Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

schetsverslag maart, eindelijk werd het lente!

Samenvouwen
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

    schetsverslag maart, eindelijk werd het lente!

    Door het mindere weer van de afgelopen maanden hebben we tot nu toe weinig kunnen doen, maar in maart kwam daar eindelijk verandering in! Verwachtingen tot 6 dagen goed weer tijdens een nieuwe maanperiode… dat zijn we niet meer gewend. Ik heb een aantal avonden gebruik kunnen maken van het goede astro-weer op de mooie donkere locatie Dijkgatsbos en flink wat schetsen kunnen maken.

    Eerst nog eentje van M47 die ik in februari kon doen vanuit de tuin. Deze staat laag en bovendien heb ik in Almere natuurlijk veel last van lichtvervuiling. Vandaar dat er veel sterren ontbreken op de schets, maar het zijn er nog steeds meer dan goed is voor een mens

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: M47.jpg views: 15 grootte: 126,7 KB id: 1443193

    De eerste avond in maart was op maandag de 16e. Het was erg vochtig en we werden een half uur lang geplaagd door overtrekkende wolken, maar toch hebben we een paar uur goed kunnen waarnemen tot 0:30. Objectkeuze was lastig, want ik was er eerlijk gezegd een beetje uit. Na het bekijken van een vrij onbekende pre-planetaire nevel, genaamd Frosty Leo (IRAS 09371+1212/) waar bij hoge vergroting het neveltje wat uitgerekt werd, maar de seeing te slecht is om de twee delen van elkaar te scheiden, grijp ik al snel naar de Caldwell lijst waarvan ik bezig ben alle objecten te schetsen.

    Eerste is NGC 2775; Een ietwat ellipsvormig en vrij helder stelsel. Vooral naar de puntvormige kern loopt de helderheid sterk toe, aan de randen vloeit de neveligheid moeiteloos over in de hemelachtergrond. Aan de zuidzijde (boven in de schets) is de helderheid iets groter en loopt het vooral perifeer wat verder door (als een soort puntmuts op een paasei). Heel subtiel is er het vermoeden van een donker boogje aan de noordzijde (onder) van de kern.

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: NGC 2775.jpg views: 12 grootte: 168,8 KB id: 1443194

    Daarna bekijk ik het duo M81/M82. Altijd een prachtig gezicht als ze in deze tijd van het jaar goed hoog staan. Ik kies er eentje van om nu te tekenen en dat wordt M81. Deze is z groot dat ik er voor kies om het 14mm oculair in te zetten om het object mooi te kunnen “framen”. Een groot deel van het beeldveld wordt alsnog gevuld met dit machtige stelsel. De kern is ovaal en zeer helder, maar ook de gloed er omheen is goed zichtbaar. Pas in het gebied tegen de spiraalarmen aan wordt het ijler. Tja, en deze spiraalarmen daar is altijd veel om te doen; sommigen hebben ze nooit gezien, anderen zien ze met gemak... Ik denk zelf dat ervaring hier erg belangrijk is; heb je de armen eenmaal gezien (met grotere kijkers) dan is het daarna makkelijker om deze waarneming te herhalen, ook met kleinere apertuur of bij een mindere kwaliteit hemel. Zelf zag ik ze voor het eerst in de 22” kijker van Harro en daarna lukte het me ook om ze in mijn eigen 16” te zien. En “zien” is dan nog een groot woord, het blijft toch vooral perifeer turen om ze los te weken, vooral de noord-arm die zwakker en dunner is. De zuid-arm (boven in de schets) is wat makkelijker omdat deze in de bocht (links in de schets) een duidelijke verheldering laat zien. Ik moet me beheersen om de armen niet te prominent te tekenen en kies voor een meer realistisch beeld.

