Announcement

Collapse
No announcement yet.

Eerste babystapjes op het gebied van fotometrie

Collapse
X
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • Eerste babystapjes op het gebied van fotometrie

    Op mijn volgende waarneemvakantie (die nog meer dan een maand weg is, maar voorpret kan je nooit teveel hebben) leek het mij leuk om me eens een avond bezig te houden met variabelen.
    Ik had daarvoor RZ Cas in gedachten – meer daarover in een apart topic, denk ik.

    Maar ik ga natuurlijk geen ‘dure’ waarneemtijd besteden aan iets dat ik nog nooit geprobeerd heb, dus de afgelopen dagen heb ik mij eens verdiept in het onderwerp.

    Ik ben een fotograaf, dus primair is het plan om dit fotografisch te gaan doen (hoewel het me leuk lijkt om de fotografische magnituden te vergelijken met visuele waarnemingen).
    En ik heb geen filters die hiervoor geschikt zijn, dus enige wetenschappelijke waarde is non-existent. Dus een vrijbrief om gewoon zelf wat te knutselen.

    Stap 1: een geschikte opname om te analyseren.
    Het is al maanden geleden dat ik buiten heb gestaan, en vanuit huis heb ik niet de gelegenheid om wat dan ook aan fotografie te doen, dus ik heb een oude opname genomen.
    Ik had ontdekt dat er op mijn opnames van de Iris nevel een veranderlijke staat, namelijk T-Cep, dus heb ik daar een opname van genomen. Een tweede reden om deze opname te kiezen is dat ik RZ Cas met de 200mm lens wil opnemen (beeldveld 10x6 graden – past leuk bij de zoekkaartjes die ik gevonden heb), en deze opname was ook met die lens.
    Ik had gelezen dat het het beste is om een licht onscherpe opname te gebruiken, maar daarvoor ben ik blijkbaar te georganiseerd: ik gooi onscherpe opnames altijd direct weg. Vriendlief nog geprobeerd, maar hij had (tegen alle verwachtingen in ) ook geen onscherpe opnames meer liggen. Dan toch niet dan.

    Stap 2: analyse software.
    Er zijn verschillende pakketten op de markt die geschikt kunnen zijn, en degene die het meeste wordt aangeraden is MaximDL. Maar dat is een van de weinige foto-software-pakketten die ik niet heb aangeschaft, en ik ben een tegenstander van gepirate software. En om nou voor eenmalig een pakket aan te schaffen vond ik wat ver gaan. Gelukkig heeft PixInsight een script dat ook aardig schijnt te werken, dus dat wordt ‘em.

    Stap 3: preprocessen.
    Het is mij nog nooit gelukt om goede flats te schieten met deze lens. Ik ga nog wel een poging doen, 23x is scheepsrecht, maar voor nu dan maar zonder gedaan. Mijn camera is daarnaast zeer ruisarm, dat ik geen darks hanteer. Wel bias en een bad pixel map.

    Stap4: Script Aperture Photometry
    Eerst komt platesolving. Ik heb dat buiten het script om gedaan, zodat ik de losse stapjes goed kon doen, en dit werkte super!
    Geef een object aan dat op de foto staat (Iris-nevel in dit geval), geen de pixel-size van de camera en de focal length van de lens, press play. Stukken sneller dan astrometry.net, die ik altijd gebruikte. Alleen ben ik straks op waarneemvakantie niet bij mijn eigen snelle breedbandverbinding in de buurt. Ik heb gezien dat PI ook catalogi kan downloaden, dus dat gaan we nog eens uitproberen.
    Na het platesolven pakt het script alle gevonden sterren op, trekt er meetcirkeltjes omheen en meet de flux, dwz de ster minus de achtergrondwaarde om die ster heen. En de output plakt hij in een CSV.

    Stap 5: de variabele T Cep.
    Jammerdebammer! Je kan in het script keurig aangeven dat je eigen datapunten ook wil meten, en dan zou hij dat moeten doen. Maar wat ik ook probeerde, hij weigerde om T Cep als ster te herkennen. Nu was het ook een van de helderste objecten in het beeldveld op dat moment, misschien dat dat ermee te maken had. Ik heb de meet-cirkeltjes nog speciaal wat groter gezet, maar dat mocht ook niet baten. Helaas.
    Om mezelf te plezieren heb ik in plaats daarvan maar aangegeven dat hij de open sterrenhoop in de Iris-nevel maar moest meten, en dat ging wel prima. Het lag dus niet aan mijn manier van eigen meetpunten aangeven.
    Dit is echter een onhandig object, omdat het niet stervormig is, en veel sterren in de buurt heeft die de meting kunnen verstieren. We zien wel.

