Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

Waarneemverslag Landgraaf, 14/15 Oktober 2007

Samenvouwen
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

    Waarneemverslag Landgraaf, 14/15 Oktober 2007

    Waarneemverslag Landgraaf 14/15 oktober 2007
    Tijd: 20.00 tot 0.00 uur
    Temperatuur: 9 graden Celcius
    Luchtvochtigheid 80%
    30 cm Orion Dobson

    Het weer was best goed te noemen. Stabiele atmosfeer, 's middags was de luchtvochtigheid 60% dus dat beloofde veel goeds.
    Telescoop opgezet, jas over de lantaarnpaal en om 8 uur begonnen met kijken. Ik gebruik nu de sterren van het Veulen om te kijken wat de grensmagnitude is. Er is een sterretje van ongeveer magnitude +4, eentje van +4.5, die zag ik, en eentje van +4.72, die zag ik ook met moeite, en eentje van +5.19, die zag ik niet. Best netjes om +4.7 te halen, en het was niet eens in zenit. De band van de melkweg was ook vrij makkelijk te zien, en in de Zwaan dacht ik zelfs wat structuur te herkennen.

    Ik had een hele lijst gemaakt van objecten die ik wilde waarnemen. Een paar die ik al had gezien en ook een paar nieuwe. Je moet toch altijd een beetje uitdaging hebben.

    M13 en M92. Ik had deze twee op het eind nog op de lijst erbij gezet maar had verwacht dat het sterrenbeeld al te laag en achter het huis zou staan en ik deze twee objecten niet meer zou kunnen zien. Gelukkig stond het sterrenbeeld nog hoog genoeg. M13 is makkelijk te vinden in de zoeker en bij 60x vergroting ook al mooi, maar deze bolhoop schittert pas echt bij 250x vergroting. Sterren losten goed op en ook zag je nog een ketting erbovenuit steken. Mooi object. M92 is een stukje kleiner, ongeveer 1/3e ofzo, maar loste ook mooi op. Blijft altijd een mooi gezicht om de heldere sterren tegen de wat wazigere achtergrond van de kern te zien.

    Toen naar het zuiden gegaan. De soep aan de horizon viel reuze mee vergeleken met vorige keer. Ik zette de telescoop op alpha Capricornus en toevallig vlogen er twee satellieten in tegengestelde richting door het beeld. Ik had mijn doel op Uranus en Neptunus gezet. Neptunus niet echt kunnen vinden, iets te weinig referentie sterren. Omdat M72, M73 en de Saturnusnevel al redelijk richting een grote boom stonden, deze maar als eerste proberen te vinden. Het kostte toch de nodige pijn en moeite, maar M72 heb ik in beeld gehad. Zeer zwak. De soep was toch best aardig aanwezig op die hoogte. Met een grotere vergroting kon ik toch nog wat sterren onderscheiden, maar echt spannend werd het niet. M73 zal ik wel weer in beeld hebben gehad, maar omdat ik niet wist waar ik naar zocht, heb ik deze denk ik over het hoofd gezien. Ik had de telescoop toch echt goed gericht. Open sterrenhopen zijn toch niet mijn favoriet, en met het nauwe beeldveld van de dob schiet het dan ook niet echt op.
    De saturnusnevel niet kunnen zien. Geen idee welk stipje het nu was, dus de boel maar de boel gelaten(of de soep de soep) en verder gegaan.

    M57en M56. M57 had ik snel in beeld. De ring was duidelijk te zien. Ik verwachtte er niet al teveel van, maar verrassend genoeg was een vergroting van 166x niet teveel gevraagd. Hij was erg helder deze nacht. Ook op 250x ging het nog goed, maar toen merkte ik dat de lucht toch wat onrustig was en het scherpstellen aardig lastig ging. Toch nog best lang naar de ring gekeken, en er ook best van genoten. Soms meende ik iets van een kleur te ontwaren, of binnen het heldere buitendeel nog een zwakker binnendeel waar te nemen voordat het een open gebied werd. De witte dwerg zag ik uiteraard niet. M56 was even zoeken omdat de hemel al verder gedraaid was dan vorige keer maar door de nabijheid van een heldere ster, was deze toch makkelijk gevonden. Het is een vrij zwakke bolhoop, maar een beetje vergroting verdraagt hij toch nog en hij loste ongeveer voor 50% op. Toen schoot ineens een vliegtuig door het beeld. Ik had wel al eerder vliegtuigen gevolgd met de dob maar besloot het nog een keertje te doen. Het was een kleiner vliegtuigje (Learjet ofzo) en ik zag duidelijk de lichtjes achter de raampjes. Sommige mensen hadden de schuif ervoor, anderen niet. Nog een paar vliegtuigen gevolgd en eigenlijk niet een 737 of soortgelijk gezien. Zeker veel korte afstand vluchten laat op de avond.

