Announcement

Collapse
No announcement yet.

Object van de Maan april 2018: NGC4631 en NGC4656, een walvis en een hockeystick

Collapse
X
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

    Object van de Maan april 2018: NGC4631 en NGC4656, een walvis en een hockeystick

    In het ogenschijnlijk saaie gebied onder het handvat van de steelpan prijkt een aantal sterren dat ooit tot Ursa Major behoorde. Zij vormen de twee jachthonden Chara en Asterion, aan de riem gehouden door Boötes en happend naar het achterwerk van de beer. Zo gezien en geïntroduceerd door Johannes Hevelius in de 17e eeuw on onveranderd gebleven tot op de dag van vandaag. Het is een donker stukje hemel waar toch een aantal mooie objecten te vinden is, waaronder M51, de Draaikolknevel en M3, één van de mooiste bolhopen van het noordelijk halfrond.

    Maar onze blik gaat deze maand naar het uiterste zuiden van het sterrenbeeld en net boven Coma Berenices, voor twee sterrenstelsels die op 25 miljoen lichtjaar afstand van ons verwijderd een galactische dans uitvoeren en door een chaotische interactie elkaars fysieke kenmerken behoorlijk in de war schoppen.


    De eerste is NGC 4631, de Whale Galaxy. Dit is een edge-on stelsel en laat een extreem lange, gloeiende sigaar van maar liefst 14’ x 1.5’ zien met tapse uiteinden en een wat wollig karakter. De “naald” is aan de westkant langer en puntiger en aan de oostkant juist breder, stomper en toch ook wel een stukje zwakker. De kern staat niet helemaal centraal en is aan de noordzijde wat meer prominent. Het is niet moeilijk om de vergelijking met M82 te maken, zeker ook omdat er met een grote telescoop wellicht wat donkere lijntjes in zijn te ontdekken.

    Het object is echter al met een kleine telescoop te zien onder een redelijk donkere hemel en geeft steeds meer prijs naarmate de opening toeneemt. Let vooral op de ongebruikelijke vorm en kijk of je ook het mag. 12 sterretje net boven de kern aan de noordkant ziet. De echte uitdaging wordt gevormd door het stelsel NGC 4627 in het verlengde van de kern en dit sterretje, waar toch minimaal een 20cm telescoop voor nodig is om het los te zien van de omgeving. Als je dit lukt, sla je meteen Arp 281 aan de haak. Het zwakke smeersel ligt op slechts 13.000 lichtjaar van de walvis en is verantwoordelijk voor de verhoogde stervormingsgebiedjes in zijn grote broer, die volgens sommigen gelijkenis vertonen met sneeuwballen op de muur van een huis… je moet het maar verzinnen.

    Op minder dan een graad afstand vinden we het tweede object van de maand: NGC 4656, ofwel de Hockey Stick. Deze is een stuk zwakker dan zijn buurman en daarmee vooral voer voor de wat grotere telescopen. Het is een zeer lange edge-on van 10’ x 1.5’ en heeft een onregelmatige kern die bestaat uit verschillende verhelderingen. De zuidwest extensie is zeer zwak, maar heeft een knoopje bij de tip. Aan de noordoostkant bevindt zich begeleider NGC 4657 in de vorm van een haak, waarmee ook meteen de bijnaam van het stelsel verklaard is. De grote uitdaging wordt gevormd door deze kromming ook daadwerkelijk te zien.

    Het hele gebied is niet alleen interessant voor visueel waarnemers, maar ook voor de fotografen onder ons aangezien er veel details uit de stelsels te trekken zijn en er ook veel achtergrondstelsels tevoorschijn getoverd kunnen worden. Dus kom maar op met die schetsen en foto’s!

    Hieronder alvast een schets van Jef de Wit, die een goede indruk geeft van het gebied:

    Click image for larger version  Name:	104703.png Views:	1 Size:	435.8 KB ID:	1374810

    In april staat het duo het hoogst rond middernacht aan de hemel op een comfortabele hoogte, zodat het ook vanuit menig tuin te zien en te fotograferen zal zijn. Het zoekkaartje laat zien waar het gevonden kan worden:

    Click image for larger version  Name:	NGC4631_Finder_Chart-1.png Views:	1 Size:	79.7 KB ID:	1374811

    Het OvdM-team.
    16" F4.5 Harroscope, 102/1000 Refractor, 4.5" F4.4 Newton, 50mm F4 Gropescope
    I'm starlit from the side | www.remranger.com

    #2
    https://www.astroforum.nl/forum/astr...en-hockeystick

    Deze nacht fotografisch vastgelegd. Gisteren geschetst. De schets volgt later nog.
    Skywatcher Esprit 80ED f/5 Triplet apo, 127mm f/7.5 triplet apo, Meade 10” LX200 ACF f/10 sct; 12" f/4 Sumerian dob. AVX mount, NEQ-6 pro mount, Canon 600D (modded)

    Comment


      #3
      Over de eerste twee sessies, die wat "the Whale" betreft een mislukking waren, zal ik niet reppen. Het was redelijk transparant vanavond, dat was een cadeau. Mindere seeïng krijg je er dan meestal ook bij cadeau. Het derde cadeau was dat NGC 4631 in de 120mm refractor doorschemerde. Met grote moeite kon ik hem perifeer opmerken. Meer dan dat was het niet.
      Dankzij de foto van Lifesvr , waarvan de link in post 2, kon ik exact vaststellen waar de moederwalvis zich bevond. Het uiterst zwakke schijnsel bleek groter dan ik verwachtte, hoewel ik alleen het helderste gedeelte echt met zekerheid "gezien" heb. Uiteraard heb ik nog wat andere toeristische verschijnselen waargenomen. Waarover wellicht later.

