Een filter: Astronomik CLS of UHC-E of geen?

svdr

Uranus
Ik heb je oorspronkelijk bericht eens herlezen.
Ik overweeg een filter dat het contrast een tikkeltje opkrikt en mij ook zou helpen bij het waarnemen van sterrenhopen/clusters e.d.
De eenvoudigste manier om iets hoger contrast te halen op sterren en sterrenhopen is gewoon iets sterker vergroten. Interferentiefilters werken allemaal rond min of meer hetzelfde gegeven : bepaalde golflengten (van kunstlicht) tegenhouden door uitdoving, en andere(de sterkste emissielijnen) doorlaten. Sterren zijn continustralers en zullen dus altijd onder een zekere uitdoving lijden bij gebruik van filters.

In verstedelijkte gebieden -reken bijna gans Vlaanderen en Nederland daar maar bij, op wat lokale uitwaarden na- is alles wat minder agressief is dan een gewoon UHC zo goed als zinloos. In wat donkerder omgevingen zoals je hier en daar op het platteland nog vind begint een deepsky-type filter zoals een CLS bruikbaar te worden in de zin van "merkbaar maar niet wow"

het ContrastBooster ervaar ik eigenlijk alleen maar nuttig op Mars, en dat is een nevenverschijnsel. Het filter werd oorspronkelijk ontworpen om de restkleur op wat betere refractors af te snijden.
 

sixela

hulpbeheerder - hij/hem/zijn
Het filter werd oorspronkelijk ontworpen om de restkleur op wat betere refractors af te snijden.

Maar op grotere Newtons werkt het ook voor andere redenen: violet mag dan wel niet door de optiek waziger zijn, het wordt veel meer door seeing beinvloed dan kleuren met een langere golflengte, en daardoor is het op zo'n Newton ook interessant om het te filteren, zowel om sterren op hogere vergroting wat properder te maken --maar dat is louter esthetisch-- als om planeten te bekijken (waar het inderdaad het beeld scherper maakt).

Uiteraard: als je geen moer geeft om de kleur van een planeet is een roodfilter nog efficiënter om een planeet die last heeft van slechte seeing scherper te maken. En op een 300mm-400mm heb je quasi altijd wel slechte seeing als je genoeg vergroot ;-).
 
  • Leuk
Waarderingen: svdr

meegja

Chaoot
Ik doe weliswaar heel weinig visueel waarnemen maar hier midden in de stad heb ik gemerkt dat het Neodymium filter het wel iets "beter" maakt. Maar eigenlijk alleen doordat de achtergrond wat contrastrijker wordt waardoor het lijkt alsof het object beter zichtbaar is.
Wat nog steeds het beste werkt hier, is gebruik maken van mijn perifere zicht als het gaat om deep sky objecten.
 
  • Leuk
Waarderingen: TomC

PaulT

Donateur
...maar hier midden in de stad heb ik gemerkt dat het Neodymium filter het wel iets "beter" maakt. Maar eigenlijk alleen doordat de achtergrond wat contrastrijker wordt waardoor het lijkt alsof het object beter zichtbaar is.
Kun je specificeren op welke objecten dat is?
 

meegja

Chaoot
Kun je specificeren op welke objecten dat is?
Met planeten heb ik hier alleen ervaring met Mars en die was zodanig helder dat dat ook iets effect had op de planeet zelf.
Maar bv met een sterrenhoop als M3 heeft het op het object geen invloed maar omdat daar een boel achtergrond is (niet de kern), lijkt het object er echt iets meer te zijn omdat de achtergrond ietsie contrastrijker wordt en daardoor alles sterren beter afsteken.
Maar dit effect werd al minder met bv de Ringnevel: daar had ik zelf het gevoel dat het gewoon prettig was dat de achtergrond iets meer contrast had waardoor ik me beter op de nevel kon concentreren.
 

skyfan

over de datum
Ik lees dit draadje nu pas, maar misschien ten overvloede: CLS werkt bij mij zowel met de 21 cm Mewlon als met de 152mm Altair achro heel goed op galaxies, het maakt vaak het verschil tussen wel en niet zien van het stelsel , of een spiraal. De neodymium werkt heel goed op sterhopen bij de Mewlon, maar ook op Mars, en de Contrast Booster werkt heel goed op beiden bij de achro refractor. Ik neem waar in Bortle 6 (ca NELM 5 a 5,, dus redelijk lichtvervuild.
 
  • Leuk
Waarderingen: TomC

PaulT

Donateur
Dankjewel @skyfan. Ik zit zelf in Bortle 5 volgens de Clear Outside app, maar dat is natuurlijk zonder rekening te houden met strooilicht in mijn directe omgeving.