    Stap 6: analyse.
    En dan heb je dus (per foto!) een lijst met 967 datapunten. Van iedere ster de positie, de catalogus-magnitude, de flux (in die verschillende maten van meetcirkels), de SNR-ratio en nog heel wat meer.
    Gelukkig is dataregressie een hobby van mij, dus ik heb daar leuk mee kunnen spelen.
    Allereerst viel het me op dat de flux geen lineaire functie van de magnitude is (wat het wel zou moeten zijn). Vooral bij de zwakkere sterren was de gemeten flux op de foto lager dan je zou verwachten op basis van de magnitude. Omdat de ster die ik wilde bepalen volgens het internet rond de 6,9 zou moeten zitten, heb ik daarom alle datapunten met een catalogus-magnitude van hoger dan 8,5 uit de data gehaald.
    Verder heb ik ook alle datapunten met foutmeldingen (dubbelsterren, positiefouten, te lage SNR etc) er uit gehaald. En tenslotte ook alle datapunten die dicht tegen de rand van de opname liggen (omdat ik geen flats heb, en daar de vignettering te sterk is).

    Daarmee hield ik 160 datapunten over. Lineaire regressies van de drie verschillende meetcirkels, en de beste fit was te vinden bij de middelste maat (11 pixels). Hieronder een plaatje van de regressie.
    Click image for larger version  Name:	Var1.jpg Views:	1 Size:	17.8 KB ID:	1350609

    De resulterende functie heb ik vervolgens losgelaten op de Irisnevel. Deze stond niet in de oorspronkelijke catalogus, dus was niet door de datareductie heen gekomen. Maar PI had wel voor mij de Flux bepaald, dus ik kon de magnitude wel uitrekenen.
    Het resultaat zie je hieronder:

    Op de horizontale als de catalogus-magnitude, op de verticale as de door mij berekende magnitude. In het blauw de datapunten die niet door de dataselectie heen kwamen, in het rood de geslaagde punten en in het groen het doel: NGC7023.
    Click image for larger version  Name:	Var2.jpg Views:	1 Size:	23.4 KB ID:	1350610

    De door mij berekende waarde daarvan: 6,9098. Volgens Wikipedia: 6,8. Niet slecht, voor zo’n ongeschikt object!

    Was leuk om te doen! Volgende stappen:
    • meerdere foto’s doormeten, zodat ik een tijdreeks kan maken
    • een daadwerkelijk variërende ster vinden
    • platesolving stand-alone werkend krijgen, zodat het mee kan op vakantie
    • RZ Cas voorbereiden: vinden van een geschikte nacht, waarin een leuk stuk van de kromme zichtbaar is

    Bedankt voor het lezen!
    Robtics 80mm f/7 ED Doublet Refractor, carbon | WO reducer/flattener III | Canon 450D, gemodificeerd | HEQ5 met OAG.

  • #2
    Mooie waarneming Petra!
    200mmF5 Carbon, 150mmF12 Intes MK67, 90mmF10, ED80mmF6, Towa 60/700, Coronado 40mmF10 PST, EF 70-200mmF2.8L, 50mmF1.4, 20mmF2.8, Fujinon 10x50, Kamakura 10x50 Atik4000 mono, Eos70d, SXV-Lodestar, Basler ACA1280-60gm, ASH mount, NEQ5, HEQ5pro en L-200 spectrograaf

    Comment


    • #3
      Goed bezig!
      20" / 50 cm Van Gastel dob - 12" / 30 cm Van Gastel dob - 6" / 15 cm zelfbouw Newton - Canon EOS 700D met Baader filter - SkyWatcher StarAdventurer

      Comment


      • #4
        Goed experiment.

        Gebruik je een DSLR, een monochrome astrocamera of een color astrocamera?

        Bij een DSLR moet je de fotometrie loslaten op één kanaal, bij voorkeur het groene kanaal (ik zie Rmag in de grafieken, maar dat is voor gevorderden die Gmag onder de knie hebben).
        Het kan wel degelijk wetenschappelijke waarde hebben.

