Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

Buitenplaneten

Samenvouwen
Dit onderwerp is gesloten.
X
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

    Buitenplaneten

    Hier een nieuw algemeen topic over de buitenplaneten van ons zonnestelsel. Ik wil namelijk een paar opmerkingen kwijt erover!

    Ten eerste hoe de gasreuzen van ons zonnestelsel gevormd zijn. Al jaren zijn wetenschappers aan het discussieren over hoe dat soort planeten ontstaan. Jarenlang was het core accretion model populair. Dit model zei dat er eerst een rots of ijs-achtige kern ontstond, die toen gassen uit hun omgeving aantrok. Binnen een paar miljoen jaar zou dan een gasreus gevormd worden. Echter, veel planetenstelsels ontstaan in drukke omgevingen met veel UV-stralen van massieve OB-sterren. Die blazen gaschijven sneller weg dan de theoretische vormingstijd van planeten! Bovendien ontstaan gasreuzen op de gekste plaatsen, en migreren zo ook nog eens. Maar het naar binnen migreren van veel exoplaneten is volgens de modellen slechts mogelijk als de gasschijf rond de ster nog deels intact is.

    Toen stelde men een tweede methode op om gasreuzen te vormen: het core collapse model. Hierin werd een gasreus binnen 1000 jaar in één keer gevormd uit de instorting van een gaswolk. Planeten op deze manier ontstaan als bruine dwergen, en op deze manier is bovendien veel makkelijker een zeer massieve planeet te vormen.

    Maar welke methode is nu juist? Het stoort me dat veel wetenschappers aan een 'strijd' bezig zijn, druk hun 'eigen' model te verdedigen. Het is weer een staaltje hokjesgeest waar een hekel aan begin te krijgen (oeioeioei....zo ziet u maar weer hoe belgen uit sint-truiden uw geest kunnen vergiftigen ).

    Is het zo moeilijk te accepteren dat beide mechanismen aan het werk zijn? Dat zelfs binnen 1 stelsel planeten op allerlei manieren kunnen ontstaan? Kijk maar naar ons eigen zonnestelsel: Jupiter lijkt geen kern te hebben, Saturnus wel. Is het dan zo moeilijk om te zeggen dat beide planeten een heel andere ontstaansgeschiedenis hebben? Dat Jupiter al heel snel gevormd werd, en zo een 'anker' vormden waardoor de overige planeten alle tijd kregen stabiele omloopbanen te ontwikkelen, door in een rustig tempo te vormen? Leve core collapse, leve core accretion!

    Tot slot nog iets over Uranus en Neptunus. Die planeten zijn jarenlang onterecht gasreuzen genoemd, en het is nogal moeilijk om dat beeld uit ieders hoofd te krijgen. Het zijn immers ijsreuzen, een soort super-pluto's met diepe atmosferen. Als dat soort planeten dichter bij een ster ontstaan, zijn het rotsige planeten met diep atmosferen, oftewel super-aarde's. Zij hebben dus wel degelijk een vast oppervlak, met wie weet wel vulkanisme en geologische processen!
    This person attempts not to panic, with the aid of several towels.

    #2
    DaMatriX, leuk punt in je laatste alinea. Je tekst roept de vraag bij me op: Waar ligt de scheidingslijn tussen gasplaneten en rotsachtige planeten? Het is wellicht wat lastig om de scheidslijn te trekken op basis van de enkele planeten in ons zonnestelsel. Maar toch: hoe dik zou een atmosfeer moeten zijn voordat een planeet in plaats van een aardachtige planeet (ook al heeft die 15x de massa van de aarde) als gasplaneet geclassificeerd kan worden? Om even een voorstel te doen (waarbij ik opmerk dat ik me niet heel sterk verdiept heb in de huidige classificatie...):

    Een planeet kan een gasreus (of gewoon gasplaneet) genoemd worden wanneer er geen sprake is van een scherp gedefinieerde overgang tussen de gasvormige laag en de vloeibare laag. Dit kan het best geïllustreerd worden aan de hand van twee herkenbare voorbeelden. Aan de ene kant de aarde: bij deze planeet is er sprake van een zeer scherpe scheiding tussen de atmosfeer en de lithosfeer + oceanen. Deze grens is de plek waar wij leven. Deze overgang van relatief dunne atmosfeer naar veel dichtere rots en water is, zeker op grotere schaal, duidelijk aanwijsbaar. Hetzelfde geldt voor de andere binnenplaneten. Zelfs Venus, met een atmosfeer pakweg 90x zo dicht als die van de aarde, heeft een duidelijke scheiding.

