Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

Uitgelicht: Bolvormige sterrenhopen

Samenvouwen
Dit onderwerp is gesloten.
X
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

    Uitgelicht: Bolvormige sterrenhopen

    De zomer staat voor de deur en de dagen lengen steeds meer. Helaas is dit niet de beste periode om te waarnemen.

    Veel waarnemers weten niet precies wat het object is wat ze nou eigenlijk zien. Wat zijn deze objecten nou eigenlijk? Hoe zijn ze ontstaan en wanneer?

    Deze zomermaanden zal er iedere 2 weken een ander object besproken worden. Speciaal voor de waarnemers en beginners die geÔnteresseerd zijn in de diverse objecten in het heelal.

    Over 2 weken: Dubbelsterren.


    Zie ook: Planetaire nevels
    Vuja De': the strange feeling you get that nothing has happened before.
    http://www.everyoneweb.com/demelzaramakers/

    #2
    Wat zijn bolvormige sterrenhopen?

    Bolvormige sterrenhopen, of bolhopen, zijn groepen sterren die door hun zwaartekracht bij elkaar blijven. Deze sterrenhopen bevinden zich om en in sterrenstelsels. Deze objecten komen vaak voor en zijn een algemeen verschijnsel. Er zijn alleen al in onze Melkweg zoín 150 bekend. Sommige bolvormige sterrenhopen zijn zeer zwaar en tellen miljoenen zonmassaís. Waarschijnlijk waren zij ooit de kernen van sterrenstelsels die rond een gaststelsel draaiden, zoals de Magelhaense wolken rond ons Melkwegstelsel draaien. De meeste bolvormige sterrenhopen bevatten enkele honderdduizenden sterren, maar, op enkele uitzonderingen na, lijkt iedere bolhoop sterren te bevatten die gelijktijdig zijn ontstaan.


    Bolhopen zijn vrij stabiel. Dit komt door hun onderlinge zwaartekracht. Toch bevindt er zich in de bolhoop een hoop open ruimte. Sterren kunnen vrij dicht in de buurt van elkaar komen, en dit kan zelfs tot botsingen uitlopen.


    De meeste bolvormige sterrenhopen zijn zeer oud en waarschijnlijk gelijktijdig met hun gaststelsel ontstaan. Ze behoren tot de oudst bekende objecten. Hun leeftijd is ietsje jonger dan de leeftijd van het heelal. Er bestaan echter enkele bolvormige sterrenhopen die blauw zijn. Dit is een indicatie van jonge, hete sterren. Het is nog niet bekend of bolvormige sterrenhopen ook later kunnen vormen, maar er zijn indicaties dat deze jonge sterrenhopen ook kunnen ontstaan tijdens de botsing tussen twee sterrenstelsels.

    Bolhopen vormen een grote halo rond sterrenstelsels. Waarschijnlijk bevinden zich in en rond ieder stelsel bolvormige sterrenhopen.




    Kan ik zelf bolvormige sterrenhopen waarnemen?

    Jazeker! Veel bolhopen zijn al met een verrekijker zichtbaar als een wazig vlekje. De Herculesbolhoop (M13) is op een donkere nacht zelfs al te zien met het blote oog! Door kleine telescopen zien veel bolhopen eruit als een wazige vlek, maar hoe groter je telescoop, hoe meer detail je kunt waarnemen.



    Uitgelicht


    Herculesbolhoop

    De Herculesbolhoop is in 1714 ontdekt door Edmond Halley in het sterrenbeeld Hercules. De leeftijd wordt geschat op 14 miljard jaar en het bevindt zich op een afstand van ongeveer 25.100 lichtjaar van de aarde. In 1764 nam Charles Messier het object op in zijn catalogus onder nummer 13 (M13).

    Met een magnitude van 5.8 is de bolhoop op een donkere nacht met gunstige omstandigheden al met het blote oog zichtbaar als een wazige vlek.




