Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

Galaxie hoppen in Bootes

Samenvouwen
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

    Galaxie hoppen in Bootes

    Het is midzomernacht. Grijze nachten en een matig transparante hemel. Hmmm, ... toch kriebelt het om waar te nemen? Welja het kan, door de juiste keuze qua objecten aan de hemel: zo dicht mogelijk tegen het zenit. Daar is de luchtlaag zo dun mogelijk en ook is de donkerte in dat gebied best aanvaardbaar. Enige nadeel het het lastig bewegen van de dobson - een noodzakelijk kwaad.

    Het sterrenbeeld Bootes biedt in de vroege zomernachten een fijne keuze aan eerder zwakke maat toch boeiende galaxies. Een eerste object is NGC 5557 die in de IDSA atlas met de populaire naam "X-rated galaxy" gemarkeerd staat. Dat biedt perspectief echter bij mijn vorige observatie met C11, bleef het bij een "kleine en compacte galaxie nabij heldere ster, zonder structuur". Dat moesten we toch eens van nabij bekijken met de lichtkracht van de 16" spiegelschijf.

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: DS1587_NGC5557_detail.jpg views: 165 grootte: 1,07 MB id: 1422017

    Resultaat ... zelfs bij 440x vergroting was er niets 'speciaal' te zien. Zou het zó erg x-rated zijn?

    Daags nadien een ander Herschel 400 galaxie die in de herkansing gaat. De kandidaat is NGC 5676 en stelt gelukkig niet teleur; bij lage vergroting is de westzijde duidelijk afgevlakt en bij 330x vergroting is perifeer een fijne boogvormige spiraalarm te herkennen.

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: DS1588_NGC5676_detail.jpg views: 120 grootte: 1,10 MB id: 1422018

    In de buurt van NGC 5676 liggen nog enkele kleine pluisjes die een bezoek waardig zijn. Het fijne duo NGC 5672 met IC 1029 is een bijzondere studie: bij direct zicht is maar één veegje te zien. Met de atlas erbij zoek ik aan de oostzijde naar het tweede veegje. Niks, noppes nada. Totdat ik besef dat het heldere object niet NGC 5672 maar wél IC 1029 is !! En welja met perifeer turen in de andere richting is ook de zwakke gloed van NGC 5672 te zien.

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: DS1589_NGC5673_detail.jpg views: 110 grootte: 1,09 MB id: 1422019

    De sessie werd opnieuw tijdig afgesloten om daags nadien nogmaals te kunnen observeren. De zoektocht in dezelfde regio gaat verder en NGC 5707 staat als een redelijk helder ellipsje aangeduid in de IDSA atlas. Deze galaxie is erg fraai, lekker scherp en duidelijk direct zichtbaar. Een extra toegift is Struve 1863 aan de oostzijde in hetzelfde beeld; deze heeft een erg nauwe scheiding van slechts 0.7 boogseconde maar dankzij de sublieme optiek van Nichol optics kon ik de zwakke begeleider nét los van de hoofdster ontwaren. Mijn schatting van position angle komt mooi overeen met de theoretische data (op 65 graden).

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: DS1590_NGC5707_detail.jpg views: 109 grootte: 1,05 MB id: 1422020

    Minder dan een graadje verder naar het oosten ligt nog een leuk clubje galaxies. De helderste is NGC 5797 en kan bij direct kijken reeds gedetecteerd worden. De andere objecten vergen een vergroting van 200x (Delos 10mm) om perifeer te ontdekken; de overzicht-schets wordt met de Delos 17.3mm gemaakt. Aangezien ik nu ook de juiste locatie ken, lukt het om ook het dunne veegje NGC 5795 met direct kijken te zien. De twee andere vlekjes NGC 5804 en al helemaal NGC 5794 zijn gereserveerd voor het betere perifere turen.


    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: DS1591_NGC5797_detailAnn.jpg views: 110 grootte: 1,04 MB id: 1422021

    Een volgend pluizig Bootes slachtoffer wordt NGC 5689 - ook deze is een Herschel 400 object en toont zich best fraai. De langweripige kernzone heeft wat vlekkerige eigenschappen (met een heldere patch aan oostzijde; de zuidelijke zijde is ook wat scherper donker afgelijnd. De omgeving is opvallend sterarm.

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: DS1592_NGC5689_detail.jpg views: 117 grootte: 1,04 MB id: 1422022

    In het hoge noorden van Bootes wandel je zo over de grens met Ursa Major en tuimel je op de gebieden rond Messier 101. Deze reusachtige face-on galaxie is maar moeilijk te zien in de lichtvervuilde tuin en van spiraalarmen is al helemaal geen sprake.
    Vlakbij liggen er twee galaxies die mijn aandacht trekken en op schets zullen eindigen; eentje ervan is NGC 5422 omdat deze op de EVAC edge-on lijst staat. En inderdaad - bij hogere vergroting zijn twee superdunne uitlopers te zien. Mooi object!