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: M81.jpg views: 12 grootte: 121,6 KB id: 1443195

    Als laatste object ga ik voor een open cluster dat zwak en rijk is, omdat deze vanuit de tuin eigenlijk niet te doen is en een donkere hemel vereist. Het gaat om NGC 188 in het sterarme gebied rond de Poolster en is het eerste object uit de Caldwell lijst (oftewel het meest noordelijke object uit die lijst). De grap is dat ik deze vier jaar geleden wl vanuit de tuin geschetst heb (mijn allereerste schets ooit!) maar toen alleen de omgevingssterren heb getekend en het cluster zelf niet zag Nu in Dijkgatsbos en gewapend met een grote dobson zie ik het cluster wel, maar het blijft een korrelige gloed van deels onopgelost licht, omgeven door wat meer heldere sterren en aan de onderzijde is een soort "laddertje" van sterren dat ik me nog kon herinneren van de schets van vier jaar geleden. Ondanks de moeilijke zichtbaarheid vind ik het toch een mooi gezicht. Hieronder een vergelijk tussen de twee schetsen van toen en nu:

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: C1.jpg views: 12 grootte: 40,9 KB id: 1443196


    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: NGC 188.jpg views: 12 grootte: 123,9 KB id: 1443197

    Vervolgens is het een paar dagen bewolkt, maar op vrijdag 20 maart zijn de omstandigheden net op tijd goed genoeg om een verplaatsing te kunnen maken. Samen met Jan sta ik weer in Dijkgatsbos, waar de lucht om 21:00 precies helemaal schoon is.

    Ik begin met een open cluster omdat hier vaak wel wat tijd in gaat zitten en ik daar later op de avond minder zin in heb. Voor OC’s moet je in deze tijd van het jaar in het westen zijn en ik kies er eentje uit de H400 lijst in Gemini: NGC 2420. Dit is er weer zo een die rijk en zwak is en hier goed tot zijn recht komt. In vergelijking met NGC 188 van een paar dagen eerder is deze wel iets helderder en is er een grote variatie in helderheid van de sterren. Naar het midden is het cluster geconcentreerder en dat is misschien dan wel de reden dat de bijnaam “Twinkling Comet Cluster” luidt. De wat helderdere sterretjes geven het cluster de vorm van een kleerhangertje (mini coathanger?). Het grootste deel van het gruis wordt hier in het donkere bos redelijk opgelost, maar er blijft ook nog wel een achtergrondgloed achter. Mooi!

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: NGC 2420.jpg views: 58 grootte: 133,8 KB id: 1443229


    Hierna gaat de kijker richting een leuk combinatie-object. NGC 4111 is een fraaie naaldvormige galaxy met in hetzelfde beeldveld nog een veel zwakker en licht ovaal stelsel; NGC 4117. Er precies tussenin staat een dubbelster: HJ 2596 waarvan de hoofdcomponent behoorlijk helder is en de witte begeleider op ruime afstand staat en een paar magnitudes zwakker straalt, niet heel bijzonder. Tijdens het schetsen merk ik nog een dof vlekje op aan de linkerzijde (zuidwest), dit blijkt achteraf om NGC 4109 te gaan, leuke bijvangst!

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: NGC 4111.jpg views: 56 grootte: 161,3 KB id: 1443230


    Hierna moet ik wachten tot Markarian’s chain wat hoger staat en vul ik de tijd op met showpieces en een kleine reeks uit de H400-II lijst die ik nog aan het afwerken ben.

    Ook Jan heeft al flink wat galaxies verslonden rond een uur of 23:30 en samen mijmeren we even over de vele sterrenstelsels die het gebied achter de Leeuw rijk is en dat wanneer er vele stelsels bij elkaar in de buurt staan, dit toch vaak niet de meest spectaculaire zijn…

    Markarian’s chain had ik al eens geschetst, maar ik wilde nog eens de twee individuele Messier objecten hieruit naar voren halen en ze los van elkaar tekenen. Eenvoudig was dat niet, want al gauw verschijnt er aan rand weer een of ander sterrenstelsel in beeld. De 7mm bleek juist voldoende om dit probleem te verhelpen . Er is aan de twee stelsels geen detail te ontfutselen; het zijn twee heldere elliptical galaxies die onderling niet zo heel veel verschil tonen. M84 is wat helderder en compacter, waar M86 iets groter en meer ovaal is en wat ruimer in zijn halo zit. Zie de schetsen voor een impressie.

