Announcement

Collapse
No announcement yet.

Objecten van de Maand juli: klassieke zomermix

Collapse
X
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • Objecten van de Maand juli: klassieke zomermix

    (door het OvdM team)


    Deepsky in drievoud

    Een bijzonder object aan de zomerhemel is M20, de Trifid Nebula. Deze naam heeft de nevel te danken aan John Herschel, die er drie lobben in zag. Maar behalve drie gedeeltes heeft deze nevel ook eigenlijk drie verschillende karakters: emissienevel (het onderste, rode deel), reflectienevel (het bovenste, blauwe deel) en donkere nevel (de lijnen die de nevel in de drie lobben verdelen). Die laatste is ook bekend onder de naam Barnard 85.
    Binnen Europa blijkt er onenigheid te bestaan wie M20 ontdekt heeft: verschillende edities van Wikipedia schrijven de ontdekking toe aan Charles Messier in 1764 respectievelijk Guillaume Le Gentil in 1750. Veel andere bronnen wijzen Charles Messier aan als de ontdekker, maar het kan natuurlijk heel goed de Le Gentil hem gewoon ook heeft gezien. Wie het weet mag het zeggen :)

    De emissienevel wordt van energie voorzien en de reflectienevel wordt aangelicht door de centrale ster van de nevel, die ook al weer uit drie gedeeltes bestaat. Dit drievoudige systeem bestaat uit zeer hete sterren; de hoofdster is van spectraalklasse O.
    The Trifidnevel is een actief stervormingsgebied binnen de Scutum-spiraalarm van het melkwegstelsel. Het bevat dus ook veel jonge sterren en daarmee vertoont M20 nog een vierde karaktertrek: dat van een open cluster.

    M20 bevindt zich zo'n 5000 lichtjaar van de aarde en is ongeveer 21 lichtjaar in diameter. Daarmee heeft hij aan de hemel een schijnbare diameter van 28 boogminuten, bijna even groot als de volle maan. Het object zich bevindt zich in het sterrenbeeld Sagittarius en is geliefd onder amateurastronomen, ook vanwege zijn helderheid en bijzondere vorm.
    Het zal dan ook een interessant experiment zijn welke vergrotingen en filters het meeste van M20 laten zien. Maar omdat het een object is met zoveel diverse aspecten, zullen voor die verschillende aspecten misschien verschillende uitkomsten mogelijk zijn. Veel waarneemplezier!
    Click image for larger version

Name:	Schets_M20_JefDeWit.jpg
Views:	1
Size:	87.1 KB
ID:	1345715
    (Schets: Jef De Wit , zie Deepskylog)

    Bolhoop-broertje

    Wanneer je het woord "bolhoop" aanhaalt, dan wordt vaak in één beweging aan Messier 13 in Hercules gedacht. Eén van de magistrale showpieces aan de zomerhemel - volkomen terecht. Ook Messier 92 is goed ingeburgerd als de tweede, kleinere bolhoop in Hercules en krijgt regelmatig een bezoekje bij spontane starhopping. Maar ... er is er nog eentje, minder gekend en de ideale quizvraag!

    Het kleinere bolhoop-broertje in Hercules is dus NGC 6229 en is hoog noordelijk in Hercules te vinden. De starhop is erg eenvoudig en start vanuit Messier 13; deze staat in de westelijke zijde van de bekende Keystone vierhoek. Als je deze zijde éénmaal naar het noorden verlengt, komt je de heldere ster 52 Herculis tegen - deze is met een magnitude 4.8 zelfs onder een povere hemel met het blote oog zichtbaar. Wanneer je dan nog één extra graad naar het noorden beweegt, komt NGC 6229 vanzelf in beeld. Een alternatieve manier: iets verder noordelijk ligt de ster 42 Herculis en NGC 6229 ligt mooi te midden deze ster en de vorige 52 Herculis.

