Announcement

Collapse
No announcement yet.

Object van de Maand september: Wild Duck

Collapse
X
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • Object van de Maand september: Wild Duck


    Click image for larger version  Name:	donmad.gif Views:	2 Size:	20.5 KB ID:	1353001

    Een van de meest aantrekkelijke objecten van de zomerhemel is het Wild Duck Cluster in het sterrenbeeld Scutum (Schild). Het cluster werd in 1681 ontdekt door de Duitse astronoom Gottfried Kirch in de sterrenwacht van Berlijn, waar het object in beeld verscheen als niet meer dan een vage vlek. In 1733 werd het cluster voor het eerst in individuele sterren opgelost door William Derham in Engeland. Kometenjager Charles Messier nam het cluster in 1764 onder nummer 11 op in zijn catalogus, die oorspronkelijk diende als blacklist van objecten die geen komeet zijn. Dit om onterechte "ontdekking" van nieuwe kometen te voorkomen.

    M11 is behalve een heel aantal snelwegen in diverse landen, vuurwapens, tanks en vliegtuigen ook een van de sterrijkste en meest compacte open clusters dat we kennen. Het cluster bevat ongeveer 2900 sterren, wat een respectabel aantal is voor een open cluster. Van die sterren hebben er 500 een magnitude groter dan 14. Het cluster als geheel, met een schijnbare grootte van 14 boogminuten, is met een magnitude van 6.3 dan ook vrij helder. De werkelijke omvang van M11 is bijna twintig lichtjaar.
    M11, ook wel gekend als NGC6705, bevindt zich op 6200 lichtjaar in het sterrenbeeld Scutum. Daarmee is het M11 het verste open cluster in de Messierlijst dat nog met het blote oog zichtbaar is. Schattingen van de leeftijd van het cluster lopen nogal ver uiteen, variërend van 220 miljoen tot 500 miljoen jaar.

    Open clusters als M11 zijn het recente resultaat van stervorming en bevinden zich dan ook over het algemeen in gebieden waar stervorming aan de orde van de dag is: de armen van spiraalgalaxies of in de meest geconcentreerde gebieden van onregelmatige galaxies.
    De helderste, heetste sterren in M11 zijn van spectraalklasse B8; hierop is de schatting van de leeftijd van het cluster gebaseerd. Naast deze blauwe heethoofden bevat M11 ook een flink aantal rode en gele reuzen. De helderste ster in M11, HD 174512, in de volksmond ook wel bekend als HIP 92507, is een witte reus van magnitude 8.47 en spectraalklasse A0. Deze ster is onderdeel van een meervoudig systeem. Daarnaast bevat het cluster 82 variabele sterren; zowel pulserende- als bedekkingsvariabelen.
    De sterren zijn niet sterk aan elkaar verbonden door de zwaartekracht en het cluster zal dus in de loop van de tijd (lees: miljoenen jaren) uiteenvallen.

    Het cluster ontleent zijn bijnaam aan de V-vormige driehoek die wordt gevormd door de helderste sterren, waarmee je met wat fantasie een vlucht eenden kunt zien wanneer je het object bekijkt met een kleine telescoop. Met een groter instrument, bij hogere vergroting, is een heldere driehoek te zien waarin her en der donkere uitsparingen zijn te zien. Maar onder een donkere hemel is M11 al met het blote oog te zien als een vage vlek en is te vinden onderaan de staart van de Adelaar, net over de grens met Scutum.

    {"alt":"Click image for larger version Name:\t107063_resized.jpg Views:\t1 Size:\t76.9 KB ID:\t1352881","data-align":"none","data-attachmentid":"1352881","data-size":"full","title":"107063_resized.jpg"}
    Schets: Martijn Straub


    M11 bevindt zich onder de staart van de adelaar Aquila. Vanuit λ Aql kun je de sterren 12 Aql en η Sct volgen. In het verlengde van deze boog ligt het cluster, zie de zoekkaart.
    Veel waarneeemplezier!

    Het OvdM-team.