    Daarna even naar het noorden gericht. Ik wilde ook nog eens proberen M102 te vinden. Deze staat in de Draak en die staat weer boven de Grote Beer. De grote beer staat erg laag en dus moet ik de mooie objecten daarin maar voorbij laten gaan. De zoektocht begon bij Jotta Draco. Deze ster staat tussen Alcor en Mizar en de ster linksonder in de vierkant van de kleine beer. Ik had dus echt de goede te pakken. M102 stond onder deze ster, maar omdat de hemel wat gedraaid is wist ik niet of ik met alleen naar onder gaan op de goede plek uit zou komen. Een stukje naar beneden vond ik een figuurtje en keek toevallig door het oculair. Vrijwel meteen zag ik een langwerpig vlekje. Als ik moest gokken was het een sterrenstelsel. Ik dacht eigenlijk niet dat het M102 was. Het was best een duidelijk sterrenstelsel met een indicatie van een lijntje door het midden of het was iets anders. Je zag in ieder geval duidelijk dat er een kerntje was. Toen maar weer omhoog en proberen NGC5982 te vinden. Deze staat tussen Jotta en Thèta Draco in, en ik kon de andere sterretjes eromheen om te hoppen ook goed identificeren, maar geen NGC gezien. Ook NGC 5907 die vlak bij M102 zou moeten staan zag ik niet. Nu ik het heb opgezocht bleek het inderdaad om M102 te gaan. Best een leuk M objectje, en ook best wat te zien aan de vorm en de kern.

    Met de atlas in de hand was er ineens een enorme flits. Ik dacht aan een vuurbol van magnitude -8, ik draaide me om, maar toen was er een keiharde knal. Ze waren dus al aardig vroeg met de lawinepijlen dit jaar!

    Op naar M71, M27. Omdat de ringnevel zo goed te zien was, verwachtte ik veel van M27. Ik kon deze alleen niet vinden! Doordat omlaag op de kaart, nu links met de telescoop was en links met de telescoop omlaag op de kaart was, was het een beetje verwarrend. Ik besloot dus maar te beginnen met M71. De duidelijke Pijl was toch altijd wel te herkennen in de zoeker. Na niet veel speuren vond ik M71 dan ook. Het blijft toch een bijzondere bolhoop. In het begin lijkt het een open sterrenhoop, maar hoe langer je kijkt, des te meer je ziet. Hier wordt lang kijken ook echt beloond. Blijft een leuk object. Toen met weinig moeite M27 ook gevonden.

    Vergeleken met de andere objecten van die avond was hij echt flink groot. Ook aardig helder. Helaas geen structuur te zien in het uitgestrekte oppervlak. Misschien dat een filter hier wat aan kan doen, want het contrast was nu eenmaal vrij laag. Ik meende wel iets van een ronde vorm om de halter te herkennen en ook leken de punten rechtsboven en linksonder verder uit te strekken dan bij eerdere waarnemingen. Ik denk dat in een echt donker gebied deze heel mooi gaat worden.