    De buitenplaneten (m.u.v. Pluto) zitten wat anders in elkaar. Bij Jupiter bijvoorbeeld is er, voor zover ik heb opgemaakt uit de ons beschikbare data, geen duidelijk 'zeeniveau' aanwezig. De atmosfeer wordt eenvoudigweg steeds dichter naarmate je dieper komt, en verandert gaandeweg in een vloeistof (de fasen gaan geleidelijk in elkaar over in plaats van plotseling). Daarbinnen, nog onder de laag metallische waterstof, zit misschien een rotsachtige (of metaal-) kern. Bij Saturnus een analoog verhaal, alleen is daar het bestaan van een kern duidelijker volgens DaMatriX z'n tekst (welke bronnen heb je trouwens gebruikt?), evenals bij Uranus en Neptunus (heb je hiervoor ook wat bronnen?).

    Klinkt dit logisch?
    The scientific theory I like best is that the rings of Saturn are composed entirely of lost airline luggage. ~ Mark Russell

    A MacBook user!

    Commentaar


      #3
      Oh, oh, oh, Damatrix! Je hebt me weer aan het denken gezet! Kan ik vanacht wéér niet slapen! :banghead:

      Ik begrijp je punt wat de gasreuzenkwestie betreft. Alleen even 1 puntje voordat ik het strakjes vergeet: Ik heb me tot dusver niet echt verdiept in de ontstaansgeschiedenis van planeten, maar is het niet zo dat Jupiter een kern van steen heeft die twee keer zo groot als de aarde is?

      Wat betreft Uranus en Neptunus ben ik het verder helemaal met je eens.
      Vuja De': the strange feeling you get that nothing has happened before.
      http://www.everyoneweb.com/demelzaramakers/

      Commentaar


        #4
        Volgens mij bedoel je toch echt Saturnus
        Geniet meer van de kleine dingen in het leven,
        Word macro-fotograaf! Canon 350d +180mm macro/sigma + 90 mm macro/tamron :D

        Commentaar


          #5
          Origineel geplaatst door Coin
          Volgens mij bedoel je toch echt Saturnus
          Nee hoor! Heb het echt over Jupiter. Saturnus heeft een kern van ijs en steen.
          Vuja De': the strange feeling you get that nothing has happened before.
          http://www.everyoneweb.com/demelzaramakers/

          Commentaar


            #6
            zoeken we op
            Geniet meer van de kleine dingen in het leven,
            Word macro-fotograaf! Canon 350d +180mm macro/sigma + 90 mm macro/tamron :D

            Commentaar


              #7
              Origineel geplaatst door Coin
              zoeken we op
              Heb ik ook effe gedaan. Ik heb hier het boekje '1001 facts about space' voor me liggen. Hierin staat dat Jupiter bestaat uit een stenen kern, een metalen waterstof 'binnenmantel' en een vloeibare waterstof en helium buitenmantel.

              Saturnus bestaat uit een kern van ijs en steen, heeft dezelfde binnenste mantel als Jupiter en de buitenste mantel bestaat uit vloeibaar waterstof.
              Vuja De': the strange feeling you get that nothing has happened before.
              http://www.everyoneweb.com/demelzaramakers/

              Commentaar


                #8
                Er zijn vele manieren voor het onstaan van gas en rotsplaneten......

                Trouwens...hoe kan men weten wat voor kernen de gasplaneten hebben zoals Saturnus en Jupiter......de massa en dichtheid word wel vaster en dikker naarmate je dieper gaat...maar hebben ze daarom wel een vaste kern.

                Persoonlijk denk ik eerlijk van niet......te dieper je gaat te vaster en te meer wrijving je hebt en dus ook hitte.....dus ik zou wel eens durven zeggen dat ze geen vaste kern hebben maar eerder een hete vloeibare kern. :hmmmmm:

                Commentaar


                  #9
                  Nee door de druk is het mogelijk om ondanks te temperatuur toch een vaste kern te hebben. Waar is de hoogste temperatuur van de aarde? Juist in de kern. In die bestaat uit een vloeibare buitenkern en een vaste binnenkern! Hoe ze erbij komen dat de gasreuzen kernen hebben weet ik niet, is vast een methode voor.

                  Brinx, ik zal even zoeken naar de links. Ik weet zelf eigenlijk niet waar ik het vandaan heb, ik zoek ik zoek. De oude theorien zeiden dat zowel Jupiter als Saturnus een vaste kern had. Latere waarnemingen bleken te zeggen dat Jupiter of helemaal geen kern heeft, of slechts een heel kleine. Ik zal morgen met meer links en info komen. 2x de grootte van de aarde is klein. Te klein om met de core accretion model een Jupiter te maken. Dus Demelza, boeken van een eerdere datum kunnen een afwijkend beeld geven!