      Bedankt weer Object van de Maand-team! :goedgedaan

      (Het volgende object van de maand mag wat mij betreft wel wat helderder zijn):grin:
      Schiedam: Vixen ED102 (upgraded by FirstLight), Evostar 120ED, UK OMC140 op GPDX, Skywatcher Mak 102 (g&g) op Alt/Az. Jena 10X50, Gucky.
      Sterrenwacht Rijswijk : 130mm Astro-Physics Starfire op EQ6, 14 inch Meade Schmidt Cassegrain op EQ8, Lunt.

      Comment


        #4
        Toevallig staat mijn opstelling in de tuin op dit moment dit alles te fotograferen. Niet optimaal opgesteld. Maak geen gebruik van autoguiding, enkel op het trackingsysteem van de montering zelf. Dus 90sec per light, maar benieuwd wat er uit gaat komen! Wordt dus vervolgd.
        130mm/650mm newton op HEQ 5 PRO / 60mm/700mm refractor / 10x50 bino/ 7x50 bino

        Comment


          #5
          Daar wassie weer!
          Gisteren met grote moeite. Vandaag een vleugje gemakkelijker.....tja nu weet je waar je op moet letten. Bovendien leek het alsof ik een adequatere vergroting te pakken had. Een zoekvergroting van 45X was gisteren te licht. Nu ook weer. Gister stapte ik daarna over naar 81X, met een moeizame zoektocht als gevolg. Vandaag stapte ik naar 56X. En dat bleek precies goed. Opmerkelijk.
          Schiedam: Vixen ED102 (upgraded by FirstLight), Evostar 120ED, UK OMC140 op GPDX, Skywatcher Mak 102 (g&g) op Alt/Az. Jena 10X50, Gucky.
          Sterrenwacht Rijswijk : 130mm Astro-Physics Starfire op EQ6, 14 inch Meade Schmidt Cassegrain op EQ8, Lunt.

          Comment


            #6
            Op Breezanddijk heb ik deze twee stelsels ook bekeken en geschetst. De laatste keer dat ik ze zag was een tijd terug met de 10" vanaf de Knardijk en het viel me nu vooral op hoe GROOT vooral de whale galaxy is.

            NGC 4631 is een genot om naar te kijken; het heeft een bijzondere vorm, het is helder en er is opmerkelijk veel structuur te zien in de vorm van een soort lijntjes en inderdaad de sneeuwballen die er tegenaan gemikt zijn. Twee van deze zones waren eenvoudig te zien, nog eens twee wat lastiger. De vorm van de walvis is inderdaad treffend met de "buik" die tegen het sterretje aanhangt. Ook NGC 4627 was prima (net met direct zicht) te zien.

            Dan de Hockeystick; NGC 4656. Een stukje zwakker met alweer een heel aparte vorm, de kromming is meteen opvallend, maar ook zeker de kern die duidelijk in 3 delen te splitsen is (1 deel, links in de schets duidelijk het helderst). Het doet me denken aan een knie- of ellebooggewricht in de X-ray :). Boven het gewricht loopt het stelsel nog eens dezelfde lengte door, maar dit deel is heel zwak en alleen perifeer redelijk goed te zien. Het deel ONDER de kromming dat zo subtiel op de foto van Lifesvr staat zie ik in het geheel niet. Het haakje NGC 4657 is wel perifeer te zien, net naast de kromming.

            Click image for larger version  Name:	NGC4631.png Views:	1 Size:	244.2 KB ID:	1376396

            Click image for larger version  Name:	NGC 4656.png Views:	1 Size:	234.6 KB ID:	1376397
            Last edited by cloudbuster; 19-04-18, 18:00.
            16 inch F/3.8 & 10 inch F/4.8 Sumerian Alkaid op EQ-platform / SW Heritage 130 / 15 x 70 bino op P-mount / Swift Audubon 8,5 x 44 / Vixen SG 2.1 x 42

            Comment


              #7
              16 april was het in Noordwijk ook mooi transparant. Met de 14.5 dobson bij ca 256x (Pentax XW 7) , Paracorr en Lumicon Deepskyfilter was de vlekkerige structuur van de Whale te zien (een grote sigaar), ook 4627 was perifeer als een zwak vlekje te zien, die heb ik eerder wel beter gezien, maar Schiphol stoort behoorlijk in die richting. De Hockeystick is voor mij een lange dunne galaxy met een opvallend helderder deel, maar de kromming zie ik niet, heb ik ook nog nooit gezien helaas. Als ie nou in het Noorden stond....
              Starsplitter 14.5" Dobson, Intes Rumak M703, Kson 1026ED apo

              Comment


                #8
                Vanuit Breezanddijk ook dit duo bekeken; vooral de widefield view vind ik erg mooi, waarbij beide stelsels mooi in één beeldveld passen. Ik heb beiden ook doorvergroot, en daarbij zag ik in de Whale wat "rommeligheid" en viel me op dat de Hockeystick in het midden helder is (de kern) en ook bij de knik. Het andere uiteinde zie je netaan als je weet dat het er is.
                Dat sterretje bij de kern is tamelijk vernœuqueratief want die zag ik eerst voor NGC 4627 aan. Maar gelukkig viel me op dat de ster toch wel erg stellair is, wat logisch is voor een ster. Nadere inspectie bracht het werkelijke buurstelsel aan het licht.
                16" F4.5 Harroscope, 102/1000 Refractor, 4.5" F4.4 Newton, 50mm F4 Gropescope
                I'm starlit from the side | www.remranger.com

                Comment

                Working...
                X