Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

Object van de Maand December 2018: "Nieuwe maan met de oude maan in haar arm"

Samenvouwen
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

    Object van de Maand December 2018: "Nieuwe maan met de oude maan in haar arm"

    GeÔnspireerd door de asgrauwe wolkenhemel van de afgelopen tijd is het Object van de Maand voor december, nummer 2 van de Lunar 100-lijst: het asgrauwe schijnsel. Met de hoop dat onze maan even tussen de asgrauwe coulissen door wil schijnen. Maar wie weet, misschien wordt het in december wel kraakhelder.

    Het asgrauwe schijnsel wordt ook wel earthshine genoemd, en die term beschrijft meteen goed waar het om gaat: zonlicht dat door de aarde wordt teruggekaatst naar de maan Ė en vervolgens door de maan weer terug naar de aarde. Kort voor en kort na Nieuwe Maan is naast het direct teruggekaatste zonlicht van de dunne maansikkel dus ook het dubbel teruggekaatste licht te zien, dat daardoor natuurlijk vele malen zwakker is, maar nog helder genoeg om duidelijk te laten zien dat de maan nog steeds gewoon rond is. Een andere naam voor earthshine is dan ook "De nieuwe maan met de oude maan in haar arm".

    Click image for larger version  Name:	300px-Earthshine_diagram.svg.png Views:	1 Size:	5.0 KB ID:	1402125Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: Leonardo-Earthshine.png views: 78 grootte: 11,2 KB id: 1402130
    Leonardo da Vinci verklaarde het verschijnsel in het begin van de 16e eeuw toen hij besefte dat zowel de aarde als de maan het zonlicht weerkaatsen.


    In onze contreien is het effect vlak na Nieuwe Maan sterker dan ervoor, omdat de Maan zich dan kort na zonsondergang boven de Atlantische Oceaan bevindt, waarin het zonlicht sterk gereflecteerd wordt. Vlak voor Nieuwe Maan staat de Maan boven AziŽ, dat zonlicht veel minder efficiŽnt reflecteert. Deze maand is het de 7e nieuwe maan, dus de beste periode is de dagen na de 7e, maar ook de dagen daarvoor is het asgrauwe schijnsel dus zichtbaar.

    Voor de fotografen onder ons zal het misschien een uitdaging zijn om het asgrauwe schijnsel met zoveel mogelijk detail vast te leggen zonder de maansikkel te overbelichten. Of zou je dan twee foto's nemen met verschillende belichtingstijden of ISO-waardes, en deze digitaal samenvoegen?
    Ook onze schetskunstenaars hebben aan Lunar 100:2 een sappige kluif om de tanden in te zetten. Het weergeven van de subtiele details op het asgrauwe gedeelte en de felle exemplaren op de sikkel zal een leuke maar lastige klus zijn.
    En last but not least is het asgrauwe verschijnsel natuurlijk ook gewoon visueel waar te nemen, in alle delen van het optische geweldsspectrum. Met het blote zijn de vertrouwde details zoals de maria te zien, maar een verrekijker laat zeker mooie beelden zien. Ook telescopen van alle soorten en maten zijn natuurlijk in staat om het asgrauwe maanoppervlak te verkennen.
    Vraag: welke details kun je zien die je ook ziet bij volle maan of bij de terminator?

    Veel plezier!

    Het OvdM-team.
    16" F4.5 Harroscope, 102/1000 Refractor, 4.5" F4.4 Newton, 50mm F4 Gropescope.
    True light is from above.

    #2
    Nooit gerealiseerd : dat de mate van landoppervlak een significante invloed kon hebben op de sterkte van het asgrauwe schijnsel ! Achteraf gezien best logisch Maar voor mij een eye-opener !
    Harro bekijkt de hemel het liefst met een grote Newton en een goed gezelschap (560mm F/3,6 zelfbouw trussdobson met optiek van John Nichol Optical :)

    Commentaar


      #3
      Ik heb dit nog nooit eerder gezien. Mooie gelegenheid om daar snel eens verandering in te brengen.

      Commentaar


        #4
        Origineel geplaatst door Harro Bekijk bericht
        Nooit gerealiseerd : dat de mate van landoppervlak een significante invloed kon hebben op de sterkte van het asgrauwe schijnsel ! Achteraf gezien best logisch Maar voor mij een eye-opener !
        Heb ik ook nooit aan gedacht, maar zoals je zegt eigenlijk heel logisch.
        weer wat geleerd.