        Ik heb geen ervaring met PixInsight, maar de bewerkingen die astrofotografen plegen toe te passen (bijv. stretching) om prachtige plaatjes te realiseren met deze software, moeten juist achterwege blijven als je optimale fotometrie wilt. En inderdaad: onscherpe foto's hoeven nooit meer weggegooid te worden!
        Astronomy's much more fun when you're not an astronomer - Brian May

        Comment


        • #5
          Ik heb een DSLR gebruikt, met een gewone vaste 200mm lens.

          Ik heb niets aan bewerkingen gedaan (behalve de bias en bpm). Dus niet gestretchd inderdaad (best tegennatuurlijk) maar ook niets met de kleurkanalen.
          Ik heb inderdaad Rmag gebruikt. Waarom: omdat het de default optie was. Ik begrijp dat het beter is om Gmag te gebruiken, en op de opnames alleen het groen-kanaal?

          Originally posted by Fabricius View Post
          Het kan wel degelijk wetenschappelijke waarde hebben.
          Leuk! Hoe dan? Ik kan dus geen goede flats maken, dus er blijft vignettering in de opname achter.
          Daaruit volgt dat sterren aan de rand van de opname zwakker overkomen dan in het midden.
          Voor een tijdreeks is dat misschien minder relevant, want dan gaat het om het relatieve verschil, en om het moment van de opname.
          Robtics 80mm f/7 ED Doublet Refractor, carbon | WO reducer/flattener III | Canon 450D, gemodificeerd | HEQ5 met OAG.

          Comment


          • #6
            Volgens mij zijn flats juist wel bewerkingen die je zou moeten toepassen om tot betrouwbare differentiële fotometrie te komen. Bias-frames misschien ook. Corrigeer me als ik het fout heb.

            Comment


            • #7
              Flats opnemen met de 200 mm lens zal toch niet zo'n opgave zijn Petra? Ik doe het ook met enige regelmaat met de 70-200L4 lens als ik weer eens een wolkentimelapse maak. Zonnekap erop, een diffuus stukje textiel er overheen en bij gelijkmatig bewolkte hemel schiet je zo een reeks flats. De belichting een stop extra meegeven of histogram checken. Dezelfde focussering & diafragmawaarde aanhouden als de lights.

              Comment


              • #8
                Hmm, grappig dat dit ook met PI kan. Vanavond ook eens proberen met wat oude data . Lekker bezig!
                Sky-Watcher NEQ6 PRO mount | GSO 6" Newton F5 | Atik 314L | Baader MPCC | 9mm OAG | Lodestar | 220mm flat field panel | PixInsight | Lid van sterrenwacht Halley

                Comment


                • #9
                  Wat een mooie howto *wink, wink, nudge, nudge*
                  Ben benieuwd naar je verdere resultaten!
                  Spuit 9 op zijn minst...
                  12" Meade Lightbridge, 8" GSO dob, AZ-3+WO Zenithstar 80ED, Star Adventurer + 450D

                  Comment


                  • #10
                    Originally posted by petelaa View Post
                    Ik heb inderdaad Rmag gebruikt. Waarom: omdat het de default optie was. Ik begrijp dat het beter is om Gmag te gebruiken, en op de opnames alleen het groen-kanaal?
                    Het groen-kanaal geeft resultaten die dichtbij de visuele magnitude liggen. Dat is niet per definitie beter dan de rode of de blauwe magnitude, maar wel anders.


                    Originally posted by petelaa View Post
                    Leuk! Hoe dan? Ik kan dus geen goede flats maken, dus er blijft vignettering in de opname achter.
                    Daaruit volgt dat sterren aan de rand van de opname zwakker overkomen dan in het midden. Voor een tijdreeks is dat misschien minder relevant, want dan gaat het om het relatieve verschil, en om het moment van de opname.
                    Een beetje vignettering is geen ramp voor fotometrie. Ik denk dat het wel verstandig is om alleen vergelijkingssterren te gebruiken die in het middelste deel van de foto liggen.

