Announcement

Collapse
No announcement yet.

Object van de maand december 2017: Niet een bolhoop

Collapse
X
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • Object van de maand december 2017: Niet een bolhoop

    Het object van de maand december is een sterrenstelsel dat jarenlang (zelfs tot de 20e eeuw!) als bolhoop door het leven is gegaan. Dit komt mogelijkerwijs omdat het een heel diffuus object is, zelfs de op 1 na moeilijkste Messier in oppervlaktehelderheid. Kon je het al raden? Het gaat om M74, de enige Messier in het ook al niet heel erg opvallende sterrenbeeld Vissen.

    Je OvdM team heeft in November al wat vooronderzoek gedaan (onder slechte hemels) en de moeilijkheid is zeker niet overdreven! Het is zelfs een heuse “Marathon Killer”: het is het eerste object dat je moet bekijken tijdens een Messier marathon en als je dan enorm moet zoeken voor je eerste object…

    Laat je niet ontmoedigen door de lage oppervlaktehelderheid: onder een goede hemel is dit sterrenstelsel op 25.1 miljoen lichtjaar afstand zelfs met een verrekijker te zien. Dat dan weer wel. Bijgaand is een schetsje (ingetekend in een stellarium-zoekkaartje) gemaakt door John Baars vanuit Schiedam met een 14cm telescoop, tijdens een uitzonderlijk transparante nacht.

    Transparantie kun je niet afdwingen maar duisternis kun je wel opzoeken. Dit is dan dus ook een oproep om de kou te trotseren en vooral een donkere hemel op te zoeken deze maand!
    En vraag je dan dit eens af tijdens het waarnemen:
    • Kun je je voorstellen dat M74 jarenlang werd gezien als bolhoop?
    • Probeer eens verschillende instrumenten, als je die hebt. Lukt het al met een verrekijker? Of heb je meer opening nodig?
    • Mensen met grote telescopen: Zie je de spiraalarmen?
    • Probeer eens een schetsje.
    • Maak eens een schatting van de oppervlakte.
    • En welke vergroting werkt het best?
    Natuurlijk zijn foto’s ook meer dan welkom, hoe meer waarnemingen hoe beter! We horen graag hoe het jullie vergaat.

    Het OvdM-team.


    Click image for larger version

Name:	M74-detail.jpg
Views:	1
Size:	12.3 KB
ID:	1363027
    Click image for larger version  Name:	M74_Finder_Chart.jpg Views:	1 Size:	85.0 KB ID:	1362962
    Last edited by Rem; 02-12-17, 09:31.
    16" F4.5 Harroscope | 102/1000 Refractor+EQ3-2 | 4.5" F4.4 Newt | 7+10x50 bino
    The brightest star needs no telescope to gaze at | www.remranger.com

  • #2
    Bij lichtvervuilde hemel is dit een lastig object. Vaak geprobeerd, nooit gelukt.
    Daarom had ik M74 op het waarneemlijstje gezet voor Terschelling en daar lukte het wel.

    16 nov 2017
    gemakkelijker dan verwacht
    vrij groot, rond
    puntkern
    Sky-watcher 120 ED refractor.
    De vergroting heb ik niet genoteerd, maar waarschijnlijk was het 75x (Televue Delos 12mm oculair).

    Dus nee, ik zie er geen bolhoop in.
    Astronomy's much more fun when you're not an astronomer - Brian May

    Comment


    • #3
      Deze op 22 november dijkgatbos al waargenomen, en het viel me op hoe groot het object toch wel was, ook met slechts sqm 20.8
      Zichtbaar als een grote vrijwel ronde vlek met een heldere punt in het centrum. De optimale vergroting was 133x, maar bij betere seeing had dit misschien hoger gekund.
      Geen spiraalarmen zichtbaar dit keer. Nog eens herbezoeken op een nacht met beter sqm en seeing, zeker de moeite waard.
      C11 SCT 28cm f/10, HEQ5, Intes MK67 15cm Mak

      Comment


      • #4
        In een verslag van toevallig morgen precies drie jaar geleden postte ik vanuit Avignon het volgende na het afronden van de Messierlijst vanuit Corsica in de weken daarvoor met een 38mm F=450mm:
        Op donderdagavond 13 november begon ik gelijk met M74. Deze staat bekend als een van de moeilijkste Messiers en na lang turen en voornamelijk steeds vermoeden kon ik de waarneming uiteindelijk toch bevestigen. De ster Eta Piscium stoort wel, bij 18x kon ik de ster net buiten beeld houden, 50x was te sterk en hielp niets. Daarna M77 die al een stuk gemakkelijker was, ondanks eveneens een relatief heldere ster in de buurt.
        Alle Messiers zijn zichtbaar in een 38mm telescoop.

        Comment


        • #5
          John Herschel dacht dat het een bolhoop was. William Parsons (Lord Rosse) dacht eerst dat het een spiraalnevel was, en later meende hij juist het centrum te hebben opgelost in sterren, en dat hij sterren door de nevel heen zag schijnen. D'Arrest dacht ook dat hij de nevel had opgelost.

          Roberts fotografeerde de nevel en merkte in 1893 op dat het een spiraalnevel was, met condensaties in de spiraalarmen die net niet stervormig waren.

          Een en ander volgens Glyn Jones in zijn boek over de Messier catalogus.
          What where the skies like when you were young?

          Comment


          • #6
            Zowel vorige maand alsook vanavond naar M74 gekeken met mn 16" dob onder eerder matige hemel in mn achtertuin. Het is idd echt een lastig gedoe seg, vorige maand keek ik er gewoon overheen de eerste keer ...
            Vanavond was de hemel iets beter, de ronde en vooral grote gloed was direct te zien en dichtbij staan twee zwakke sterren aan weerszijde. De kern is maar subtiel helderder, soms is perfeer kijken nodig. Bij 180x het beste beeld en er lijkt wat korrelige structuur door te komen, ongedefinieerd. Van spiraal geen sprake; daar is een veel donkere hemel nodig - grensmag kwam vanavond met moeite op 5.2 tegen einde sessie.
            Deed wel nog eens goed om waar te nemen. Paar schetsen volgen later deze maand.
            Alkaid 16" f/4.2 Nichol optics - Celestron SCT CGEM1100 - Doublet ED80CF f/7 - Pentax ED 10x50 DCF

            Comment


            • #7
              Vanavond even een impasse tussen sneeuw- en regenbuien. Dus naar buiten, beetje sneeuwruimen en even checken. Seeïng natuurlijk Novembers. Niet echt transparant. M33 viel wel voor de 120mm Evostar, maar M74 gaf niet thuis. Jammer. M42 was goed verlicht.....door de kerstlichtjes in de tuin van de buren. De afgelopen novembersessies heb ik niet anders meegemaakt dan dat de seeïng heel erg slecht was. December is al bijna halverwege, maar die doet het niet beter...... :cry:
              Schiedam: Vixen ED102 (upgraded by FirstLight), Evostar 120ED, UK OMC140 op GPDX, Skywatcher Mak 102 (g&g) op Alt/Az. Jena 10X50, Gucky.
              Sterrenwacht Rijswijk : 130mm Astro-Physics Starfire, 14 inch Meade Schmidt Cassegrain, Lunt.

              Comment

              Working...
              X