Announcement

Collapse
No announcement yet.

Heerlijk avondje is gekomen.

Collapse
X
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

    Heerlijk avondje is gekomen.

    Och, och, wat hebben we geklaagd afgelopen maanden. Het was bar en boos. En dan ineens is het er weer: een kleine aaneenschakeling van avonden die in meerdere of iets mindere mate geschikt zijn om te gaan kijken. ( mijn vrouw zegt altijd: "de kijkerij".) Zaterdagavond was het dan weer eindelijk eens zover. Temperatuur was goed. Wind viel nauwelijks op. Weekend. Wat wil je nog meer? Ja, een topseeļng en top transparantie. Helaas gaan die twee meestal niet hand in hand. Zo was gisteren in Schiedam de seeļng bovennormaal voor plaatselijke begrippen. De transparantie viel wat tegen. Beetje vocht in de lucht. Dauwkappenweer.

    Ik was net ziek geweest, dus goed aankleden.. Vijf lagen kleding, waarbij een soort dikke Michelin-mannetjes-jas de hoofdmoot vormt. Verder verwarmde zooltjes in de motorlaarsjes, goed voor vier uur probleemloos waarnemen, wollen kniewarmers onder de broek ( geen gezicht 2018), chapka, wollen klaphandschoenen, waarneemvest met mega-kap en zakjes waar je alle oculairen in kwijt kunt zonder dat ze steenkoud worden, Skysafari in de binnenzak en last but not least een los kunstbont zitje op de waarneemkruk om te voorkomen dat de bilpartijen van het bot afvriezen. Dat laatste kan ik een ieder aanbevelen. Sindsdien plak ik er zo maar een uur aan vast. Te vergelijken met de deken waarop sommigen gaan staan. Aldus uitgedost zou het bekende Michelin- mannetje een glimlach op zijn gezicht krijgen, een toevallige voorbijganger die door een gaatje in de heg tuurt de stuipen op het lijf worden gejaagd en mijn vrouw ontlokt het een goedkeurend knikje.

    Afkoelen hoeft niet, want ik had de 120mm ED Evostar al uren tevoren buitengezet. Eerst even de seeļng testen. Met hoge vergroting Pollux erin en dan eens even kijken naar de bewegingen van het licht. In- en uit focussen. Zien hoe de intra-en extrafocale buigingsringen langzaam richting het midden kruipen, (Ik let even op de kleurfoutjes aan de rand, zo ziet een Rest_Chromasie van 0.7 volgens Wolfgang Rohr er uit) Vlakbij het puntje van Poisson vloeien ze concentrisch in elkaar en vormen het schijfje van Airy. Met daaromheen een buigingsringetje. Als ik zou moeten scoren op Aberrator zouden oa. drie hoofdschuldigen van imperfectie volgens dat programma: coma, astigmatisme en lower sferical aberration alle drie 0.07 Lambda of daaromtrent scoren. Ik zucht even. Hugo Ruland van Lichtenknecker heeft ( in opdracht van Jimmy Oostvogels) zijn werk perfect gedaan. Gegarandeerde 0.97 Strehl, zo niet hoger .Op de sterrenwacht ontlokte dat de terechte opmerking dat de Belgen het uiterste uit deze kijker hadden geperst, terwijl de Chinese samenstellers/monteurs geen flauwe notie hadden dat het erin zat. Chapeau mannen! Ik wist al dat het zo uit zou zien. Maar ik kijk er zo graag naar... Seeļng is dus goed, anders had ik wapperende vlaggetjes aan het schijfje van Airy gezien....... Genoeg gezwijmeld.