                    Aanbevolen leesvoer:
                    The AAVSO DSLR Observing Manual. Hier gratis te downloaden. Ik heb geprobeerd te tellen hoe vaak het woord "science" voorkomt in dit handboek, maar ben al snel opgehouden.
                    Ook zonder dat handboek zijn gemakkelijk fotometrische projecten met wetenschappelijke potentie te bedenken:
                    - variaties in sterren die te helder zijn om met professionele sterrenwachten te observeren, zoals bijvoorbeeld:
                    - VV Cephei, één van de grootste superreuzen in ons melkwegstelsel (ongeveer 1800 zonsdiameters!), die deze maand begint aan een trage eclips. De vorige eclips was 20 jaar geleden. Toen bestonden nog niet zulke goede camera's als nu. Wie weet wat je ontdekt.
                    - Tabby's star. Zie het topic "aliens aan het werk?"
                    - meting van de actuele periode van de kandidaat-nova in Cygnus om te bevestigen of te ontkrachten dat deze in 2022 zal exploderen;
                    - meting van apsidal motion bij bedekkingsveranderlijken met grote excentriciteit. Bijvoorbeeld deze. Het had iets met de relativiteitstheorie te maken, als ik me goed herinner...;
                    - voor gevorderden: ontdekking van exoplaneten, eventueel via meting van periodevariaties (transit time variations) bij bekende exoplaneten, waardoor nog meer planeten bij dezelfde ster te ontdekken zijn.
                    Astronomy's much more fun when you're not an astronomer - Brian May

                    Comment


                    • #11
                      Er zijn inmiddels weer wat meer stapjes gezet:

                      Groen
                      Van de hele dataset heb ik het groen-kanaal uit de frames gehaald, en vervolgens 7 frames daarvan ingeladen in PI.

                      Database
                      Hoewel het me wel is gelukt de database voor de platesolving te downloaden, is het script (nog) niet in staat deze ook te gebruiken in de fotometrie-onderdelen (geloof ik). Hier is nog meer onderzoek nodig. Wel heb ik het voor elkaar gekregen om ook T-Cep herkend te krijgen. Er is namelijk een vinkje dat zegt dat het script de sterren zelf moet herkennen, danwel ze uit de catalogus moet ophalen. Dat laatste werkt natuurlijk alleen als de Platesolving goed genoeg is, maar blijkbaar was het dat, want hij vond nu de ster wel.

                      Referentiesterren
                      De AAVSO heeft kaartjes/tabellen met daarop de referentiesterren. Omdat die natuurlijk niet precies overeen komen met mijn beeldveld heb ik met de hand de referentiesterren bij mijn dataset gezocht. Onderstaande bewerkingen heb ik vervolgens zowel voor de hele grote dataset (ca 125 doorgemeten objecten per subframe), als voor de kleinere dataset met interessante objecten (6 objecten per subframe) gedaan.

                      GLM
                      Bij het analyseren van de data viel het me direct op dat de frames niet goed vergelijkbaar waren. Het was ook een iets bewolkte nacht, misschien dat er wat sluierbewolking in zat? Ik wil dus niet een algemene lineaire functie verkrijgen van het type ( Magnitude = Flux maal X + C ), maar die voor elk subframe onafhankelijk bepalen. En verder zit in de dataset ook informatie als de SNR rond iedere ster en de algemene helderheid van de achtergrond. Het zou zonde zijn om die informatie weg te gooien. In mijn werk (zijspoor, zie hieronder) gebruiken we hiervoor een techniek uit de stochastische wiskunde genaamd Generalised Linear Models, of GLM. Deze heb ik toegepast op de dataset. Standaard Excel is hiervoor ontoereikend, ik heb een scriptje in R geschreven.

                      Plot1: alle sterren, de gefitte magnitude versus de cataloguswaarde. Kleurtjes zijn de verschillende subs.
                      Click image for larger version  Name:	FittedData.jpeg Views:	1 Size:	102.2 KB ID:	1351148
                      Plot2: de gekende referentiesterren, plus de twee objecten (open sterrenhoop ngc 7023 en variabele ster T Cep)
                      Click image for larger version  Name:	RefStars.jpeg Views:	1 Size:	119.1 KB ID:	1351147


                      Next steps
                      Hoewel de fit van de data op zich voldoende significant is (p<0.0005), zit er nog een behoorlijke spreiding in de uitkomsten. Je zou verwachten dat niet-veranderlijke sterren op iedere foto dezelfde bepaalde magnitude zouden hebben (dus een horizontale lijn in de grafiekjes). Dat is nu overduidelijk niet het geval. Daarnaast zijn alle referentiesterren die ik heb opgezocht zwakker dan de ster waarin ik geïnteresseerd ben. Voor deze issues heb ik de volgende oplossingen bedacht (die nog moeten worden uitgevoerd):
                      - het is me inmiddels gelukt om acceptabele flats te maken. Daarmee de dataset nog een keer door.
                      - alle frames in de dataset doormeten ipv 7 losse flodders
                      - eerst alle frames in de dataset in groepjes stacken, bijvoorbeeld telkens 5 frames bij elkaar nemen.
                      (theoretisch zou het voor de GLM niet uit moeten maken, maar het is leuk om te onderzoeken of dat ook idd zo is)
                      - meer referentiesterren bijzoeken
                      - GLM verbeteren. ik heb nu alle meetpunten even zwaar laten meewegen. Ik wil nog proberen of het model er beter van wordt als ik de sterren met een hoge SNR zwaarder meetel. Ook heb ik de achtergrondwaarde nog niet meegenomen in het model. Andere restricties, zoals sterren meer in het centrum van het beeldveld meenemen, nog meer beperkingen in de magnitude, een minimale SNR instellen...


