Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

Oesterput 5 sep 2019: wat vlekjes en wat onverwacht een OvdM zonder het te weten

Samenvouwen
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

    Oesterput 5 sep 2019: wat vlekjes en wat onverwacht een OvdM zonder het te weten

    Na de geslaagde sessie van enkele dagen geleden bleek het donderdag ook helder zijn.

    Perfect, maar nu wat later vertrokken om niet voortijdig moet te zijn. Ik kom toe rond 22 uur. Zoals gewoonlijk 400mm f/4,46 kijker met Paracorr (dus in totaal f/5,1 met Paracorr).

    Eerst mik ik naar M15, waar ik Pease 1 zou proberen te zien. De spiegel is nog vrij warm en in tegenstelling tot een paar dagen geleden is de seeing echt prut. Dat wordt weer eens wat anders plannen, want kleine planetaire nevels zijn nu niet echt dankbare voorwerpen.

    De SQM waarde is niet die van ee nschitterende nacht maar klokt toch af op rond de 20,9. Dan maar de grotere vlekjes.

    Ik begin bij NGC 7479, met de Leica zoom, gebarlowd (200x-400x). Langwerpige balk die baadt in een heel ijle halo (vooral naar het oosten, want naar het westen rijkt de halo maar half zo ver, net niet tot een sterretje waarvan we nog gaan spreken) , met een vrij uitgesproken diffuse kern. Onderaan (N) is de balk wat dikker en stopt vrij abrupt net voor een helder sterretje. Bovenaan (Z) is de balk wat nauwer en is er een duidelijke verheldering.

    Na enkele minuten merk je dat onderaan er een "haak" zit naar rechts en dat de ijle halo aan de rechterkant bovenaan een donkere baan heeft, dus dat moet eigenlijk een centraal deel zijn die gescheiden is van een arm (al is het moeilijk te zien, behalve dan de "haak" onderaan die de aanzet van de arm vormt. Je ziet ook bij hogere vergroting (die de ijlere delen van de balk wat doen verdwijnen) aan de oinderkant een piepkleine verheldering net naast de vrij diffuse kern.

    Het meest frappante dat er echter bijkomt met afgewende blik is een ragfijne arm die rond een nog fijner sterretje een halve cirkel maakt, met helemaal in het zuiden net voorbij het sterretje een klein rechtstuk dat ietsje helderder is. De seeing is echter zo slecht dat die arm er constant in- en uitfloepst omdat die "vervaagd" wordt. Die is het best te zien bij een vergroting van 250x-300x.

    Het aanschijn van de twee armen is compleet verschillend: de ene (aan de noordkant naar het oosten en dan zuiden) heeft een brede haak en vervaagt dan erg snel tot een ijle halo met een net-wat-donkerdere band die ze scheidt van de centrale balk, de andere (aan de zuidkant naar het westen en dan noorden) is ragfijn, compleet afgescheiden van de centrale balk en maakt echt een sierlijke boog tot ze 180° gedraaid is.

    Hopelijk herkansing in Louvergny met wat betere seeing -- schitterend voorwerp als je er wat langer naar kijkt (en minstens 300mm opening hebt).

    Het volgende voorwerp is NGC 7448, een 'Arpje'. Dat het over een Arpje gaat is vrij duidelijk: een klein helder schijfje in een elliptische diffuse kern en een halo die zich duidelijk meer naar het zuiden uitstrekt dan naar het noorden. In het oosten een hint van een donkere baan net naast de centrale verheldering, die dan naar het zuiden gaat en terug westwaarts inhaakt en breder wordt (en eigenlijk het meest noordelijke deel van de ijle halo die er "teveel" is lichtjes afscheidt.) Mar het meest frappante is de korreligheid van de halo aan de noordkant. Ik vermoed dat met betere seeing je daar echt duidelijk afgescheiden verhelderingen zal zien, maar nu niet dus (vooral aangezien je het meeste details boven de 300X ziet, waar de seeing toch parten blijft spelen.)

    De schets van de DeepSky Guide (nochtans ook met 16" telescoop) die ik de volgende morgen bekijk lijkt wat van de pot gerukt, want die korreligheid strekt zicht helemaal niet uit tot het centrale deel. Edit: ik merkte net net een schets van TomC en dat strookt veel beter bij het bovenstaande (dat ik schreef voor ik ging spieken!)

    Daarna naar NGC 7469, met buur IC 5283 ook een Arpje. Het is duidelijk dat ik in deze condities enkel het centrale deel zie en niet de ijle armen die je op foto's ziet. Hint ringstructuur, met bijna cirkelvormige centrale verheldering, dan een iets donkerder deel, en dan weer een terug wat helderdere halo die vrij scherp afgelijnd is (en duidelijk elliptisch is al heeft die ook wat "rechthoekigheid"). Het sterretje rechts is duidelijk van het stelsel gescheiden, in tegenstellling (blijkt later) tot de Deepsky Guide schets (merkwaardig: hij tekent een object dat even groot is als het stelsel mét zwakke armen, maar die er net uitziet als wat ik zag...). Foto's zullen later inderdaad bevestigen dat ik van de ijle armen niets zag (nog eentje voor Louvergny).

