Bouwverslag: 400mm f/4 Lowrider Propdob

Roel

Totaal niet relevant
En inmiddels zitten de eerste laagjes zwart op de telescoop. En dat in combinatie met krimpkous om de trusses geeft al een heel aardige indruk van hoe de kijker er straks uit gaat zien. Hoewel het lijkt alsof hij nu bijna klaar is, is er nog ontzettend veel te doen. Alle delen moeten bijvoorbeeld nog worden afgewerkt met de bovenfrees omdat alle hoeken en randen nog ruw zijn. Maar goed, ik heb nog tijd zat.... :D

DSC_2127.jpg

DSC_2124.jpg

DSC_2129.jpg

DSC_2121.jpg
 

Bert Bogchelman

Moderator
In dit geval geen berkenmultiplex.... Het is immers bij Roel z'n telescoop maar een afdekplaat, die geen sterkte hoeft te hebben. Berken is erg geschikt voor de constructie, maar ook erg zwaar. Voor een reisdob soms te zwaar, tenzij je ultradun vliegtuigtriplex gebruikt in een gebogen constructie, maar dan moet je een totaal ander ontwerp gaan gebruiken. Op een juiste manier gebruikt is populieren multiplex een lichter alternatief, maar de weerstand daarvan tegen torsie is flink minder dan berken.
 
Laatst bewerkt:

Roel

Totaal niet relevant
Al het houtwerk is nu klaar en afgewerkt. Ik hou van houtnerf, dus ik heb de telescoop geschilderd met een aantal lagen "blank eiken" beits.

DSC_2152.jpg

DSC_2153.jpg

Natuurlijk is er ook een lichtschild nodig: in dit geval geknipt uit een Decathlon fitnessmatje. In het volle licht donkergrijs, maar in de nacht donker genoeg. Omdat er nog een baffle op het focuserplankje komt, kan het formaat van dit schild relatief klein blijven.

DSC_2154.jpg

En het deksel van het kistje is ook klaar: hier het pakketje, voor de foto even zonder inhoud:

DSC_2155.jpg
 

schoenmaker

Didymos
Wat een prachtig werk lever je toch altijd weer Roel! Ik blijf maar spullen kopen en jij maakt gewoon zelf je telescoop ;)
 

Svego

Donateur
Onvoorstelbaar dat al het bovenstaande (Behalve trusses neem ik aan?) in dat kleine kistje gaat passen. Prachtig!
 

Roel

Totaal niet relevant
Dank voor de complimenten!

Inderdaad worden de trusses apart vervoerd. Het dichte kistje is eigenlijk alleen de transportmodus voor vliegreizen - dan worden ook de focuser en de vangspiegel apart vervoerd in het oculairentasje.
Binnen Nederland, als de kijker achterin de auto vervoerd wordt neem ik hem mee zoals in post #81: https://www.astroforum.nl/attachments/dsc_2119-jpg.1468459/
Ik hoef dan op locatie alleen de trusses te monteren en klaar.

Als de kijker helemaal klaar is, zal ik een filmpje maken van het in- en uitpakken. Dit gaat overigens op dezelfde manier als bij mijn 25cm, daar heb ik ooit deze timelapse van gemaakt:


@janvangastel , maar een mooie spiegel mag ook best vertroeteld worden, toch? :D
 

Houdini

Donateur
Vind je dat voor lokaal gebruik in de Lage Landen de beperkingen van het ontwerp niet storen?
Ik denk bijvoorbeeld aan het volgende:
* Is de focuser kwalitatief goed genoeg vergeleken met een Moonlite of andere goede Crayford focuser (ik heb nog nooit met dergelijk model gewerkt)?
* Als je goede optiek f/4 hebt, wil je dan geen Paracorr en bijvoorbeeld een zwaar oculair genre Ethos gebruiken? Is de telescoop hiervoor niet wat te licht?
* Blijft de collimatie perfect van horizon tot zenit (f/4 is best veeleisend)?
* Hoe zit het met de trillingen?
* Er is weinig bescherming tegen strooilicht, maar dat kan natuurlijk met een doek rond de buizen worden opgelost.

Zijn er eventueel nog andere mogelijke minpunten van een koffermodel die je in een zwaardere, volumineuzere versie zou kunnen oplossen?
De vragen zijn niet bedoeld als kritiek, ik wil me volgend jaar misschien ook eens gaan wagen aan een vliegtuig-koffermodel (een 30 cm f/4 bijvoorbeeld), en ik ben echt wel benieuwd naar de ervaringen hiermee.
 