                      Zijspoor (totaal off topic)
                      "Mijn werk" is mijn werk als actuaris. Het is de taak van de actuaris binnen een verzekeringsconcern om vast te stellen wat de "kale risicopremie" voor een verzekering moet zijn. Dat is de premie die alleen gebaseerd is op de kans dat er een uitkering gedaan moet worden, dus zonder alle poeha van de afdeling marketing ("laten we ons alleen richten op jonge allochtone studenten met diabetes in de oostelijke helft van de stad Groningen, en voor hun de premie halveren") en de boekhouders ("alle kosten die het bedrijf maakt moeten ook betaald worden").
                      De pure wiskundige premie dus.
                      Daarvoor pakken we een dataset van alle schades die op die verzekering zijn voorgekomen in de afgelopen tijd, bijvoorbeeld alle auto-WA-claims, en die onderzoeken we met stochastische modellen. Wat is de invloed van de woonplaats op de schadekans? Hoeveel schades worden veroorzaakt door mensen met een korte no-claim? Zijn zware auto's inderdaad veiliger, of maken ze juist duurdere schades? Maar ook de interactie: als iemand die vlakbij de wallen woont een dure wagen heeft, is het misschien wel een pooier, terwijl iemand die in het Gooi woont en dezelfde dure wagen heeft, misschien juist de CEO van een miljoenenbedrijf is. Kan je je nog afvragen wie van de twee voorzichtiger/betere chauffeur is, trouwens. Voor autoverzekeringen krijg je zo al snel meer dan 20 factoren die invloed hebben op de premie. Omdat je dat niet altijd kan (en wil) vragen aan klanten (beste klant, bent u een pooier?) zoeken we vervolgens weer correlaties tussen die variabelen, zodat je als klant op Independer maar drie of vier vragen hoeft te beantwoorden om je persoonlijke premie te krijgen.
                      Last edited by petelaa; 15-08-17, 13:32.
                      Robtics 80mm f/7 ED Doublet Refractor, carbon | WO reducer/flattener III | Canon 450D, gemodificeerd | HEQ5 met OAG.

                      Comment


                      • #12
                        Next steps zijn grotendeels uitgevoerd:

                        - ik heb flats gemaakt, en alle subs die ik had daarmee gepreprocessed. Dat hielp al een boel.
                        - ik blijf beperkt doordat ik geen onscherpe opnames heb. Daar heb ik iets op gevonden: drizzle. Ik heb de subs opgedeeld in 14 groepjes van 7 subs (vooral omdat ik er toevallig 98 had, en dat leuk door 7 deelbaar is). Elk van die groepjes van 7 heb ik gestackt mbv drizzle. Daarmee worden de sterbeeldjes 2x zo groot, en voeg je sub-pixel informatie toe.
                        - ik heb nu 27 referentiesterren bijgezocht. het viel me op dat die eigenlijk helemaal niet extreem geschikt waren, want vrijwel allemaal waren ze zwakker dan de variable ster. Later ontdekte ik dat die ster die week in zijn maximum zat...

                        Daarmee kwam ik, in de groen-band op de volgende fit (horizontale as is de "officiële" magnitude van de AAVSO, verticaal is mijn berekende magnitude. De kleurtjes zijn de verschillende frames (tijdstip = 1e van de 7 subframes)
                        Click image for larger version  Name:	G_fit.jpeg Views:	2 Size:	95.9 KB ID:	1351483

                        Met die gefitte waarde heb ik vervolgens een tijdreeks-grafiekje gemaakt. Horizontaal staat nu de tijd, en verticaal de magnituden. De kleurtjes geven de verschillende referentiesterren aan, waarbij de eerste twee cijfers van elke sternaam het label van de AAVSO aangeeft (geeft een indicatie van de magnitude). In deze grafiek heb ik ook de open sterrenhoop NGC 7023 in het hart van de Irisnevel opgenomen, en de variabele ster T Cep.
                        Click image for larger version  Name:	G_output.jpeg Views:	1 Size:	225.4 KB ID:	1351481

                        Dit is een resultaat waar ik erg trots op ben!