    De bolhoop NGC 6229 is met 126 observaties in Deepskylog regelmatig waargenomen en ligt binnen het bereik van de kleinste telescopen: 80mm opening is reeds voldoende voor een vlotte identificatie. Er zijn echter geen registraties met een verrekijker - wie voelt zich geroepen om deze uitdaging aan te gaan?
    Van zodra je de bolhoop in je oculair bekijkt, merk je de mooie samenstand op met twee nabije veldsterren aan de westelijke zijde. Ze vormen samen een mooie gelijkbenige driehoek waarbij één hoekpunt fijntjes pluizig verschijnt: onmiskenbaar een deepsky object. Wat extra vergroting (zeker boven 100x) zorgt ervoor dat de periferie lichtjes begint op te lossen in zwakke speldenprikjes, waarbij de centrale delen erg geconcentreerd en helder blijven. Om nog verder sterren om te lossen richting de kernzone hebt je extra telescoop opening nodig, vanaf 20cm zijn er verschillende waarnemers in geslaagd. Naast perifeer kijken is het ook mogelijk om erg hoge vergrotingen toe te passen om de korrelige structuur verder te ontleden. In tegenstelling tot zijn twee grotere broertjes in Hercules, zijn er in NGC 6229 nauwelijks structuren of sterkettingen te herkennen. De hoge helderheid, compactheid en strakke ronde vorm maken van deze bolhoop een verborgen schoonheid. Zeker een bezoekje waard!


    Zoekkaartjes:
    Click image for larger version

Name:	ZoekkaartOvdM_Juli_M20.jpg
Views:	1
Size:	595.4 KB
ID:	1345717
    Click image for larger version

Name:	ZoekkaartOvdM_Juli_NGC6229.jpg
Views:	1
Size:	222.1 KB
ID:	1345716
    Veel plezier met deze objecten! Alle waarnemingen, schetsen en foto's van deze objecten, gemaakt in deze maand, kun je in dit topic plaatsen.
    10" SW Flextube dobson

  • #2
    Vannacht met de Intes Rumak M 703 beide objecten bekeken. Met de 30 mm ES 82gr plus OIII was M20 vaag te zien in de vochtige lichtprut van Leiden en Den Haag, ik zag perifeer iets van inhammen, maar dit was echt een waarneming van "gezien". NGC 6229 was leuker, stond lekker hoog en was bij verschillende vergrotingen een mooi object. Bij 257x (7XW) waren 3 a 4 sterretjes op de bol te zien. De bol zag er wat vlekkerig uit. Ook in de 10 cm ED Kson refractor was ie goed te zien, maar geen sterren. Hij vormt een mooie driehoek met twee heldere sterren. Vanwege het maanlicht ben ik maar niet aan een verrekijker begonnen, later nog eens proberen.
    Starsplitter 14.5" Dobson, Intes Rumak M703, Kson 1026ED apo

    Comment


    • #3
      Maar .... er is er nóg eentje in Hercules: Palomar 14 :)
      20" / 50 cm Van Gastel dob - 12" / 30 cm Van Gastel dob - 6" / 15 cm zelfbouw Newton - Canon EOS 700D met Baader filter - SkyWatcher StarAdventurer

      Comment


      • #4
        Vanavond heb ik hem weer opgezocht. NGC6229. Een mooi vlekje naast twee vrij heldere sterren. Hier in de stad met de 140mm Maksutov waren er in de ietwat vochtige nacht geen losse of individuele sterretjes zichtbaar. Ook perifeer niet, hoewel ik flink mijn best heb gedaan. Wel was duidelijk dat het geen egaal schijnseltje was, af en toe leek een korrelige structuur door te schemeren. M20 was in de lage lichtsoep van Rijnmond niet zichtbaar. Om iets leuks in dat gebied te zien moest ik omhoog naar M11 de Wild Duck Cluster. Ook nog even het stafje van Tinkerbell en verder Baseball Diamond gezien. Beide objecten die officieel die naam niet dragen, maar zo genoemd zijn door amateurs. Daarover later wellicht meer. Dat ga ik in de vakantie op een donkerder locatie nog eens overdoen. :-)))
        Schiedam: Skywatcher Maksutov 102 (G&G), Vixen ED102 (upgraded by FirstLight), Orion UK OMC140, Celestron C8 op GPDX.
        Sterrenwacht Rijswijk : 130mm Astro-Physics Starfire, 14 inch Meade Schmidt Cassegrain, Lunt.