    Click image for larger version  Name:	M11_Finder_Chart.png Views:	1 Size:	111.7 KB ID:	1353002
    Last edited by Rem; 01-09-17, 07:37.
    10" F5 Dob+EQP | 102/1000 Refractor+EQ3-2 | 4.5" F4.4 Newton+RRB | 7+10x50 bino
    The brightest star needs no telescope to gaze at | www.remranger.com

  • #2
    M11 is een mooi object inderdaad, had hem vrijdag in het vizier (letterlijk) toen ik m'n nieuwe 50mm finder scopje aan het testen was.
    In de finder een leuk pluisje, in de 120ED begint zich op lage vergroting al een waar cluster te ontwaren. Op dat moment wist ik nog niet dat het cluster zich verheven had tot Object vd Maand, dus ik zal het de komende periode beter waarnemen en een schets maken.
    WO ZenithStar 80 II ED op Guan Sheng AltAz mount | SW Equinox 120 ED op iOptron MiniTower Pro mount | WO oculairs: UWAN’s, SPL’s en SWAN

    Comment


    • #3
      Open deuren.

      Na enkele waarnemingen afgelopen maand ( bah, wat was het een smerig weer) van M11 met drie instrumenten, een 102mm refractor, een 140m Mak en een 355mm SCT, zonk mij de moed enigszins in de schoenen...als ik daar een schets van moet maken....poeh... Ik heb het er dan ook niet op gewaagd. Het is zonder meer een schitterend object. Mij viel op dat twee waarnemingen vlak na elkaar , met de OMC140 en met de 355mm van sterrenwacht Rijswijk gisteravond, niet eens zo heel veel van elkaar verschilden. De eerste was bij 140X, de tweede bij iets meer dan 80X. De waarneming met de refractor was schoon, heel schoon door de minieme puntjes, maar iets zwakker. Als ik er een wedstrijd van zou moeten maken, best buy for money, zou de OMC winnen. Mooie kleine puntjes en net iets helderder dan in de Vixen refractor. Het beeld in de SCT het helderst, lijkt me duidelijk, ook heel fraai, maar net wat dikkere puntjes. Blijkbaar wil mijn oog veel, maar het liefst heel kleine lichtpuntjes. Maar de overall-winnaar is...het beeld in de relatief van gematigde opening voorziene Maksutov op een donkere plek in Nederland, tijdens de vakantie. Dat was pas echt adembenemend.

      Ziezo. Hoeveel open deuren heb ik open geschopt?

      Maakt niet uit. Vanavond en morgen schijnt het weer helder te worden. Ik dring er bij iedereen op aan om vooral toch deze beauty te gaan bekijken. Opening doet er niet toe. Geniet er van!
      Schiedam: Vixen ED102 (upgraded by FirstLight), Evostar 120, UK OMC140 op GPDX, Skywatcher Mak 102 (g&g) op Alt/Az. Jena 10X50, Gucky.
      Sterrenwacht Rijswijk : 130mm Astro-Physics Starfire, 14 inch Meade Schmidt Cassegrain, Lunt.

      Comment


      • #4
        Ik sluit me aan bij John.
        Ik heb hem gisteravond waargenomen met een (hele goeie) C8.
        Ragfijne puntjes, zoveel sterretjes dat M11 bij een lage vergroting (50X) een gloed/neveltje leek. Beetje hetzelfde effect als bij M71.

        Door de 16"Meade SCT van de sterrenwacht Gooi&Vechtstreek vond ik hem enigszins tegenvallen: wel veel meer zwakke sterretjes maar ik vind de heldere sterren toch wat meer blobjes dan puntjes. Met een 40mm oculair heb je een vergroting van 100X en een vrij klein beeldveld.
        In mijn C-8 zweeft hij veel meer door het beeldveld.

        Echt en prachtig zomer/herfstobject.
        C-8 Orange (Sandcast) 1975. Sudiball under construction

        Comment


        • #5
          Ik ga me ook aansluiten bij John. Vrijdagavond heb ik M 11 bekeken met de 14.5 inch Dob. Zaterdag met de 1026ED Kson refractor en de 7 inch Intes Micro f/10 Rumak. En de laatste twee gaven het mooiste beeld, zeer fijne sterpuntjes. De refractor een ietsepietsie fijner als de Rumak, maar die gaf toch een helderder beeld en daarom wint de Rumak. De Dob had duidelijk last van de seeing waardoor de heldere sterren minder mooi werden.
          Ik denk dat die Rumak op een nog wat donkerder plek al mijn andere telescopen verslaat.
          Starsplitter 14.5" Dobson, Intes Rumak M703, Kson 1026ED apo

          Comment


          • #6
            Voor de zomervakantie, bij de laatste starparty op de knardijk, heb ik het wild-duck cluster al eens mogen bewonderen. En toen kwam ik erachter dat er weldegelijk sterhopen zijn die in de telescoop leuk genoeg zijn om lang naar te kijken. Andere opensterrenhopen vind ik eerlijk gezegd niet zo heel spannend. Maar deze cluster was er wel 1-tje om te onthouden. Leuk om te zien dat hij nu het object van de maand is.