Het is dus '3 tegen 1' als het gaat om de positieve ervaringen met de Neodymium of de Contrast Booster op planeten en sterren. Als ik Alexis en skyfan goed begrijp, is de Contrast Booster dan eigenlijk breder inzetbaar dan de Neodymium (en dus een betere koop), althans voor sommige kijkers. Dat dit bijvoorbeeld ook geldt voor de Mewlon vind ik opvallend. Baader adverteert de Contrast Booster hoofdzakelijk voor valse kleur situaties in 'economy' achromaten. Ik heb een goede mak en een goede apo en zou niet denken dat de Contrast Booster voor die kijkers toegevoegde waarde heeft.

De CLS lijkt alleen geschikt op fuzzy objecten. Dat roept bij mij de vraag op of ik voor die fuzzies niet beter bij de OIII of UHC kan blijven. Ik geloof dat ik met CLS dan nog even wacht. Misschien tot @nop ons zijn verslag doet.

Hoe dan ook blijkt maar weer dat de toegevoegde waarde van die dingen een persoonlijke ervaring is.
 

EdwardB

Donateur
Wat kleurfilters op planeten betreft heb ik goede ervaringen. Mogelijk komt dat ook omdat ik met een achromaat werk en je door het secundair spectrum dan met verschillende foci te maken hebt.

Op Mars gebruikte ik bij de laatste oppositie met succes een geelfilter. Het oranje- en met name het roodfilter was te agressief omdat ik met 75mm opening soms sterk wilde vergroten (tot 200x) waardoor het beeld al snel te donker werd. Met een uittredepupil van ca. 1mm zou het met rood- en in ieder geval met oranjefilter beter gaan. Met een 180mm telescoop kan je dan nog voldoende vergroten (ca. 180x) voor details.

Op Jupiter zag ik, als door slechte seeing de GRS niet te zien was deze net wel als ik een blauwfilter gebruikte. Een blauwfilter zal niet helpen op het gebied van de seeing, maar wel met contrast. Daarnaast kan het kleurfilter bij laagstaande planeten helpen tegen de effecten van de atmosferische dispersie waarbij de kleuren door de prismatische werking van de atmosfeer uit elkaar worden getrokken.
 

sixela

hulpbeheerder - hij/hem/zijn
Dat roept bij mij de vraag op of ik voor die fuzzies niet beter bij de OIII of UHC kan blijven.
Ben je op kleine vage bolhopen of sterrenstelsels niet echt veel mee. Het is geen toeval dat Omega Optical zijn soortgelijke filter 'Galaxy contrast Enhancer' (GCE) noemt, al heb je meer succes bij blauwere (bijvoorbeeld spiraalstelsels, dwergstelsels) dan gelere (bijvoorbeeld elliptische) stelsels.
 

PaulT

Donateur
Ben je op kleine vage bolhopen of sterrenstelsels niet echt veel mee.
Deze zin begrijp ik niet helemaal.

Ik realiseer mij dat de OIII en UHC niet zo helpt voor vage bolhopen of sterrenstelsels. Met de OIII die ik heb, ben ik uit op nevels.
 

skyfan

over de datum
Het is dus '3 tegen 1' als het gaat om de positieve ervaringen met de Neodymium of de Contrast Booster op planeten en sterren. Als ik Alexis en skyfan goed begrijp, is de Contrast Booster dan eigenlijk breder inzetbaar dan de Neodymium (en dus een betere koop), althans voor sommige kijkers. Dat dit bijvoorbeeld ook geldt voor de Mewlon vind ik opvallend. Baader adverteert de Contrast Booster hoofdzakelijk voor valse kleur situaties in 'economy' achromaten. Ik heb een goede mak en een goede apo en zou niet denken dat de Contrast Booster voor die kijkers toegevoegde waarde heeft.
Dat is een misverstand, de Contrast Booster gebruik ik alleen op de refractor, op de Mewlon gebruik ik de Neodymium. De CLS gebruik ik op beide.
 

sixela

hulpbeheerder - hij/hem/zijn
Ik denk dat hij met "breder inzetbaar" bedoelt dat je 'm beter kunt gebruiken als je kijkt naar een mix van planeten, clusters en (eventueel) continu-spectrumfuzzies.

Voor clusters is het een beetje wat je wilt: met een Contrast Booster heb ik scherpere sterren en dus een esthetisch mooier beeld, maar ik verlies misschien een miniem aantal zwakke sterren. En ik heb 400mm opening, waarbij bij relatief hoge vergroting de seeing altijd 'slecht' is; met 200mm opening heb je dat minder en zou ik me kunnen voorstellen dat je liever de gewone Neodymium gebruikt (al is het verschil klein).