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: DS1593_NGC5422_detail.jpg views: 111 grootte: 1,06 MB id: 1422023

    De afsluiter van deze leuke driedaagse mindzomernachtsessie (yeey veel punten!) wordt NGC 5473. Deze galaxie staat eveneens in de Herschel 400 lijst; mijn vroegere waarneming met C11 vermeldt "Compact en rond galaxie met heldere kern en zwakke nucleus die zacht overgaat in begrensde halo. Perifeer zijn geen extra details te zien". Dat vraagt voor een extra studie met de 16" optiek! Bij de laagste vergroting (75x) is de kleine waas nauwelijk te zien, pas bij 200x vergroting is de galaxie direct zichtbaar - exact zoals de beschrijving met de C11. Welnu, verder vergroten ... Delos 6mm geeft 330x ... niks. Dan maar Delos 4.5mm en bij 440x ... niks. Hmmm ... de Delos 3.5mm erin en ... ** tuur ** neen niks extra detail te zien. Het diffuse schijfje wordt ietsjes korrelig en aan de noordzijde staat een zwak voorgrondsterretje.

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: DS1594_NGC5473_detail.jpg views: 109 grootte: 1,04 MB id: 1422024

    Nadien geniet ik gedurende een uur van de fijne Messier zomerobjecten - zonder schets - en omstreeks 3u30 gaat de Alkaid terug naar zijn parkeerplaats: de schemering maakt de hemel alweer lichter.

    De grijze nachten zijn niet optimaal voor deepsky maar met wat moeite en goede planning kan je écht welk leuke waarnemingen doen.
    -- Objects on sketch are fainter than they appear --

    #2
    Ik stel voor dat we allemaal deze post bookmarken. Mocht er in de toekomst nog iemand op dit forum durven te beweren dat er tijdens de grijze nachten niet waargenomen kan worden dan bombarderen we die persoon met deze post. Grote klasse zowel qua object keuze als qua schetsen!
    50 cm Van Gastel dob - 30 cm Van Gastel dob - 15 cm zelfbouw Newton - ASI1600MM-C met een Esprit 80 ED op een SW HEQ5-Pro, ASI1600MM-C met een 8" RC op een EQ6-R

    Commentaar


      #3
      Ja, sticky! De kunst vliegt je weer om de oren. Midzomernachtsessie. 3x woordwaarde.
      16" F4.5 Harroscope, 102/1000 Refractor, 4.5" F4.4 Newton, 50mm F4 Gropescope.
      Tá an solas fíor ó thuas

      Commentaar


        #4
        Wat een klasse-waarnemingen weer, Tom! Prachtig!!

        Commentaar


          #5
          Leest altijd als een trein. Leuk verslag en wederom top schetsen. Ik vind het super om je gebruikte vergroting en filter op de schets te zien staan, heel leerrijk! Als beginner zou je denken dat de maximale vergroting altijd de beste is, maar dat is dus ver van waar.
          Last bewerkt door Toxmose; 13-07-19, 00:39. Reden: Typo's
          Jeroen / 'A head full of stars, just not in constellation yet.' Elias Canetti

          Commentaar


            #6
            Tom, leuk verslag.

            Natuurlijk kan je waarnemen tijdens de grijze nachten. Dat waren zelfs mijn productiefste dagen. Veranderlijke sterren wel te verstaan. Lekker waarnemen met redelijke temperaturen en veel nacht geluiden.
            http://www.vvscapella.be/hubert-hautecler/

            Commentaar


              #7
              Merci allen voor jullie reactie! Het zijn niet de meest spectaculaire objecten, maar ook dit is deepsky!

              Klopt, Hubert. Nuja sterren zelf hebben (nog) minder vast van grijze nachten. De aangename temperaturen zijn een sterke motivator hoewel de muggen soms spelbreker kunnen zijn
              -- Objects on sketch are fainter than they appear --

              Commentaar


                #8
                Prachtige waarnemingen weer, en hele mooie, wat jaloersmakende, schetsen! Natuurlijk valt er in de zomer heel veel te zien.
                Alleen een kleine kritische opmerking: Struve 1863 heb ik onlangs ook waargenomen, maar de componenten hebben nagenoeg gelijke helderheid, mags 7.7 en 7.8.
                Takahashi Mewlon 210, Kson 1026ED apo

                Commentaar


                  #9
                  Kheb mijn nota's er opnieuw bijgehaald en de cijfertjes zijn 1 en 4 dus echt een duidelijk verschil visueel bij mijn waarneming.