            Gisteravond was ik op de sterrenwacht Copernicus om wat nieuwe hardware uit te proberen en een opzet voor een handleiding te maken. Direct van de gelegenheid gebruik gemaakt om foto's te maken. Ook even langs M11 gegaan. De foto die ik ervan gemaakt heb is mislukt (kon helaas niet veel tijd eraan besteden, want hij staat te laag voor de sterrenwacht mbt bomen), maar ook nog even visueel gekeken naar deze cluster met de 14inch meade SCT. Mooi compact clustertje met een centrale ster en daar omheen een veld van kleine diamantjes die 1 voor 1 zonder patroon fonkelen. Erg leuk om naar te kijken.
            130mm/650mm newton op HEQ 5 PRO / 60mm/700mm refractor / 10x50 bino/ 7x50 bino

            Comment


            • #7
              Deze week vanuit de Morvan kunnen vastleggen, met dank aan het OvdM team voor de inspiratie!
              25 minuten met 127mm ED:

              Click image for larger version

Name:	Wild duck 25 min.jpg
Views:	2
Size:	3.09 MB
ID:	1355426
              Skywatcher Esprit 80ED f/5 Triplet APO, 127mm f/7.5 triplet APO, 12" f/4 Sumerian dob. AVX mount, Canon 600D (modded)

              Comment


              • #8
                Ik kon M11 vorig weekend te Grandpré (SQM 21,2 in richting van object) met het blote oog strikken. Geen gemakkelijk waarneming (hij zat ook al voorbij het zuiden). Ik noteerde in mijn verslag: "heel af en toe perifeer te zien als een zeer kleine verheldering in de al drukke Melkweg".
                Libra 4x22, Lunt LS35THa B400 (Anorexia), Eden XP 8x42 (Salsa), Omegon Argus 16x70 (Maxima), WO Zenithstar 80 FD (Natacha), Sumerian Alkaid 30 cm (Bertha), OOUK 30 cm Dobson (Irma)

                Comment


                • #9
                  M11 is het object dat ik vorig jaar in het donker naast de berghut in de Pyreneeën als eerste zelf 'ontdekte' met de verrekijker. Eerst vinden en dan in de PSA kijken wat het is. dat kan alleen in het eerste jaar. In Augustus was de tweede waarneming met de 10" Dob in Oregon één van de hoogtepunten van de reis. In de eerste nacht in GrandPré dit weekend kon ik dus niet wachten om er bij de derde keer de volle 17,5" tegenaan te gooien. Er is iets in dit object wat het een 'platte' en regelmatige indruk doet maken, anders dan andere open sterhopen. Minder spectaculair maar aantrekkelijker dan het dubbelcluster. Samen met Orionnevel en M13 aan de noordelijke top voor mij.
                  Sumerian Optics 17,5" f4,1 Dobson, 10" f5 Alkaid & volgplatform / ES 80mm APO Triplet op SW AZ4 / Elfje (RIP) / Vixen SG 2,1x42 widefield bino / Bushnell Legend 8x42

                  Comment


                  • #10
                    Gisteravond gezien in Dijkgatsbos met de 16". Hij viel al op in de zoeker, en met 24mm een grappig pluisje. Wel het (herkenbare) gevoel van "mag het wat feller!". Met de 11mm een heerlijk object: De sterren lijken meer licht te geven (hoewel dat natuurlijk niet zo is), de gaten tussen de sterren zijn erg opvallend en het cluster neemt een beste portie van het beeldveld in. Jammer dat ik geen stoel bij me had, dan had ik langer gekeken.

                    Trouwens leuk om EN een foto EN een blote-oog-waarneming te zien in dit topic!
                    Spuit 9 op zijn minst...
                    16" Canopus met Nichol spiegel, 8" GSO dob, AZ-3+WO Zenithstar 80ED, Star Adventurer + 60D

                    Comment


                    • #11
                      Leuke waarnemingen en mooie foto mensen, goed bezig geweest!
                      Last edited by Rem; 28-09-17, 09:08.
                      10" F5 Dob+EQP | 102/1000 Refractor+EQ3-2 | 4.5" F4.4 Newton+RRB | 7+10x50 bino
                      The brightest star needs no telescope to gaze at | www.remranger.com

                      Comment

                      Working...
                      X