    Ik vertel wat hoogtepunten, anders wordt het naar mijn smaak teveel een opsomming. Natuurlijk ligt het voor de hand dat de Orionnevel als eerst aan de beurt is. Ik taal even niet naar E- of F ster, maar heb er bij lage vergroting een OIII filter ingezet. Dat zouden er meer moeten doen. Bij uittredepupillen van 3 tot 1,5 mm is er nog zoveel licht voorhanden dat het verschil tov. het filterloze beeld overduidelijk is. De nevel en omringende structuren lichten gewoonweg op. Lichtflarden, filamenten, lichte vlekken. De donkere vissenneus staat zeer prominent donker te wezen. De "vleugels" van de nevel strekken zich ver weg het heelal in. Het heldere gevlokte gebied naast het Trapezium lijkt welhaast overbelicht en vraagt dus om nadere bestudering. Hoger vergroten dan, want dat verzwakt de lichtzwakkere gedeelten in dat vlokkengebied. Al snel zit ik aan 200+ en ga steeds hoger. Vervolgens duik ik zo diep de nevel in dat ik hem niet eens meer herken als de oude trouwe M42, zoveel onbekende details kom ik tegen. Onwaarschijnlijk mooi...

    We stappen even opzij en omhoog richting Tweelingen en Lynx, waar de Eskimonevel en de Intragalactische zwerver NGC 2419 mij toelachen. De laatste is meer een zwakke glimlach, want zo transparant is het allemaal niet. Ik kan niet meer uit de Eskimonevel halen dan de laatste keer. Dogbone is vrijwel onzichtbaar, het kleine snoesje NGC2420 blijft ook haar kleinste finesses verbergen. Da's jammer, maar het is niet anders. Even het hart ophalen bij de grotere jongens M44 en M50 en natuurlijk M35 met kleine zusje. Als je zolang hebt zitten peuteren op enkele objecten wil het oog eens wat anders: een poel van sterren. En dat geven ze. Ik ga nog even te rade bij M47 en M46. De planetaire bewoner van M46 blijft gehuld in nevelen. Teveel mistigheid daar. De aanzienlijk zwakkere M46 herinnert mij aan M67, een vrij zwakke, maar goed gevulde open hoop. Hierop laat de kijker zien hoe sterk het verschijnsel achtergrondverzwakking als gevolg van vergroting kan zijn. De lage vergroting van onder de veertig laat slechts zwak enkele sterren en een vaag wolkje zien. Naarmate de vergroting stijgt wordt de achtergrond donkerder, terwijl zwakke sterretjes lichtpuntjes blijven die net over de grens van onzichtbaarheid stappen: Piep, daar zijn ze. Plotseling staat er een forse uit tientallen sterretjes bestaande open hoop in het oculair. Niet helder, maar hij staat er.

    Het OIII filter mag weer meedoen als we naar de Uilnevel, M97 gaan kijken. Een duidelijk afgetekend lollig mistballetje op de hoek van een scheve tafel, samen met drie sterren.Veertig keer is genoeg. Erg veel hoger kan ik niet gaan, want dan lost hij weer op in de hemelachtergrond. M108, M109 dan? Jammer joh, niet hier op dit moment. M51, M95 en M96 zijn slechts een zeer, zeer slap aftreksel van wat ik eerder hier met ze heb gevierd. Ook jammer.

    Tijd voor wat meer experimenten. Ik heb onlangs van een mede-amateur een 2.5 Powermate gekocht. Doel: inzetten tezamen met mijn Atmosferische Dispersie Corrector. Een ADC "eet" 4 cm focusruimte op. Een gewone barlow ook zoiets. En dat trekt de focusser nou net weer niet. Focus met een powermate blijft vrijwel op zijn plaats, vandaar. Barlowen is een must want een ADC werkt beter met een kleine openingsverhouding. Het valt mij op dat de powermate een bijzonder plezierig beeld geeft. Plezieriger dan een gewone barlow. Een gewone barlow maakt het beeld 4X donkerder. De powermate 6,25X. Kan ik daar de vinger op leggen? Eigenlijk niet zo duidelijk. Beide beelden lijken even helder en scherp. Zal wel nieuwigheid zijn. Hij verovert in ieder geval ter plekke mijn hart......