        Comment


        • #5
          Vrijdagnacht vanop een berg bij Besalú, Catalonië, beide objecten bekeken.
          NGC6229 alleen in widefield, want de oculairwissel ging op de geleende reisdob niet helemaal soepel. Maar ook zo was de bolhoop zichtbaar als een mooie duidelijke vlek naast een tweetal heldere sterren.
          Bij M20 lukte de oculairwissel wel. Subtiel, maar onmiskenbaar waren drie lobben te zien, gescheiden door donkere lanen. UHC gaf het beste beeld, boven OIII en geen filter.
          10" F5 Dob+EQP | 102/1000 Refractor+EQ3-2 | 4.5" F4.4 Newton+RRB | 7+10x50 bino
          The brightest star needs no telescope to gaze at | www.remranger.com

          Comment


          • #6
            Ook ik heb dezelfde nacht als Rem NGC 6229 bekeken, alleen niet op een berg maar naast de duinen op ANP niveau. In de 14.5 Dob bij 270x was hij in een gesluierde hemel toch goed zichtbaar , en op het ronde wolkje waren enkele sterretjes te zien. M20 zat helaas te laag voor de Dob achter de haag.
            Starsplitter 14.5" Dobson, Intes Rumak M703, Kson 1026ED apo

            Comment


            • #7
              Vrijdag op zaterdag nacht ook beide objecten geprobeerd. NGC6229 is klein maar vrij helder, en bij 250x zag ik toch af en toe wat sterretjes (met een 12" ES dobson). M20 stond laag in de nevel bewolking, hij was te zien (met UHC filter bij 68x) maar erg slecht.

              Comment


              • #8
                2017-07-25 00:20u - 00:45u schat ik
                Voordeur
                Skywatcher Flextube 25cm


                Gisteravond was het zowaar helder in het Oetingse dus heb ik de 25cm Flextube nog maar eens buiten gezet.

                M20 - OvdM Juli
                In de 9 x 50 zoeker is M21 en bovenliggende groepje sterren eenvoudig te herkennen. Op 109x duik ik het groepje sterren in en spot perifeer al gelijk wat neveligheid rond een vd bovenste sterren. Het geheel concentreert zich rond een leuke dubbelster met behoorlijk helderheidsverschil.
                Het CLS filter maakt niet zo veel verschil.
                Met UHC filter op 85x tekent er zich een enigszins ronde wolk af en perifeer denk ik ook drie donkere lanen te zien. Ze staan praktisch in een Y-vorm. De Y ongeveer in de orientatie zoals in deze tekst.

                NGC 6229 was helaas niet bereikbaar wegens een dike wolkenlaag in het zenith...
                Skywatcher Flextube 10" / Orion Skyscanner 100mm / Docter Optic Nobilem 8 x 56
                Oculairs van 6 tot 25mm en Shorty Barlow 2x

                Comment


                • #9
                  Wel, ik voelde me wel geroepen om de uitdaging NGC 6229 met de verrekijker aan te gaan. Plaats arena: Een donker stukje Zeeland nabij Brouwershaven.
                  Instrumenten: een meer dan 30 jaar oude DDR 10X50 Jenoptem. En een paar 62-jarige ogen.

                  Vanavond even een zoekkaartje gemaakt, komende vanaf M13. Enkele sterretjes geschetst die ik eerst tegen moest komen. Enorm voordeel was dat ik wist dat hij in een driehoekje met twee sterretjes van magnitude 8 en 8,4 moest staan. Dat had ik al meerdere malen in een telescoop gezien. Die twee waren vrij gemakkelijk met de verrekijker te vinden. En dan maar perifeer gaan cirkelen met je ogen......niets. Nog iets te licht. In afwachting van een diepere duisternis maar enkele highlights aflopen: M13, M92, M57, M56, M27 en M71. Er zijn vervelender manieren om tijd te doden. Ook even een oud OvdM object: NGC 6210 in Hercules. Die lukte. Wel ....dan moet dat kleine bolhoopbroertje van de grotere twee jongens ook lukken. Na het obligate wachten op meer duisternis en het wegtrekken van de storende wolken, popte hij inderdaad op de te verwachten plek op. Niet eens zo heftig moeilijk. Meerdere malen geprobeerd en evenzo vele malen was het raak. Leuk. Dik tevreden.

                  Bedankt OvdM team voor deze uitdaging! Dit was weer een leuke!

                  Wel viel mij op hoe ongelofelijk druk het daarboven is. De vliegtuigen, satellieten en een enkele meteoor vlogen me om de oren.
                  Schiedam: Skywatcher Maksutov 102 (G&G), Vixen ED102 (upgraded by FirstLight), Orion UK OMC140, Celestron C8 op GPDX.
                  Sterrenwacht Rijswijk : 130mm Astro-Physics Starfire, 14 inch Meade Schmidt Cassegrain, Lunt.

                  Comment

                  Working...
                  X