        Commentaar


          #5
          Mooi verschijnsel, ik heb het vaker gezien. De mooiste keer jaren geleden tijdens een waarneemsessie in Netersel, toen was het met name op lage vergroting heel duidelijk zichtbaar door mijn 80ED. Gaan we deze maand weer eens proberen!
          WO ZenithStar 80 II ED op Guan Sheng AltAz mount | SW Equinox 120 ED op iOptron MiniTower Pro mount | WO oculairs: UWANís, SPLís en SWAN

          Commentaar


            #6
            Vrijdagochtend heb ik alvast een voorproefje gehad. Toen was het onbewolkt en heb ik voor ik naar mijn werk ging nog even de maan en Venus bekeken. Het was enkele uren na laatste kwartier en met de verrekijker was het asgrauwe schijnsel duidelijk te zien. Misschien interessant om eens uit te zoeken tot hoe dicht voor of na volle maan het nog/alweer te zien is.

            In onze contreien is het effect vlak na Nieuwe Maan sterker dan ervoor, omdat de Maan zich dan kort na zonsondergang boven de Atlantische Oceaan bevindt, waarin het zonlicht sterk gereflecteerd wordt. Vlak voor Nieuwe Maan staat de Maan boven AziŽ, dat zonlicht veel minder efficiŽnt reflecteert.
            Dit zit me toch niet helemaal lekker. Van alles wat op onze aarde ligt, heeft water het laagste albedo, https://upload.wikimedia.org/wikiped...lbedo-e_hg.svg . Sneeuw en wolken zijn met 40% tot 80% albedo het hoogst terwijl water onder de 10% blijft steken. Daar ergens tussenin zitten andere aardse zaken zoals bouwland, bossen en woestijnen. Even vanuit de gedachte dat er nergens bewolking is, zou dit betekenen dat het vasteland van AziŽ meer zonlicht naar de maan zou weerkaatsen dan de Atlantische oceaan.

            In, https://www.google.nl/url?sa=t&sourc...hUKEwjhz9W1jIP fAhWRKFAKHYkHAHcQFjAIegQIARAB&usg=AOvVaw2kRV0S dxC5_iChok31Ybvd , staat volgend citaat (p.1146-1147):

            "A significant decrease or increase in the detected albedo is observed when large free-of-cloud ocean areas (with very low albedo) or large optically thick cloudy areas (with high albedo) appear, respectively, in the earthshine-contributing area of Earth."


            Echter wordt hier, https://www.universetoday.com/28716/...er-earths/amp/ , het tegenovergestelde beweerd:

            " ďWhen we observe earthshine from the Moon in the early evening we see the bright reflection from the Indian Ocean, then as the Earth rotates the continent of Africa blocks this reflection, and the Moon becomes darker,Ē Ms Langford said."


            Ergens anders lees ik het volgende:
            "The waxing moon is also about 20% brighter than corresponding waning phases, presumably from the patches of low-albedo maria on the moonís surface (Austin et al. 1976; Krisciunas and Schaefer 1991)."
            (PDF) Do nocturnal rodents in the Great Basin Desert avoid moonlight?. Available from: https://www.researchgate.net/publica...void_moonlight [accessed Dec 03 2018]."

            Op basis hiervan zou je dan ook kunnen redeneren dat het asgrauwe schijnsel bij afnemende maan helderder is dan bij wassende maan. Het donkere gedeelte is dan immers het deel dat bij wassende maan verlicht wordt.

            In de praktijk kan ik me niet echt herinneren veel verschil te hebben gezien. Hoe we het hier zien heeft ook met de transparantie, hoogte van de maan boven de horizon, etc. te maken.
            Alle Messiers zijn zichtbaar in een 38mm telescoop.

            Commentaar


              #7
              Goed punt. Als leek kan ik me met mijn boerenverstand voorstellen dat het voor een groot deel te maken heeft met de bewolking boven de Atlantische Oceaan en het vaak ontbreken daarvan boven de Euraziatische landmassa (plus de relatief kleine Indische Oceaan). Daarmee zou het verschil tussen de helderheid van de earthshine direct samenhangen met de weersituatie boven die twee gedeeltes van de wereld.
              Aangezien er vaak meer bewolking zal zijn boven de Atlantische Oceaan dan boven de landmassa (denk ik?) zou het albedo daar dan meestal hoger zijn.
              16" F4.5 Harroscope, 102/1000 Refractor, 4.5" F4.4 Newton, 50mm F4 Gropescope.
              True light is from above.

              Commentaar


                #8
                Wat een leuk object zeg. Wist niet eens dat het bestond. Nu hopen dat de weersomstandigheden ook meewerken :P

                Commentaar


                  #9
                  Net rond 7:30 tussen de wolken door: mooie samenstand van de maan met Venus, waarbij de earthshine heel mooi te zien is. Met het blote oog is hij heel duidelijk; met de verrekijker zijn vaag de maria te zien.
                  16" F4.5 Harroscope, 102/1000 Refractor, 4.5" F4.4 Newton, 50mm F4 Gropescope.
                  True light is from above.