    Even terug naar zijn doel. Inzet met de Atmosferische Dispersie Corrector. Zoals ik al verwachtte werkt het goed en precies wat ik al verwachtte. Even inzetten op de manier waarop het hoort:
    Eerst de Powermate, dan de ADC, dan prisma en oculair. Geschatte openingsverhouding f/23,4. "Plop!" , daar is het kleine buursterretje van Sirius. Dan wat anders: ADC, Prisma, Powermate en oculair. Openingsverhouding f/18: "Plop!", het pupje staat naast zijn buurman te kwispelen. Ok. En dan zonder ADC. Alleen prisma, Powermate en oculair, openingsverhouding wederom f/18. Voorzichtig vraagt het pupje of ik hem wel zie. Ik stel hem gerust: "Ik weet waar je staat en herken je". Idem zonder powermate.

    Ik zucht, leun achterover en laat mijn blik tevreden en welgevallig over de bezochte sterrenbeelden glijden. Ik steek even mijn hand op bij wijze van bedankje. Dat moet wel een volslagen idioot gezicht geweest zijn. Maakt mij niet uit. Niemand zag het..........het was een heerlijk avondje.
    Last edited by John Baars; 18-02-18, 23:30. Reason: typo
    Schiedam: Evostar 120ED, Vixen ED102 (upgraded by FirstLight), UK OMC140 Maksutov op GPDX, Skywatcher Mak 102 (g&g) op Alt/Az. Jena 10X50, Gucky.
    Sterrenwacht Rijswijk : 130mm Astro-Physics Starfire op EQ6, 14 inch Meade Schmidt Cassegrain op EQ8, Lunt.

    #2
    Ha, wat een heerlijk verhaal weer, ik herken de onderwijzer :-). Ik snap alleen niet dat je bij M 46 niet even een filter hebt ingezet, dan had je de planetaire nevel zo gezien.
    Het was gisteren inderdaad minder als dinsdag en donderdag, meer vocht dus. Interessant die powermate met de ADC , maar als ik het zenitprisma weglaat kan het ook met een gewone barlow. Voor de lage objecten heb je geen zenitprisma nodig.
    Mooi dat ze je kijker zo goed getuned hebben. Teleskop Spezialisten doet dat ook, daar kwam indertijd mijn 127ed vandaan, perfecte beelden. In China maken ze prima spul, maar de kwaliteitscontrole is nog wel een dingetje.
    Starsplitter 14.5" Dobson, Intes Rumak M703, Kson 1026ED apo

    Comment


      #3
      Lang lekker leesbaar literatuur werkje. Njam!

      We hebben gisteren met zn allen uitgebreid Sirius B bekeken; bij 200x in de 16" stond hij gewoon naar ons te zwaaien. Continu te zien, soms tot een halve minuut lang; even verstoppen in de glare en dan weer wuiven. Prachtig!
      Alkaid 16" f/4.2 Nichol optics - Celestron SCT CGEM1100 - Doublet ED80CF f/7 - Pentax ED 10x50 DCF

      Comment


        #4
        Mooi leerrijk verslag! Je hebt die pup goed weten te temmen want hij kwispelt zodra je hem roept NGC2438 (in M46, die bedoel je toch?) moet wel lukken hoor, met UHC- of OIII filter?
        16" F4.5 Harroscope, 102/1000 Refractor, 4.5" F4.4 Newton, 50mm F4 Gropescope

        Comment


          #5
          Zo lees ik ze graag: Lekker verslag, van een heerlijke avond, duidelijk met liefde geschreven! Dank voor het delen.
          Spuit 9 op zijn minst...
          16" Canopus met Nichol spiegel, 8" GSO dob, AZ-3+WO Zenithstar 80ED, Star Adventurer + 60D

          Comment


            #6
            Rem en skyfan
            Jullie hebben gelijk hoor. Vanavond even snel de kijker buiten gezet. Gelijk na het eten M46 erin en even oriėnteren. Hoewel het aan de horizon zo mogelijk nog mistiger was dan gisteren, maakte een gewoon CLS filter ( breedband) het grote verschil. NGC 2438 viel als een planetaire appel zo van de boom, waar hij zonder filter zo goed als onvindbaar was. En ik maar denken dat dit neveltje mijn Waterloo was. Domme blackout van me. Bedankt voor de tip!