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: M84.jpg views: 12 grootte: 124,4 KB id: 1443198


    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: M86.jpg views: 12 grootte: 122,3 KB id: 1443199

    Het is nu een uur of 0:00 en we zijn aardig afgekoeld door de stevige bries die er staat en we besluiten met het bekijken van de fenomenale M64 en M51, waarna er wordt opgeruimd en de reis naar huis over een deels afgesloten snelweg (grrrr) wordt gemaakt.


    Op zaterdag blijf ik thuis, maar kan ik toch niet laten om de schone hemel onbenut te laten en dus komt er nog een dubbelster op papier. De 10” Alkaid doet goed zijn best in mijn tuin op 38 Gem en laat een mooie gele hoofdster zien met een fijn speldenprikje er net naast. De begeleider heeft wel een kleurtje, maar ik kan niet goed kiezen welke. Ik hou het op goudkleurig, maar hij blijkt bij latere controle binnen in huis purper te zijn…

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: 38 Gem.jpg views: 12 grootte: 167,6 KB id: 1443200

    Zondag is de lucht weer strakblauw en de transparantie lijkt dik in orde. Dit keer staan we met zijn vieren in het Dijkgatsbos en houden uiteraard voldoende afstand. Meteen na aankomst komt de politie langs om te vragen wat we gaan doen, dit lijkt routine te worden omdat ze twee dagen eerder ook al langskwamen… de agenten wensen ons veel plezier.

    Eerste object is de Medusa nevel, ofwel Abell 21 om te kijken of het al donker genoeg is. En dat is het geval, want de halve maanvorm is met OIII goed zichtbaar. Door naar het cluster wat ik van plan ben op papier te zetten: NGC 2355, ook bekend als de “Jedi Knight”. Heel mooi te zien als een rijk stergebied, compact en met veel verschillende helderheden. Een duidelijk helderdere ster staat net buiten de OC. Maar als ik dit moet tekenen ben ik denk ik zo’n 1,5 uur verder en dat vind ik voor nu zonde van de tijd. Daarom verpoos ik me even met wat leuke sterrenstelsels uit de H400-II lijst waarbij ik zelfs bij eentje een spiraalarm noteer (een zeldzaam kenmerk voor een stelsel uit deze lijst…) Het betreft NGC 3646.

    Hierna is het tijd voor een zwaar project: M82 en oh oh wat is deze mooi. Zeker bij een wat hogere vergroting vliegen de structuren, heldere knopen, donkere inkepingen en helderheidsverschillen je aan, prachtig! Ik neem eerst de tijd om bij verschillende vergrotingen het beeld in me op te nemen en kies dan toch weer voor het 7mm oculair die ik in 90% van de waarnemingen van sterrenstelsels gebruik om te schetsen. Gelukkig staan er niet heel veel sterren in beeld (de zwakste die ik zag is van magnitude 15.9) waardoor ik me echt kan concentreren op de sigaar. Hieronder het resultaat.

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: M82.jpg views: 12 grootte: 169,4 KB id: 1443201

    Hierna duik ik het gebied in tussen Denebola (Leo) en Vindemiatrix (Virgo) waar het rijk aan sterrenstelsels is. Ik kies weer eentje uit die op een betere locatie waarschijnlijk geen enkel meer detail toont: M49. Het is weer een zeer heldere pluis met een veldster er dichtbij. De vorm is bij direct zicht perfect rond, maar met perifeer kijken wordt het toch ietsjes ovaal en valt de lengterichting net aan te zien. De krans om het helderste deel wordt dan flink ruimer en krult tot zelfs voorbij de veldster. De kern is niet stellair maar beslaat ongeveer een derde van het helderste deel van de elliptical. Er zijn (zoals verwacht) niet meer details zichtbaar. MAAR… ondanks dat ik dacht alle sterrenstelsels buiten beeld te hebben gezet bleek er zich toch nog eentje achter een ster te verschansen, dit was (achteraf opgezocht) NGC 4467 en is perifeer te zien als een wattige ster (links in de schets).