                  Commentaar


                    #10
                    Vanmorgen vroeg kon ik, terwijl ik naar het oosten fietste, mooi de samenstand van de Maan met Venus en het asgrauwe schijnsel bewonderen.

                    Wat opviel was dat de diverse details (vooral de MaanzeeŽn) steeds beter zichtbaar werden naarmate het lichter werd. Om 07:00 uur moest je nog aardig moeite doen om enig detail te ontwaren op het donkere gedeelte, rond half acht toen de lucht al mooi blauw werd kwamen de details al aardig overeen zoals je ze rond Volle Maan ziet (de maria waren met het blote oog geen probleem). Hoewel je met Volle Maan altijd veel meer details ziet zoals de gebieden rond Kepler en Copernicus.

                    Mocht het vandaag helder zijn, dan is dit tevens een goed moment om te proberen Venus met het blote oog te zien. Je ogen kan je scherpstellen op de Maan, en dan een stukje naar rechts moet je Venus kunnen ontwaren!

                    Commentaar


                      #11
                      Met de verrekijker zag ik naast de donkere maria ook heel vaag een subtiele vlek, lichter dan de gemiddelde helderheid van het asgrauwe schijnsel. Op het linksondergedeelte van de maan.
                      Alle Messiers zijn zichtbaar in een 38mm telescoop.

                      Commentaar


                        #12
                        Hier is het kraakhelder maar helaas heb ik qua optiek alleen mijn ooglenzen bij me.... wel.prachtig om te zien. Was ik maar thuis

                        moet het forum maar weer goed in de gaten houden wat betreft actuele verschijningen en dergelijken

                        150mm F5 Newton op MON-2 Synscan
                        Hyperion Zoom met Hyperion 2.25x Barlow, thats it!

                        Commentaar


                          #13
                          Interessante achtergrond ten aanzien van de helderheid van het asgrauwe schijnsel. Ik had daar, net als Harro, ook nooit eerder bij stilgestaan. Zoals in het bericht van EdwardB te lezen is, lijkt het mij aannemelijk dat de aan- of afwezigheid van bewolking sterk van invloed is op de helderheid van het asgrauwe licht.

                          Ik heb het asgrauwe schijnsel in de loop der jaren veelvuldig waargenomen en gefotografeerd. Ik vind het de mooiste schijngestalte van de maan en het behoort sowieso tot mijn favoriete hemelverschijnselen, vooral bij een samenstand met ťťn of meerdere heldere planeten. Vanochtend was dat prachtig te zien met de maan, Venus en Spica op een rijtje. Tijdens het ochtendritueel kon ik snel een foto maken met de camera vanaf statief (Nikon D810a met 24-85 mm objectief op F = 70 mm f/4). Niet zo'n fotogeniek resultaat, maar ik was nu eenmaal gebonden aan huis.



                          Twee maanden geleden, op 6 oktober 2018, was het asgrauwe licht 's ochtends ook prachtig zichtbaar. Ik verbleef toen op de starparty in Wateren en maakte (aan het einde van een nacht deepsky-fotografie) de volgende opname door de Epsilon telescoop (F = 500 mm f/2,8).



                          Op 15 juli 2012 was het asgrauwe schijnsel extra spectaculair, omdat toen een Jupiterbedekking plaatsvond. Opnieuw in de vroege ochtend. Ik stond toen met mijn INTES MK-69 Maksutov (F = 900 mm f/6) in de polder bij het Noord Aa in Zoetermeer.





                          Voor de afwisseling tot slot het asgrauwe schijnsel bij wassende maan, gefotografeerd op 28 januari 2009 in Zuid-Frankrijk door een FSQ-106ED (F = 530 mm f/5). Op deze foto zijn opvallend veel achtergrondsterren zichtbaar.





                          Takahashi ε-180ED & FC-76DS | Astro-Physics Mach1 GTO | Vixen SP | Nikon D810a | Lacerta MGEN | Nikon Monarch HG 8x42

                          Commentaar


                            #14
                            Hij was prachtig vanmorgen! Ik heb ook een foto'tje gemaakt van de samenstand Maan-Venus.

                            Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: IMG_6133.jpg views: 103 grootte: 238,0 KB id: 1402375

                            Leuk wakker worden zo :)
                            Spuit 9 op zijn minst...
                            16" Canopus met Nichol spiegel, 8" GSO dob, AZ-3+WO Zenithstar 80ED, Star Adventurer + 60D

                            Commentaar


                              #15
                              Oh wauw Maurice... Die Jupiterbedekking... Kwijl!
                              Spuit 9 op zijn minst...
                              16" Canopus met Nichol spiegel, 8" GSO dob, AZ-3+WO Zenithstar 80ED, Star Adventurer + 60D

                              Commentaar

                              Werken...
                              X