            Skyfan: het zenitprisma is inderdaad niet noodzakelijk bij Sirius.

            @allen
            Blij dat jullie ervan genoten hebben.

            ​​​​​​​
            Schiedam: Evostar 120ED, Vixen ED102 (upgraded by FirstLight), UK OMC140 Maksutov op GPDX, Skywatcher Mak 102 (g&g) op Alt/Az. Jena 10X50, Gucky.
            Sterrenwacht Rijswijk : 130mm Astro-Physics Starfire op EQ6, 14 inch Meade Schmidt Cassegrain op EQ8, Lunt.

            Comment


              #7
              Na de kijkerij komt de schrijverij en die is gelukkig ook uitstekend. Prachtverslag
              16 inch F/3.8 & 10 inch F/4.8 Sumerian Alkaid op EQ-platform / SW Heritage 130 / 15 x 70 bino op P-mount / Swift Audubon 8,5 x 44 / Vixen SG 2.1 x 42

              Comment


                #8
                TomC
                Dat wuiven van de pup....was het eerste wat ik ooit van hem zag. Toen ik eenmaal zeker wist dat hij het was...adembenemend moment, om nooit meer te vergeten. Gelukzalig overwinningsgevoel.
                Schiedam: Evostar 120ED, Vixen ED102 (upgraded by FirstLight), UK OMC140 Maksutov op GPDX, Skywatcher Mak 102 (g&g) op Alt/Az. Jena 10X50, Gucky.
                Sterrenwacht Rijswijk : 130mm Astro-Physics Starfire op EQ6, 14 inch Meade Schmidt Cassegrain op EQ8, Lunt.

                Comment


                  #9
                  Misschien nog wel leuk om je nog een uitdaging bij Sirius te geven: Ik ben bezig om wat aardige catalogi van dubbelsterren gereed te maken om in DSL te zetten, en zo zie ik in de catalogus van Alvan Clark (van de objectieven) , die meldt dat Sirius nog een begeleider heeft, mag 14, in 1915 2x waargenomen op PA 183gr , afstand 31,6". Ga er maar aanstaan!
                  Catalogusnaam AGC 1AD. Ik vrees dat onze kijkers daar toch wel een moeilijke kluif aan zullen hebben. Maar wvreeven zou het misschien kunnen proberen, die heeft Sirius hoger staan.
                  Starsplitter 14.5" Dobson, Intes Rumak M703, Kson 1026ED apo

                  Comment


                    #10
                    John is een echte liefhebber van waarnemen met goeie instrumenten; dat blijkt duidelijk uit dit verslag. Genieten met een hoofdletter G.

                    Het gaat hem duidelijjk om de kwaliteit van zo'n avond......ja en dan zwaaien als bedankje....Prachtig!!! En zo herkenbaar!

                    Ik heb mijn telescopen wel eens klopjes gegeven aan het einde van een waarneemavond.....
                    Ook een soort bedankje voor het mogen genieten van prachtige beelden...
                    Classic C11 1979 2.0 in wording, Polarex 60/900 parallactisch. Zwengelmontering parallactisch.

                    Comment


                      #11
                      Klopt Ido.

                      Goed vind ik belangrijker dan Groot. Ik heb inmiddels door enkele honderden telescopen gekeken. Bij hoge kwaliteit fonkelt en straalt de schoonheid van het heelal; bij gemiddelde kwaliteit en vaak veel grotere telescopen is die ervaring minder hevig. Dan stoor ik mij meer aan de filter die telescoop heet.. Ik althans. Genieten of waarderen daarvan blijft echter in the eye of the beholder.