Laatst bewerkt:

svdwal

Sander - Moderator
Ik heb een moonlight en een HC2 op een zelfbouwdob gehad, en de HC2 werkt prima. F/5, dus minder kritisch, en de moonlight is makkelijker haaks te krijgen, maar met een HC2 is niet veel mis. Er zit een klein teflon balletje in en dat slijt enigszins.
Zwaarste oculair, de Meade 5000 SWA 34 mm. Geen CC.
 

Roel

Totaal niet relevant
@Houdini, dat zijn goede vragen! Ik kan niet overal antwoord op geven omdat de kijker simpelweg nog lang niet af is, en ik hem dus nog niet onder de sterren kan uitproberen.

* Is de focuser kwalitatief goed genoeg vergeleken met een Moonlite of andere goede Crayford focuser (ik heb nog nooit met dergelijk model gewerkt)?
Absoluut. Ikzelf gebruik(te) dit model op veel telescopen, en ik vind een HC-2 echt fantastisch. Echt zwaar belasten doe ik hem niet, maar van anderen die dat wel doen hoor ik veel positieve verhalen. Er bestaat ook een A-versie van de HC-2, waarbij de lagertjes iets verder uit elkaar liggen, daar schijnt hij nog stabieler van te worden. Ik denk echter dat bij zware belasting het focuserplankje eerder zal verbuigen dan de HC-2! Ik lees wel eens dat sommigen de "spoed" wat te grof vinden om nauwkeurig scherp te kunnen stellen bij snelle kijkers, maar dat is volgens mij eerder een kwestie van gewenning.

* Als je goede optiek f/4 hebt, wil je dan geen Paracorr en bijvoorbeeld een zwaar oculair genre Ethos gebruiken? Is de telescoop hiervoor niet wat te licht?

Dat vroeg je een paar posts geleden ook al :) Nee, ik gebruik geen Paracorr en ik heb ook geen Ethos. Hoewel het voor sommigen een no-go is, heb ik persoonlijk weinig problemen met de randcoma in een f/4. Ik gebruik een setje DeLites en een 24mm Panoptic en daarmee vermaak ik me uitstekend in de 30cm f/4, en ik verwacht hetzelfde bij de 40cm.

* Blijft de collimatie perfect van horizon tot zenit (f/4 is best veeleisend)?
Omdat ik nog geen hoofdspiegel heb kan ik daar nog niet veel over zeggen. Ik kan met de tijdelijke vangspiegel al wel controleren of de stip van de collimatielaser in het midden blijft staan. Ik heb dat getest door de spiegelbak met klinkers te vullen (om de OTA even zwaar te belasten als wanneer de hoofdspiegel erin zou liggen) en daar een plakbandje-met-middenstip op te plakken. Dat ging perfect!
Disclaimer: de hele bovenkant is lekker licht, en door de lichtgewicht oculairen buigt er ook niets door. Wil je echt kilo's gaan hangen aan de bovenkooi zal dit ontwerp met een enkele ring en die lange focuserplaat niet toereikend zijn, maar met een dubbele ring (waar de focuser tussen gemonteerd is) zou je dat wel kunnen oplossen, denk ik.

* Hoe zit het met de trillingen?
Ook dat moet zich nog uitwijzen, maar de 30cm met hetzelfde ontwerp beweegt soepeler en trilt beduidend minder dan een dichte GSO Dobson van hetzelfde formaat. Hopelijk gedraagt de 40cm zich net zo!

* Er is weinig bescherming tegen strooilicht, maar dat kan natuurlijk met een doek rond de buizen worden opgelost.
Een kleine baffle voor de focuser en een groot lichtschild is in principe genoeg (eventueel in combinatie met een opstaande rand/kraag bij de hoofdspiegel). De hoogte van de laatste moet ik nog bepalen wanneer ook de definitieve vangspiegel gemonteerd is. Het is een hardnekkig misverstand dat er een volledige shroud tegen strooilicht nodig is bij een open telescoop. Zolang je door de lege oculairhouder geen lucht of grond ziet, maar alleen spiegeloppervlak of gezwarte onderdelen is de baffling in orde. Andersom ook: je moet vanaf geen enkele plek rondom de telescoop de veldlens van het oculair kunnen zien (behalve via de front-opening als reflectie uiteraard).
Een shroud kan trouwens wel heel nuttig zijn bij het uit de lichtweg houden van je eigen lichaamswarmte, dus ik zit er wel over te denken om mijn schoonmoeder eens lief aan te kijken...