                  Dus moet Jupiter wel via de core collapse methode gebouwd zijn. Deze gaskern zal ook silicaten aantrekken, die dan in de kern terecht gekomen zijn. Oftewel eerst het gas, dan de silicaten, in tegenstelling tot de core accretion model: eerst de silicaten, dan het gas. Maar een kern van 2x aarde is te klein om te gassen aan te trekken, dus moet het bij Jupiter wel andersom gegaan zijn. Bij Saturnus heeft men nog geen bewijzen gevonden van een hele kleine kern (wat voor bewijzen dan wel, weet ik ook niet) dus dit blijft nog een open vraag.

                  Uranus en Neptunus hebben (nee Philip dat weten ze niet 100% zeker) een naar verhouding grote kern van ijs. In tegenstelling tot Jupiter en Saturnus hebben zij geen laag van metallische waterstof. Vandaar dat ze een heel andere structuur hebben de standaard gasreuzen.

                  To be continued....
                  This person attempts not to panic, with the aid of several towels.

                  Commentaar


                    #10
                    Hmmm ik heb nog geen links maar moet wel wat dingen nuanceren.

                    Ten eerste heeft Jupiter ik geloof wél een kern, maar die is dusdanig klein dat Jupiter niet op de core accretion manier ontstaan kan zijn. Over de kern van Saturnus zijn geen vaste gegevens, alleen vermoedens van een grotere kern. Ben nog steeds aan het zoeken naar links, maar ik ben over 5 mins naar de kroeg, dus dat wordt morgen.

                    Uranus en Neptunus hebben een ijzige kern met daar omheen een laag van ammoniak en water. Er zijn aanwijzingen dat Uranus helemaal geen kern heeft, maar 90% van de wetenschappers denken dat er een ander oorzaak moet zijn, want een planeet als Uranus is vrijwel onmogelijk te vormen door core collapse, dus die kern moet eigenlijk wel aanwezig zijn! Deze gegevens komen van wikipedia.

                    Bron over de kleine of ontbrekende kern van Jupiter:
                    http://www.astrobio.net/cgi-bin/h2p.cgi ... 5&ext=.pdf
                    This person attempts not to panic, with the aid of several towels.

                    Commentaar


                      #11
                      Origineel geplaatst door Damatrix
                      Brinx, ik zal even zoeken naar de links. Ik weet zelf eigenlijk niet waar ik het vandaan heb, ik zoek ik zoek. De oude theorien zeiden dat zowel Jupiter als Saturnus een vaste kern had. Latere waarnemingen bleken te zeggen dat Jupiter of helemaal geen kern heeft, of slechts een heel kleine. Ik zal morgen met meer links en info komen. 2x de grootte van de aarde is klein. Te klein om met de core accretion model een Jupiter te maken. Dus Demelza, boeken van een eerdere datum kunnen een afwijkend beeld geven!To be continued....
                      Daarin kan je gelijk hebben. Het boekje dateert uit 2002. Had het eerste het beste boek gegrepen uit mijn boekenkast. De kans dat dit boekje er net uit zou komen was erg klein, maar ja, ik had het ook even beter moeten nakijken.
                      Vuja De': the strange feeling you get that nothing has happened before.
                      http://www.everyoneweb.com/demelzaramakers/

                      Commentaar


                        #12


                        Volgens dit plaatje zat ik net onzin te verkondigen. Jupiter heeft hier wel een grote kern, dus de vermoedens van de kleine/ontbrekende kern zijn hier niet in verwerkt. Je ziet wel duidelijk dat de ijsreuzen een andere samenstelling hebben, maar ik zie hier geen vast oppervlak. Hmm...
                        This person attempts not to panic, with the aid of several towels.

                        Commentaar


                          #13
                          Deze plaatjes varieren blijkbaar laatst stond er een in een tijdschrift met Saturnus die een 3 maal grotere kern had als jupiter,mik meende dat dit in een oudere uitgafe van Astronomy stond maar weet het niet zeker, waar heb jij dit vandaan?
                          Geniet meer van de kleine dingen in het leven,
                          Word macro-fotograaf! Canon 350d +180mm macro/sigma + 90 mm macro/tamron :D

                          Commentaar


                            #14
                            Ja precies Jupiter heeft slechts een kleine kern, dat hangt mij ook bij. Dusdanig klein dat Jupiter niet op de core accretion manier kan zijn ontstaan. Dit plaatje is gewoon van google
                            This person attempts not to panic, with the aid of several towels.

                            Commentaar


                              #15
                              Gelukkig. Dacht al ik ergens iets gemist had...
                              Vuja De': the strange feeling you get that nothing has happened before.
                              http://www.everyoneweb.com/demelzaramakers/

                              Commentaar

                              Werken...
                              X