                      "Hoge kwaliteit" is altijd een budgetprobleem. Zo kun je als doorsnee amateur zonder bovengemiddelde optische skills bij een vast budget voor goed en klein kiezen of voor gemiddeld en groot.. "Budget rules", not aperture. Als je O.B. Bommel heet en "geld geen rol speelt" kies je Goed als eerste. Groot of klein neemt een tweede plaats in. Genieten is zeer persoonlijk, maar het is niet voor niets dat velen altijd eerst voor kwaliteit kiezen. "Wat is de beste ( vul maar in) voor mijn geld?"

                      En ja, dat bedankje. Bedanken dat je mocht meekijken en heel even één voelen met de grote Kosmos. " ZEN of de kunst van het STERRENKIJKEN"

                      Bedankt voor je opmerkzaamheid.
                      Last edited by John Baars; 12-03-18, 22:54.
                      Schiedam: Evostar 120ED, Vixen ED102 (upgraded by FirstLight), UK OMC140 Maksutov op GPDX, Skywatcher Mak 102 (g&g) op Alt/Az. Jena 10X50, Gucky.
                      Sterrenwacht Rijswijk : 130mm Astro-Physics Starfire op EQ6, 14 inch Meade Schmidt Cassegrain op EQ8, Lunt.

                      Comment


                        #12
                        Mooi verslag John leerzaam en leuk om te lezen!
                        Nikon Action EX 10 x 50

                        Comment


                          #13
                          Prachtig om te lezen John, dat is echt waarnemen beleven, daar wil je voor naar buiten. Heel mooi.
                          ''Waarnemen samen beleven''

                          Comment


                            #14
                            Originally posted by John Baars View Post
                            Klopt Ido.

                            "Hoge kwaliteit" is altijd een budgetprobleem. Zo kun je als doorsnee amateur zonder bovengemiddelde optische skills bij een vast budget voor goed en klein kiezen of voor gemiddeld en groot.. "Budget rules", not aperture. Als je O.B. Bommel heet en "geld geen rol speelt" kies je Goed als eerste. Groot of klein neemt een tweede plaats in. Genieten is zeer persoonlijk, maar het is niet voor niets dat velen altijd eerst voor kwaliteit kiezen. "Wat is de beste ( vul maar in) voor mijn geld?".
                            Ja John, ik heb ooit een 94mm F-7 Brandon triplet apo gehad met optiek wat door Roland Christen (Astrophysics) voorzien was. Van 1995 tot 1999.
                            Valt dus onder de categorie: klein maar (bizar)goed.

                            Ik heb nog altijd spijt dat ik die in 1999 verkocht heb.
                            Ik verkocht hem om een grotere kijker te kunnen financieren.en kwam uit bij een hele goede C9.25 en daarna een uitstekende C11.
                            Dus de uiteindelijk verkoop van die 94mm Brandon pakte voor mij goed uit.

                            Maar wat ik ermee wil zeggen is dat ik met volle teugen heb genoten van de schitterende beelden die die relatief kleine Brandon Apo kon bieden.
                            Ragfijne details op de maan en sterren als puntjes tot aan de randen van het beeldveld.
                            Ik zag meer details op Jupiter dan ervaren waarnemers met 20-25cm SCT telescopen

                            Ik heb meerdere malen serieus overwogen om die C9.25 of later die C11 te verkopen om weer zo'n Brandon terug te kopen.
                            Het ging niet door omdat ze heel schaars zijn. Alle eigenaren van die Brandons zijn verstandiger dan ik destijds...........

                            Laatst zag ik er nog eentje liggen op de ATT in Essen.
                            De verkoper wist de kwaliteit van die kijker, gezien z'n vraagprijs van€ 3.500 euro............Dat was me toch iets te gortig...

                            Maar jouw stelling "het is niet voor niets dat vele (ervaren) amateurastronomen altijd eerst voor kwaliteit gaan" onderschrijf ik volledig.

                            Ik wens je nog vele avonden met het Grote Genieten toe!!
                            Classic C11 1979 2.0 in wording, Polarex 60/900 parallactisch. Zwengelmontering parallactisch.

                            Comment

                            Working...
                            X