*Zijn er eventueel nog andere mogelijke minpunten van een koffermodel die je in een zwaardere, volumineuzere versie zou kunnen oplossen?
Het grootse probleem bij lichtgewicht reiskijkers is het wisselen van oculairs. Hoe lichter de telescoop is, hoe eerder hij weer terug omhoog zal kiepen wanneer je een zwaar oculair uit de focuser haalt. Ga maar na: het weghalen van 900 gram aan Paracorr/oculaircombo kan de hele bovenkant zomaar ineens 2x zo licht maken! Lichte oculairen zijn dus echt een pré, tenzij je kunstsgrepen als een frictie-rem of iets dergelijks installeert.
Ook is een lichte kijker een stuk windgevoeliger - mijn 30cm (12kg) was op de top van La Palma gewoon een windvaan, en kon ik niet fatsoenlijk waarnemen voordat ik het grote lichtschild verwijderd had (gelukkig was daar weinig strooilicht). De 40cm zal daar waarschijnlijk door zijn hogere totaalgewicht (19kg) minder snel last vast hebben.
 
Laatst bewerkt:

svdr

Uranus
Ik zweer al jaren (15j+?) Op de HC2 met al mijn zware Naglers (35 Panoptic, 26T5, 17T4, 12T4)
 

Roel

Totaal niet relevant
Het gewicht an sich is het probleem niet, dat kun je compenseren. Met extra gewicht achteraan inderdaad, maar de oude vertrouwde methode van een balanselastiek is nog veel praktischer.

Problemen ontstaan eerder door vervorming van een lichtgewicht bovenconstructie door het uitstekende gewicht van al dat zware spul (op te lossen door een ontwerp met een dubbele ring te gebruiken), maar vooral het verschil in gewicht vooraan bij het wisselen van die spullen. Met name mijn 25cm (8kg) heeft daar veel last van, zelfs met lichte oculairen. Ik moet wel zeggen dat je op een gegeven moment vanzelf handig wordt met het tegenhouden van de OTA tijdens een oculairwissel.
 
Laatst bewerkt:

Roel

Totaal niet relevant
Misschien kan ik de twijfel over collimatievastheid van reisdobs iets wegnemen met onderstaande filmpjes. De eerste is een oud filmpje van mijn (inmiddels ex-) 30cm f/4:


En deze heb ik zojuist gemaakt, van de met betonklinkers gevulde 40cm f/4. Het ringetje heeft een diameter van 3mm:

 

Bert Bogchelman

Moderator
De collimatievastheid ziet er goed uit! Voor trillingen meten is de App AnaHertz handig. Je kunt dan in de werkplaats/woonkamer meten wat bepaalde verstijvingen voor een effect hebben.
 

EdwardB

Donateur
Duurt hooguit 30 seconden, en dat is bij een serieuze planeetsessie verwaarloosbare tijd. Als het echt moet kun je dus zelfs met een kijker die niet collimatievast is goed naar planeten kijken!
30 seconden collimatiecheck is lekker snel! Dat had ik niet gedacht. Dan kan je voor planeten inderdaad wel zonder cc.
 

Roel

Totaal niet relevant
Jan was zo vriendelijk om de blank alvast even exact op te meten. Zo kon ik de randondersteuning nog wat tweaken, en ik heb ook alvast een transportkistje voor de hoofdspiegel gemaakt waar hij straks mooi in past. Handig voor wanneer ik hem als handbagage wil meenemen, of wanneer hij verzonden moet worden voor een evt. nieuwe coating of iets dergelijks:

DSC_0134.jpg

DSC_0135.jpg

Het bovenste deel van het transportkistje is tevens de stofdeksel voor wanneer de kijker is opgebouwd. De binnenzijde is heel ietsje te ruim gemaakt, met stripjes plakvelours zorg ik er straks voor dat de spiegel niet kan schuiven of rammelen en het hout nét niet raakt.

De buitenafmetingen heb ik exact gelijk gemaakt aan de binnenafmetingen van de hoofdspiegelbak. De draagwipjes liggen "los" in de bak en kunnen er makkelijk uit gehaald worden, en dan past het gesloten transportkistje er strak in. Mocht het nodig zijn kan de spiegel dus zelfs veilig in de ombouw blijven liggen als hij mee gaat in de ruimkoffer. (Liever niet, maar je weet maar nooit hoe creatief we straks moeten zijn v.w.b. bagagerichtlijnen).

DSC_0133.jpg

DSC_0139.jpg
 
Bovenaan Onderaan