                  In deepskylog staat er ook een log van Arie Otte:
                  Moeilijke dubbelster. De A component is redelijk helder de B component ook, maar wordt overstraald. De scheiding is nauw. A 7.7 en B 7.8 op 0.7" van elkaar.

                  De theorie is anders dan praktijk, en verschillend tussen waarnemers. Hmm. Zou het evt door kleur perceptie zijn? Ook werd een CLS filter gebruikt - die zou de zwakkere ster met andere kleur mogelijks afzwakken?
                  -- Objects on sketch are fainter than they appear --

                  Commentaar


                    #10
                    Ik nam een week na jouw waarneming ook het duo NGC 5673 en IC 1029 in de telescoop. Wat opzoekingswerk leerde dat William Herschel eigenlijk IC 1029 en niet NGC 5673 ontdekte (die laatste werd door zijn zoon John ontdekt). NGC 5673 is dus geen Herschel object, IC 1029 wel. Daarmee komt het aantal IC-objecten in de Herschel-lijst op drie (de twee andere zijn IC 2118 en IC 4051). Trouwens: IC 1029 staat niet in IDSA.
                    Libra 4x22, Lunt LS35THa B400 (Anorexia), Eden XP 8x42 (Salsa), Omegon Argus 16x70 (Maxima), WO Zenithstar 80 FD (Natasja), Sumerian Alkaid 30 cm (Bertha), OOUK 30 cm Dobson (Irma)

                    Commentaar


                      #11
                      Origineel geplaatst door Jef De Wit Bekijk bericht
                      Trouwens: IC 1029 staat niet in IDSA.
                      Aha! Goed gezien. Ik had op voorhand deze objecten al gescreend op DSS beelden (of ze wel interessant zijn voor een schets) en nota gemaakt dat er nog een 2e veegje bij staat.

                      edit: IC 1029 staat er wel in!

                      Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: 20190713_193930.jpg views: 108 grootte: 5,67 MB id: 1422109
                      Last bewerkt door TomC; 13-07-19, 18:42.
                      -- Objects on sketch are fainter than they appear --

                      Commentaar


                        #12
                        Origineel geplaatst door TomC Bekijk bericht
                        Kheb mijn nota's er opnieuw bijgehaald en de cijfertjes zijn 1 en 4 dus echt een duidelijk verschil visueel bij mijn waarneming.

                        In deepskylog staat er ook een log van Arie Otte:
                        Moeilijke dubbelster. De A component is redelijk helder de B component ook, maar wordt overstraald. De scheiding is nauw. A 7.7 en B 7.8 op 0.7" van elkaar.

                        De theorie is anders dan praktijk, en verschillend tussen waarnemers. Hmm. Zou het evt door kleur perceptie zijn? Ook werd een CLS filter gebruikt - die zou de zwakkere ster met andere kleur mogelijks afzwakken?
                        Kleurspectrum van de sterren wellicht. Dat kan ook voor verschil zorgen. Wie weet is een van beide componenten wel variabel en heb je dat nu ontdekt
                        http://www.vvscapella.be/hubert-hautecler/

                        Commentaar


                          #13
                          Volgens de Cambridge Double Star atlas is STF 1863 een "Matched solar type binary" , op 538 lj, r=90 AE , spectraal type F4V (maar dat geven ze alleen voor de hoofdster). Hij is 202 keer gemeten, als er een variabel zou zijn dan zou dat vast wel opgemerkt zijn. Een CLS filter geeft duidelijke kleurafwijkingen voor heldere sterren, dus dat zou wel eens de oorzaak kunnen zijn dat jij zo'n verschil zag. Ik zag hem goed gescheiden bij 345x en gelijk in helderheid op 12 mei.
                          Takahashi Mewlon 210, Kson 1026ED apo

                          Commentaar


                            #14
                            Met welke kleur komt F4V overeen? Zou normaal dicht tegen groenig moeten liggen, zeker niet oranje want dat houdt de CLS meer tegen.

                            Overigens: die CLS zou ik nooit gebruiken voor sterclusters, juist omwille van die kleur-blokkage. Daarvoor heb ik een Neodymium - die werkt lekker "neutraal" op alle kleuren.
                            -- Objects on sketch are fainter than they appear --

                            Commentaar


                              #15
                              Leuk verslag van deze typische Bootes-objecten. NGC 5676 heb je erg mooi opgetekend.
                              Ze staan lekker hoog aan de hemel, hoewel de oriëntatie nog wel eens lastig is daar.

                              Een F4V zou wit geel moeten zijn volgens het klassieke rijtje Oh Be A .etc.

                              Commentaar

                              Werken...
                              X