                        Het enige is dat de gemiddelde magnitude van T-Cep nu uitkomt op 6,28, wat aan de hoge kant is in vergelijking met de officiële waarden.

                        In onderstaande plot van de AAVSO heb ik mijn meting dmv een dikke groene ster aangegeven:
                        Click image for larger version  Name:	AAVSO.jpg Views:	1 Size:	135.3 KB ID:	1351484

                        Je ziet ook een dikke rode ster. Ik heb namelijk het hele feestje ook op de rode frames losgelaten.

                        Dat gaf veel slechtere fits, wat ook kan komen doordat de AAVSO niet voor alle sterren magnitudes in het rood aangaf. Daarvoor heb ik dan de V-waarde gepakt. Hiermee kwam ik op een gefitte magnitude van ongeveer 5,3 uit.
                        Maar veel waarschijnlijker is dat het rood-kanaal van mijn camera gewoon slecht overeen komt met de R-filter metingen. Ik heb wel gevonden hoe ik daarvoor kan corrigeren, maar dat was dusdanig ingewikkeld dat ik dat niet gedaan heb.

                        Click image for larger version  Name:	R_fit.jpeg Views:	1 Size:	103.6 KB ID:	1351479 Click image for larger version  Name:	R_output.jpeg Views:	1 Size:	261.6 KB ID:	1351482

                        Wederom bedankt voor het lezen!

                        Ik hoop volgende maand het geleerde in de praktijk toe te passen, en een lichtcurve te kunnen gaan meten.
                        Attached Files
                        Robtics 80mm f/7 ED Doublet Refractor, carbon | WO reducer/flattener III | Canon 450D, gemodificeerd | HEQ5 met OAG.

                        Comment


                        • #13
                          Goed bezig!!! Ik ben benieuwd naar je resultaten volgende maand. Mocht het allemaal echt soepel gaan dan zou je eens kunnen proberen om curves te meten van RR Lyrae sterren in een bolhoop zoals M 13
                          20" / 50 cm Van Gastel dob - 12" / 30 cm Van Gastel dob - 6" / 15 cm zelfbouw Newton - Canon EOS 700D met Baader filter - SkyWatcher StarAdventurer

                          Comment


                          • #14
                            Oeh dat is een uitdaging vanwege het feit dat er een paar miljard sterren dichtbij staan, maar kunnen we zeker wel proberen.
                            misschien beter met jouw dob, heeft wat meer focal length.
                            Robtics 80mm f/7 ED Doublet Refractor, carbon | WO reducer/flattener III | Canon 450D, gemodificeerd | HEQ5 met OAG.

                            Comment


                            • #15
                              Er staan enkele RR Lyraes in de halo van M 13 en die zijn ook zonder mijn dob haalbaar voor jou. Ik zal het artikel met het zoekkaartje even opzoeken.

                              EDIT: goed, ik had het artikel eerst even moeten lezen en vooral het zoekkaartje moeten bekijken. Een flinke vergroting is wél nodig. Hier is het kaartje. De rechthoek geeft het gebied aan waarbinnen de auteurs gezocht hebben naar variabele sterren.

                              Alle sterren buiten het centrale deel (dat 1' x 1' groot is!) zijn variabele rode reuzen behalve ster 6 linksboven dat een BL Herculis ster is met een periode van 2.11 dagen en 31 wat een RR Lyrae is met een periode van 0.32 dagen. Geen idee wat de helderheidsvariatie is want die wordt alleen gegeven in "arbitrary flux units" maar de grafiekjes lijken aan te geven dat de variatie van 6 veel groter is dan van 31. Daarnaast zijn de sterren 5, 7, 8, 9, 25, 34, 35 en 36 ook RR Lyraes.

                              Click image for larger version  Name:	M13_variable_stars.jpg Views:	1 Size:	510.7 KB ID:	1351526
                              Last edited by wvreeven; 18-08-17, 20:01.
                              20" / 50 cm Van Gastel dob - 12" / 30 cm Van Gastel dob - 6" / 15 cm zelfbouw Newton - Canon EOS 700D met Baader filter - SkyWatcher StarAdventurer

                              Comment

                              Working...
                              X