Voor planeten vind ik de Contrast Booster gewoon beter.

En voor fuzzies met een continu stralingsspectrum heb je gewoon beter een CLS of GCE.
 
  • Leuk
Waarderingen: TomC
Als ik nog wat kan toevoegen; ik observeer vanuit Bortle 6/7, maar gelukkig niet recht onder een lantaarnpaal.

Ik heb een (1.25”) Astronomik CLS filter, een (2”) Baader Semi Apo filter en had (!) (merkloze) OIII en UHC filters (1.25”).

Het UHC filter beviel mij nooit. Ik heb redelijk bescheiden openingen (<=20 cm) en ik vond het beeld voor mij doorgaans té donker worden.

Het OIII filter werkte wel op objecten als Ring Nevel, Halter Nevel, etc., maar dat was voor mij een beperkte set objecten.

Het Semi Apo filter had ik in eerste instantie vooral om het blauw in mijn achro refractor te temperen. Maar ik kwam er achter dat het een mild lichtvervuilingsfilter is. Als de lucht echt “schoon” is (weinig vocht/stof) dan helpt het behoorlijk. Het kleurt inderdaad wel, maar dat stoort me niet.

Het Astronomik CLS filter is wat mij betreft eigenlijk het betere allround filter voor beter contrast onder lichtvervuilde hemel, maar ik heb het alleen in 1.25”, dus kan het niet in mijn 2” diagonaal draaien. En het telkens in en uit oculairs draaien is erg irritant. Als ik met 1.25” diagonaal waarneem gaat deze er in.

Bij mij komt daarom doorgaans het semi apo filter in de diagonaal als ik ga waarnemen. Het is fotografisch bij nieuwe maan ook een goed filter.

Een andere plek op zoeken (zonder lantaarnpalen) is uiteraard beter. Maar ik doe dat ook te weinig, zeker nu...
 
  • Leuk
Waarderingen: TomC

PaulT

Donateur
Dankjewel, nuttige toevoeging. Begrijp ik je goed als je het CLS filter het liefste zou gebruiken voor verscheidene DSO als je dat ook in 2” zou hebben gehad?
 

skyfan

over de datum
Toch wel een zeer nuttige discussie. Ik zit naar aanleiding van de opmerkingen van @sixela de spectra nog eens naast elkaar te bekijken, en ik ga nog eens de Contrast Booster met de Neodymium vergelijken op de Mewlon. Als dat stukje spectrum tussen 400 en 480 nm geen significante verlaging van de grensmagnitude van sterren geeft, zou ik voor galaxies en sterrenclusters op zowel de Mewlon als de refractor met twee filters kunnen volstaan (de CLS en de Contrast Booster).
 
ja, mooie discussie. Uiteindelijk zegt de lichtspectrum curve altijd welke filter het is, dus welke delen van het spectrum doorgelaten worden, zo heb je de vaste soorten "moon and skyglow", "CLS", "UHC", "HBeta" en "OIII", maar terwijl blijkbaar het ene merk zelfs nog beter kan zijn dan een ander, de afwerking dus blijkbaar.
Eigenlijk laat CLS dus gewoon een breed gebied rond geel niet door, van zowat 540 tot 640 nm, de 'lichtpollutie'.
En de "moon and skyglow" (de Baader neodymium) heeft een grillige curve, maar het laat wel nog heel veel licht door, en de geblokkeerde breedte rond geel is er ook, maar slechts van zowat 570 tot 600. Dit is dus meer een 'contrast' filter en dus niet alleen voor deepsky. De CLS is dus meer een filter voor zwakke deepsky objecten, dus ook voor objecten naast die heel moeilijke nevels.
 
Laatst bewerkt:

Houdini

Donateur
Eigenlijk laat CLS dus gewoon een breed gebied rond geel niet door, van zowat 540 tot 640 nm.
Klopt, dat gebied is zo gekozen om een aantal typische straatlampen (kwik en natrium) uit te sluiten.
Zie hieronder de grafiek van de Astronomik CLS, en hoe dicht die aansluit bij de kwiklijnen van 436 en 546nm.
Maar er is natuurlijk ook lichtpollutie die in de transmissieband valt, bijvoorbeeld de hogedruk natriumlijn bij 498 nm.
En of dit alles iets uitmaakt voor LED-verlichting, weet ik niet.

1615822655203.png
 
Bovenaan Onderaan