    Omdat ik toch in de regio was maar eens een poging wagen om de open sterrenhopen M29 en M39 in de Zwaan te vinden. Ik wist eigenlijk niet hoe ze uitzagen, maar met starhoppen zou ik er wel komen. M29 stond redelijk dicht bij een heldere ster van de Zwaan. Na wat hoppen kwam ik bij een wazig iets in de zoeker. In het oculair was het een groepje van 4 sterretje met nog wat eromheen. Ik dacht dat ik verkeerd zat. In de zoeker was het een vlekje, maar in de oculair vielen de sterren nauwelijks op tegen de achtergrond van de vele sterren in de Zwaan zelf. Blijft toch lastig: open sterrenhopen vinden als je zoveel sterren ziet. Een beetje gedesillusioneerd ging ik maar verder naar M39, maar eerst wilde ik een poging wagen om NGC 7000 te zien. Ik wist dat dit niet ging lukken, maar de telescoop eenmaal op de betreffende locatie viel wel duidelijk een afwezigheid van sterren op sommige plekken in dat gebied op. Ik kon geen duidelijke vorm ontwaren, maar ik wist wel dat ik goed zat. Ik moest even denken aan het waarnemen van donkere nevels topic op het forum, maar heb er verder niet zo lang bij stilgestaan. Op naar M39. Beginnen bij Deneb (de knaller van ons sterrenstelsel) en van daar een beetje hoppen. Helaas zag ik in de zoeker best veel sterren en was het wat verwarrend in het begin. Veel heen en weer tussen de zoeker en de atlas kwam ik uiteindelijk na een wat makkelijk te herkennen sliertje sterren aan bij een ander groepje sterren. In de zoeker zag je het al vrij duidelijk en op lage vergroting waren het een stuk of 20 sterren ofzo. Die zou ik ook niet gauw vergeten.
    NGC 7062 die toch ook makkelijk te vinden zou moeten zijn vanwege nabije sterfiguur kon ik niet zien. Het is een sterrenhoopje (wist ik toen niet) en ik denk dat ik eroverheen heb gekeken.

    Toen op naar de Cocoon nebula. Vanaf M39 is het maar een klein stukje, maar ik kwam gewoon niet verder dan de beide pi sterren. Het nadeel van deze objecten is dat als je niet goed zit en je haalt de vergroting uit, dat je niks ziet en ook niks meer vindt, of je moet al geluk hebben. Ik heb dit object ook nog nooit gezien of gevonden (ook niet eerder gezocht) en liet het ook maar voor wat het was.

    Ik zag M2 ook nog op het lijstje staan. Gauw richting het zuiden gedraaid, maar helaas hij stond al achter de boom. Niet getreurd, ik wilde ook nog graag Uranus waarnemen. Hopelijk had ik meer geluk dan met Neptunus. De ster waarnaast hij moest staan kon ik visueel al zien, dus het richten van de telescoop was niet zo'n probleem. Vanaf de drie psi sterren omhoog naar phi en daar zou hij vlak bij moeten staan. Er stond ook nog een ander vaag sterretje bij. In de veronderstelling dat dit Uranus was, deze in beeld gezet en vergroot. Echter geen succes. Toen besefte ik dat hij alweer een stukje naar rechts zou zijn opgeschoven omdat we alweer halverwege de maand oktober zitten. Er was eigenlijk maar één optie en ja hoor het was Uranus. Hij was duidelijk zeer lichtblauw van kleur. Met 250x vergroting was het al een leuk bolletje en nog even de Barlow uitgehaald om 500x te proberen. Dit ging ook goed, alleen het was niet zo heel scherp vanwege de luchtonrust. Er waren ook wat sterretjes in de omgeving, ik dacht dat het misschien maantjes zouden kunnen zijn, maar las in de sterrengids dat deze +13 en +14 waren, en aangezien ik nooit hoger heb gehaald dan +12.5 zullen het wel sterretjes zijn geweest. Toch blijft het een leuk idee om deze in beeld te hebben, een object dat al zover weg staat. Tot voor kort was dit voor mij nog altijd Saturnus.

    Nog even M15 meegepakt voor de statistieken, althans zo dacht ik, maar hij was verrassend helder en ook bij vergroting loste hij mooi op. Ik moest mijn idee van dit bolhoopje maar wat bijstellen. Daarna geprobeerd M74 in beeld te krijgen. Begonnen bij 'mijn' sterrenbeeld Ram. Nog even de dubbelster meegepakt, eigenlijk het enige object in de Ram m.u.v. nog een NGC object dat ik niet kon zien. De ster in de Vissen waar ik moest zijn kreeg ik wel in beeld, maar het ding ertussenin lukte niet. De vermoeidheid sloeg ook een beetje toe. Vind het wel jammer dat ik deze gemist hebt want op plaatjes is hij heel mooi. Wel had ik nog een mooie dubbelster gezien in de buurt.