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: M49.jpg views: 12 grootte: 163,4 KB id: 1443202

    Even wat anders nu tijdens al dit galaxy geweld, tijd voor een bolhoop want daar is er zowaar ook eentje van te vinden hier ook al is hij maar klein Het gaat om NGC 4147 en is vlot te zien met zelfs in de kern nog wat opgelost gruis. De vorm is wat driehoekig en dat gevoel wordt versterkt door een paar sterretjes op de punten hiervan die net wat helderder zijn dan de rest. Een klein kraagje met wat zwakke spikkels maakt het beeld compleet.

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: NGC 4147.jpg views: 12 grootte: 123,1 KB id: 1443203

    Ik bekijk hierna M64 nog eens met het idee deze op papier te zetten, maar het beeld is iets minder goed dan twee dagen geleden en bovendien kan ik een belangrijk detail niet zien: de krul aan de oost-tip. Dus deze moet bewaard blijven voor een betere avond.

    Als Jan dan aangeeft te willen stoppen (Esther en Klaas-Jan zijn al vertrokken) is de keuze snel gemaakt; opruimen en weer op naar huis. Het was weer een mooie avond!

    De dag erna is de hemel weer goed, maar heb ik de energie niet om weer te verplaatsen en dus ga ik de tuin in voor een dubbelsterretje. Het wordt Psh2 Cnc, een leuke nauwe dubbel van twee vrijwel witte sterren van gelijke helderheid.

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: Phi2 Cnc.jpg views: 12 grootte: 162,9 KB id: 1443204

    En nu is het maar afwachten of er nog meer mogelijkheden komen met de steeds strengere maatregelen en wie weet binnenkort een totale "lockdown". In ieder geval heeft iedereen eindelijk weer eens lekker buiten kunnen staan na deze lange, lange winter!

    Martijn
    Last bewerkt door cloudbuster; 25-03-20, 21:11.
    16 inch F/3.8 & 10 inch F/4.8 Sumerian Alkaid op EQ-platform / SW Heritage 130 / 16 x 70 bino / www.deepskysketch.com

    #2
    Schitterend verslag en WAT een schetsen! Fabuleus!!!
    50 cm Van Gastel dob - 30 cm Van Gastel dob - 15 cm zelfbouw Newton - ASI1600MM-C met een Esprit 80 ED op een SW HEQ5-Pro, ASI1600MM-C met een 8" RC op een EQ6-R

    Commentaar


      #3
      Magistraal. Die M81,
      16" F4.5 Harroscope, 102/1000 Refractor, 4.5" F4.4 Newton, 50mm F4 Gropescope.
      True light is from above.

      Commentaar


        #4
        Oef wat een pareltjes van schetsen, prachtig!
        Explore Scientific UL 12" dobson, Meade Lightbridge 8" dobson, Skywatcher Heritage Flextube 13cm, Skywatcher 80mm ED, Lunt LS50THa/B400P zonnekijker

        Commentaar


          #5
          Daar ben ik jaloers op!

          Commentaar


            #6
            Heel realistisch weergegeven die NGC 4467 op de schets van M49, alsof je in een oculair zit te kijken.
            C11, C8, AVX, HEQ5 zwart, Skytee 2, GS Alt Az, SW mak127, AZ Goto

            Commentaar


              #7
              Heerlijk verslag, toevallig ook NGC 2775 gezien dit weekend, altijd leuk.
              M 81 en M 82 heel mooi geschetst. Het ruime blikveld is wel apart, meestal heb je in zo'n grotere kijker een meer ingezoomd beeld voor de kleinere details.

              Ben het met je eens dat de zichtbaarheid van de armen van M 81 met de jaren toeneemt.
              Last bewerkt door reflector; 25-03-20, 21:59.