    Iets meer onderaan (N) en wat links (W) staat IC 5238, een minder helder (maar goed afgelijnd) balkje met de lange as netjes in lijn met de buur. Er is een vermoeden van wat korreligheid maar meer niet (en de seeing verhindert me het beter te onderzoeken).

    Daarna reis ik naar NGC 7678; vrij klein (ik gebruik uiteindelijk rond de 350x) en geklemd in een gelijkbenige driehoek. egale bijna ronde gloed met wat "werveling", een beetje zoals M99 in een (te) kleine kijker, maar armen zie ik hier niet direct telkens op dezelfde plek eruit springen (weer ééntje voor Louvergny).

    De seeing wordt wat beter (of is het de spiegel die gekoeld is) en dus wil ik nog een klein krengetje oppikken die ik de vorige keer gemist heb, de kleine planetaire nevel IC 4997. Helaas staat die al wat lager, dus toch geen goed idee, want hoewel dat ding zeker met OIII pokkehelder is en er zo uitspringt, is de seeing zo laag toch niet goed genoeg en zie je niets meer dan een licht uitgerekte fluffy ster, met op hogere vergroten hints van een vernauwing in het midden, alsof het ging over een nauwe dubbelster met een mistbril bekeken. Da's voor het volgende seizoen, vrees ik, en daar heb je echt goede seeing voor nodig (en kolossale vergrotingen).

    Afijn, ik vergat Pease1en nu de seeing wat beter is ga ik weer terug naar het prachtige M15. De seeing is beter maar ik durf geen vinkje te zetten op een lijst: er is een boogje sterren dat wijst naar wat met OIII een veel prominentere driehoekje is dat uit het centrale deel van M15 stulpt, en Pease 1 moet net het topje daarvan zijn. Maar bon, ik denk dat ik voor een echte identificatie eerder 800X of meer moet gaan vergroten en dat gaat deze nacht gewoon niet, dan ziet alles er uit als een planetaire nevel ;-).

    En dan slaat de vermoeidheid weer toe, en dan heb ik geen zin meer om iets obscuurs te zoeken. Ik kijk even omhoog en Cassopeia staat hoog, dus ik denk "ik waag me even aan M76". De seeing is daar kolossaal veel beter, en M76 is prachtig (schets volgt in het OvdM-onderwerp). Ik vergaap me er dan ook ongeveer 45 minuten aan (Docter+barlow en 6mm TMB plus UHC filter, 250x resp. 340x)-- de plannen om iets sneller naar huis te gaan "omdat ik moe ben" vallen in het water...maar na M76 is het vat echt wel af en keer ik huiswaarts.



    Last bewerkt door sixela; 16-09-19, 21:00.
    Alexis Cousein -- "Number Six is feeling unmutual today". Zelfgemaakte 400mm f/4.46 op Tom O. platform; 250mm f/4.8 Alkaid; Skywatcher 130mm f/5 reflector; 60mm Lunt.

    #2
    Mooie sessie @Alexis! NGC 7479 is inderdaad een schoonheid en een van mijn favoriete herfststerrenstelsels. Zeer subtiel!

    Dan NGC 7469. Een zeer subtiel ringstelsel inderdaad!

    En NGC 7678 is ook een schoonheid die ik al weer bijna vergeten was.

    Mooie lijst en en het vergt een donkere hemel en veel geduld maar dat wordt allemaal zeer zeker dubbel en dwars beloond!
    50 cm Van Gastel dob - 30 cm Van Gastel dob - 15 cm zelfbouw Newton - ASI1600MM-C met een Esprit 80 ED op een SW HEQ5-Pro, ASI1600MM-C met een 8" RC op een EQ6-R

    Commentaar


      #3
      Knappe waarnemingen, chapeau! Je schets in het OvdM-topic laat niets zien van je moeheid aan het eind van de sessie, mooi dat je de oortjes/vleugels hebt kunnen zien. NGC7479 heb ik enkele jaren geleden gezien en geschetst, en daar liep een van de uitlopers ook uit naar een sterretje, maar bij mij staat die aan de verkeerde kant aan het zuiden. Die mag dus opnieuw op de waarneemlijst.
      Jammer van de seeing, hopelijk een nieuwe kans voor Pease 1 in Louvergny.
      16" F4.5 Harroscope, 102/1000 Refractor, 4.5" F4.4 Newton, 50mm F4 Gropescope.
      True light is from above

      Commentaar


        #4
        Die dunne arm van NGC7479 loopt niet naar een sterretje, hij maakt een nette bocht errond, bijna als een half cirkeltje met het sterretje als middelpunt.
        Alexis Cousein -- "Number Six is feeling unmutual today". Zelfgemaakte 400mm f/4.46 op Tom O. platform; 250mm f/4.8 Alkaid; Skywatcher 130mm f/5 reflector; 60mm Lunt.

        Commentaar


          #5
          Mooie recht voor zijn raap gedetailleerde beschrijvingen.
          NGC 7448 is een mooie uitdagende van de Arp-lijst.
          Als ik in mijn eigen waarneming terugkijk lukte het alleen om een asymmetrie in de helderheidsverdeling N-Z te zien en die waarneming was nochtans vanaf een vrij donkere plaats Melle (D) met SQM 21,0.

          Commentaar

          Werken...
          X