijkender, maar nog steeds geen nevel zichtbaar, ook niet bij het bewegen van de kijker. Pas met OIII, waarbij het beeld behoorlijk donker is en ook de sterren esthetisch aan schoonheid inboeten wordt zichtbaar dat er net rond de centrale sterren een wat helderder ring is, die verder naar buiten weer in helderheid afneemt tot de hemelachtergrond. Dit is duidelijk een object voor een donkerder waarneemplek en een wat grotere kijker. Ik kan me herinneren dat ik deze nevel ooit met een C8 op een donkere plek bekeken heb en dat er details in de nevel zichtbaar waren.
De Orionnevel is een stuk helderder. Al zonder filter is bij 24x het donkere deel bij het Trapezium en de "vleugels" zichtbaar. De hemelachtergrond is echter behoorlijk. In dit geval ben ik teruggegaan van OIII, via UHC naar UHC-E en laatst CLS. Hierbij was OIII erg donker en waren er naar mijn idee geen extra details zichtbaar t.o.v. UHC. UHC heeft duidelijk een wat helderder beeld, maar de sterren zien er nog erg als discolampjes uit. Allerlei paars en groenachtige tinten trekken de aandacht. Het UHC-E filter is duidelijk minder agressief en laat meer licht door. Sterren zijn wat minder onnatuurlijk qua kleur, maar de details die met UHC duidelijk waren, zijn ook met dit filter goed zichtbaar. Als laatste CLS er in geschroefd. Het beeld wordt nu nog wat helderder. Duidelijk wel meer detail dan zonder filter, maar wel minder duidelijk dan met UHC-E en van alle filters verlies je met de CLS de minste zwakke sterretjes.
Concluderend moet ik zeggen dat voor deze 10cm kijker het CLS en UHC-E filter mijn voorkeur hebben. Afhankelijk van de waarneemplek en het specifieke object, denk ik dat ik daar het meeste gebruik van ga maken. Met een grotere kijker zou ik waarschijnlijk de UHC-E en UHC als mijn favorieten kiezen. OIII zou ik bewaren voor kijkers van >20cm en specifieke objecten die sterke emissies hebben op die zuurstoflijnen. Dus, naar mijn idee is dit UHC-E filter zeker een aanrader voor iedereen met een kijker tot 20cm. Kijk je met grotere kijkers, dan ligt UHC waarschijnlijk meer voor de hand.
Het planetaire nevel en emissienevelseizoen staat de komende tijd op een laag pitje, maar ik ga de filters straks nog eens op wat zomermelkwegnevels vergelijken.
 
Laatst bewerkt:
  • Leuk
Waarderingen: TomC

Josan

Eris
De OIII, UHC en UHC-E zijn van Astronomik. De CLS is een Svbony van ali.

Ik bedenk me trouwens dat ik twee emissienevels heb bekeken, stervorminsgebieden, die volgens mij minder zuurstof zullen bevatten dan planetaire nevels. Planetaire nevels ontstaan immers door sterren aan het einde van hun leven, die door helium-fusie zuurstof maken en die de buitenlagen dan afstoten de ruimte in. Een planetaire nevel met hoge zuurstofemissielijnen zou dus meer baat kunnen hebben bij filters die scherper filteren op die zuurstoflijnen (UHC en OIII). Alhoewel kleine planetaire nevels, door hun hoge oppervlaktehelderheid het juist ook weer heel goed doen met wat extra vergroting.
Ik ga de filters nog een keer vergelijken op twee planetaire nevels. Kijken hoe de vergelijking daar uitpakt.
 
Bovenaan Onderaan