              Commentaar


                #8
                Fantastisch verslag en schetsen! Ik ben jaloers op je geduld. NGC188 is prachtig, ik ga me nu ook afvragen of ik hem wel echt gezien heb destijds op het balkon
                Spuit 9 op zijn minst...
                16" Canopus met Nichol spiegel, 8" GSO dob, AZ-3+WO Zenithstar 80ED, Star Adventurer + 60D

                Commentaar


                  #9
                  Oh wat prachtig! En zo realistisch, als ik iemand wil laten zien wat ik in mijn telescoop zie, dan laat ik jouw schetsen zien, dat geeft een veel beter beeld dan welke foto ook.
                  Die M81 zie ik nagenoeg net zo, en dat is inderdaad iets van de laatste jaren. De lucht wordt schoner.
                  Takahashi Mewlon 210, Kson 1026ED apo

                  Commentaar


                    #10
                    Mooi! De schetsen van M81 en M82 doen mij met enige weemoed terugdenken aan een mooie nacht in Kollase. Toen lagen ze er ook zo mooi bij.
                    Public Outreach @ Sterrenwacht Midden-Nederland | 210mm ~F5 DHZ dobson in de maak | verder: singlespeed MTB, SSCX & ouwe gamer

                    Commentaar


                      #11
                      TOP
                      Libra 4x22, Lunt LS35THa B400 (Anorexia), Eden XP 8x42 (Salsa), Omegon Argus 16x70 (Maxima), WO Zenithstar 80 FD (Natasja), Sumerian Alkaid 30 cm (Bertha), OOUK 30 cm Dobson (Irma)

                      Commentaar


                        #12
                        Topschetsen! En zoveel!
                        Magistrale weergave van NGC2420, een van mijn favorieten!
                        Schiedam
                        Telescopen: Skywatcher Widefield 150mm Achro, Evostar APO 120ED, Vixen 102ED (upgraded by FirstLight), UK OMC140 Maksutov op GPDX, Skywatcher Maksutov 102 (g&g) op Alt/Az of Star Adventurer.
                        Astrobino's: Swift 20X80, Skymaster 15X70, Jena 10X50, Habicht 7X42, s' Gucky 2.3X40.

                        Sterrenwacht Rijswijk
                        Telescopen: 130 mm Astrophysics Starfire op NEQ6, 150 mm Newton op GP, C8 op NEQ6, Meade 14" op NEQ8, Lunt.

                        In het heelal aan het speuren sinds 1970

                        Commentaar


                          #13
                          Er kwamen toch nog twee avondjes bij

                          De 25e bleef het bij een tuinsessie en kwamen er twee dubbelsterren op papier. Vooral 2 CVn is erg de moeite waard met het mooie kleurcontrast! Xi Uma is nauwer, maar goed te scheiden met twee gele sterren die elkaar in helderheid niet veel ontlopen.


                          Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: Xi UMa.jpg views: 6 grootte: 150,2 KB id: 1443546



                          Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: 2 CVn.jpg views: 6 grootte: 122,8 KB id: 1443547


                          En de 26e stond ik (in mijn eentje...) op de Knardijk. Er werd een aantal H400-II objecten gelogd, maar aan het begin van de sessie kwam er een leuk OC op papier: NGC 2126. Het is een klein, vrij zwak en los clustertje. Rond van vorm en binnen een lange "hoorn" van heldere sterren waarvan er eentje echt in het oog springt (beetje blauwig). Dit geeft wel een mooi contrastrijk beeld.
                          Het cluster wordt volledig opgelost, er is geen gevoel van gruis of achtegrondgloed, maar een redelijk hoge vergroting is daar wel voor nodig.


                          Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: NGC 2126.jpg views: 6 grootte: 127,0 KB id: 1443548

                          16 inch F/3.8 & 10 inch F/4.8 Sumerian Alkaid op EQ-platform / SW Heritage 130 / 16 x 70 bino / www.deepskysketch.com

                          Commentaar


                            #14
                            Mooi! Ik heb 2126 gisteravond maar meteen weer eens meegenomen, maar de hemel was duidelijk minder transparant. De meeste sterren van jouw schets zag ik wel, alleen de allerzwakste niet. Het blijft een heel mooi cluster!
                            Takahashi Mewlon 210, Kson 1026ED apo

                            Commentaar

                            Werken...
                            X