    Ik had nog wel zin om waar te nemen, de Voerman stond al een stuk boven de horizon en ook de Stier en de Pleiaden zag je al goed, maar omdat ik ook nog moest opruimen en omdat ik toch best moe was van bijna 3 en een half uur non stop waarnemen besloot ik de avond maar af te ronden. Omdat de nacht goede omstandigheden kende verwachtte ik dit keer iets meer van M31. Aangezien ik vorige keer M110 met pijn en moeite had kunnen vinden, was ik zeer benieuwd hoe het deze keer zou gaan. Bijna blind de telescoop op M31 gericht en daar was M31, M32 en hopsakee M110 ook. Dat was makkelijk zeg! Zie je hoe omstandigheden het waarnemen kunnen beïnvloeden. M32 bleef een klein wazig ietwat ovaal vlekje dat grotendeels gelijkmatig helder was, maar aan de buitenkant was het wat minder helder.
    M110 was dit keer duidelijker te zien, het is echt een 'smudge' zoals ze in het Engels zeggen, een smeerseltje. Grillig van vorm, maar wel een helderdere kleine kern. M31 blijft toch altijd een beetje tegenvallen. Je ziet de zeer heldere kern, maar daaromheen blijft er niks over van dit object dat onder een donkere hemel beeld vullend is in bijna elke telescoop met welk oculair dan ook. Ik kon af en toe iets van een ovale vorm met wat minder zwakke stukken herkennen, maar het was vaker niet zichtbaar dan wel.

    Nog even de Blue Snowball proberen. Helaas stond deze locatie in het zenit en na een hele avond in allerlei posities en houdingen te hebben gestaan had ik hier geen zin meer in en na het mislukken van de Cocoon en de vermoeidheid liet ik het maar voor wat het was.

    Nog even snel de Dubbel cluster meegenomen. Deze kon ik visueel waarnemen. Verder niet lang bij stilgestaan. Dit keer leek hij wel weer anders dan de vorige keer. Blijft toch apart. Ook nog even de kijker een stuk omhoog richting Cassiopeia, en ik meen dat ik een sterrenhoop heb waargenomen, maar welke het was weet ik niet. Toen nog even M76 snel opzoeken. Staat vlak bij twee sterren die je met het blote oog kunt zien, dus niet lastig te vinden en eigenlijk direct zichtbaar op 60x vergroting. De zandlopervorm was best duidelijk zichtbaar hoewel het meer leek op twee gevulde rondjes of twee vierkantjes boven elkaar. Van de buitenste structuren zag ik niks. Wel was het onderste deel duidelijk helderder dan het bovenste deel. Vond het toch best een aardig object en zelfs op 166x vergroting bleef er toch nog wel wat zichtbaars over. Tot slot wilde ik nog M34 proberen. Kijker op Algol gericht en dan moest het naar rechts en wat omhoog, maar ik vond niks en had ook niet veel zin meer. Die open sterrenhopen ben ik toch niet goed in. Die in de Voerman zijn wat dat betreft ook uitzonderlijk mooi. Deze helaas niet gezien deze avond.

    Toen ik de oculair in handen had om op te ruimen bedacht ik me eigenlijk dat ik M33 nog was vergeten. Ik verwachtte niet al teveel na het fiasco van vorige keer, maar omdat hij nu al een stuk hoger stond en de avond beter was dan vorige keer, toch maar een poging wagen. Alpha Triangulum snel gevonden, maar dan. Grmbl! Staan weer te weinig sterretjes in die gratis sterrenatlas van mij. Ik kon wel de sterren van Vissen zien en dan moest hij ongeveer halverwege staan met de hoofdster van de Driehoek. Niet echt een idee waar ik moest zoeken maar wat rondjes gemaakt en eigenlijk de hoop al opgegeven, maar vlak voordat ik wilde stoppen zag ik ineens iets in beeld. Ik had de 40x vergroting erin zitten met groot beeldveld. Aha! "Hebbes" zei ik hardop. Dat was hem! Tada. Yes, woehoe! Ik maakte nog net geen vreugdedansje, maar ik was best blij. De avond had niet beter kunnen eindigen. Ik snapte nu ik hem in beeld had eigenlijk niet hoe ik hem had kunnen missen. En wat was hij groot! Oooh. Hij was dan wel vrij zwak, maar het oppervlakte was mooi groot en je zag duidelijk dat je van bovenaf erop keek. Ook zag je een duidelijke kern en een rafelige rand eromheen die op spiraalarmen duiden, maar die je niet kon zien. Ik vond deze eigenlijk nog mooier dan M31. Wauw! Kan wederom niet wachten om deze eens op een echte donkere locatie waar te nemen. Om ervoor te zorgen dat ik niet zou vergeten hoe ik deze moest vinden, een paar keer goed in de zoeker gekeken. Elke keer was het weer even zoeken waar hij stond als ik een stukje ervanaf bewoog, maar dan sprong hij zo weer in beeld. Nu weet ik dat ik van de hoofdster van de driehoek een beetje schuin naar rechts omhoog moet gaan. Dan zie je in de zoeker een ander sterretje eronder en als je die lijn doortrekt kom je bij 2 sterretjes uit die naast elkaar staan. Tussen de twee sterretjes en het sterretje ervoor staat nog een iets zwakker sterretje. Hier staat M33 dan rechts van, vlak erbij.
    Zo die zat ook in de pocket. Alles opgeruimd en toch nog zeer voldaan de avond afgesloten.

    #2
    Mooi uitgebreid verslag, Redfish! Die M74 is inderdaad duivels. Ik heb er indertijd wel meer dan een uur over gedaan voordat ik zeker was dat een wazige vlek - hij is best wel groot - inderdaad dat stelsel was. Eenmaal gevonden bleek die die avond steeds makkelijker terug te vinden te zijn en begon je zelfs al wat details te zien. (Nou ja details, ik zag een zwakke core met een nog zwakkere halo.)

    Heel mooi in je verhaal vind ik je start met wat weersvariabelen etc. Heel verduidelijkend en eigenlijk heel logisch. Als je het niet erg vind ga ik dat overnemen bij mijn eigen verslagen.
    Polarex D60 900mm/parallactisch statief + motor
    Sumerian Optics Propus (prototype) 10" F/4.7 (Protodob)
    Sumerian Optics Canopus 18" F/4.3 (Hyperdob)

    Commentaar


      #3
      Bedankt voor het compliment. Het overnemen is uiteraard geen probleem.

      Commentaar


        #4
        Ik heb het stiekempjes al gedaan!
        Polarex D60 900mm/parallactisch statief + motor
        Sumerian Optics Propus (prototype) 10" F/4.7 (Protodob)
        Sumerian Optics Canopus 18" F/4.3 (Hyperdob)

        Commentaar


          #5
          Zo! Dat is een uitgebreid verslag! Leuk zeg! Ook leuk (en handig) dat je inderdaad de temperatuur bijhoudt!
          Vuja De': the strange feeling you get that nothing has happened before.
          http://www.everyoneweb.com/demelzaramakers/

          Commentaar


            #6
            tjee allemachtig. Wat een verhaal. En leuk om te lezen.
            En handig: die uitgebreide omschrijvingen van de starhops

            Wat me opvalt is dat je met weinig tevreden bent: een grensmagnitude van ternauwernood 5,0 op 45 graden hoogte is toch niet zo'n beste hemel.

            Verder herken ik veel van wat je schrijft.
            Ook ik heb net als jij altijd moeite om M27 te vinden!
            En ook ik heb een zwak voor bolhoop M71. Omdat ie zo makkelijk te vinden is en toch wel een geinig obscuur object is. De geleerden hebben jarenlang zelfs getwijfeld of het nou een bolhoop of een open cluster was.
            Harro bekijkt de hemel het liefst met een grote Newton en een goed gezelschap (560mm F/3,6 zelfbouw trussdobson met optiek van John Nichol Optical :)

            Commentaar


              #7
              Een plaatje zou natuurlijk handiger zijn ipv starhops beschrijven, maar ik weet niet hoe je zo'n tekening maakt.

              Uiteraard is grensmagnitude van 5 niet geweldig, maar het scheelt als je gewoon thuis kunt blijven en niet met de telescoop hoeft te gaan zeulen. In ieder geval heb je gelijk, het wordt tijd voor een echte donkere hemel ervaring ook al is er genoeg te zien in een achtertuin in een stedelijk gebied. Je moet het doen met wat je hebt hè.

              Commentaar

              Werken...
              X