    Messier 22

    M22, in het sterrenbeeld Boogschutter (Sagittarius), werd in 1665 ontdekt door Abraham Ihle en werd in 1764 door Charles Messier opgenomen in zijn catalogus. Met een afstand van 10.400 lichtjaar van de aarde is het een van de meest nabije bolhopen. Zijn diameter bedraagt maar liefst 97 lichtjaar. De sterren in deze bolhoop (meer dan 100.000 sterren) draaien rond hun centrum van de bolhoop. De bolhoop draait op zijn beurt rond het centrum van de Melkweg.

    Met een magnitude van 5.1 is het object goed te zien door een verrekijker.




    Messier 55


    Nicolas Louis de Lacaille ontdekte deze bolhoop in 1751 in sterrenbeeld Boogschutter (Sagittarius). Charles Messier nam het object bijna 30 jaar later op in zijn bekende catalogus. M55 staat op 17.300 lichtjaar van de aarde en heeft een diameter van ongeveer 100 lichtjaar.

    Met een magnitude van 6,3 is deze bolhoop gemakkelijk te zien door een verrekijker op donkere avonden.

    Vuja De': the strange feeling you get that nothing has happened before.
    http://www.everyoneweb.com/demelzaramakers/

    Commentaar


      #3
      ziet m13 er dan uit als een ster of meer als een soort licht

      Commentaar


        #4
        Origineel geplaatst door markje
        ziet m13 er dan uit als een ster of meer als een soort licht
        Met een 9mm in mijn 11cm:

        Commentaar


          #5
          freek das een mooie schets van de m 13.
          demelza erg handig en leerzaam deze topic heb er weer veel van opgestoken.

          Commentaar


            #6
            @roy: volgensmij is dat geen schets hoor.
            @freek: mooie foto maar mijn vraag was hoe ik het zou zien met het blote oog

            Commentaar


              #7
              M13 is met het blote oog te zien als een heel zwak, wazig vlekje. Maar alleen op heldere, donkere nachten.
              De afbeelding van Freek is trouwens wel een schets.
              Vuja De': the strange feeling you get that nothing has happened before.
              http://www.everyoneweb.com/demelzaramakers/

              Commentaar


                #8
                Origineel geplaatst door Demelza
                M13 is met het blote oog te zien als een heel zwak, wazig vlekje. Maar alleen op heldere, donkere nachten.
                De afbeelding van Freek is trouwens wel een schets.
                ok, dat heeft hij dan mooi gedaan EDIT: sorry niet goed gelezen, het stond er boven al bij in de eerste post

                Commentaar


                  #9
                  5.8 Zoals ook in het stukje beschreven staat. Misschien eerst even lezen.
                  Vuja De': the strange feeling you get that nothing has happened before.
                  http://www.everyoneweb.com/demelzaramakers/

                  Commentaar


                    #10
                    interessant

                    misschien toch een telescoop aanschaffen ofwel huren

                    ga me verdiepen in de wondere wereld van het heelal
                    kijk uit voor kastanjebolsters. ze zijn levensgevaarlijk !
                    nog steeds gek op sterren en planeten !

                    Commentaar


                      #11
                      Origineel geplaatst door Demelza
                      Sterren kunnen vrij dicht in de buurt van elkaar komen, en dit kan zelfs tot botsingen uitlopen.
                      Dit is een van de interessante dingen aan bolhopen bij ons Melkwegstelsel, samen met het feit dat alle sterren op hetzelfde moment (rond de vorming van ons Melkwegstelsel) zijn gevormd.

                      Het is namelijk zo dat zware sterren sneller evolueren dan lichte sterren. Een zware ster heeft weliswaar veel meer gas (dus brandstof), maar een zware ster is ook veel helderder, wat betekent dat het gas sneller opgebruikt wordt. Het gevolg is dus dat een lichte ster (veel!) langer 'leeft' dan een zware ster (een ster die tien keer zo zwaar is als de Zon, leeft circa 400x korter, zie bijvoorbeeld deze tabel).

                      Voor de bolvormige sterhopen bij ons Melkwegstelsel, die meer dan 10 miljard jaar oud zijn, zou je dus verwachten dat alle sterren zwaarder dan ongeveer de Zon zouden moeten zijn 'omgekomen'. De meeste sterren die we waarnemen zijn dus ook inderdaad lichter dan de Zon. Maar af en toe zit er een ster tussen die zwaarder is dan de Zon. Dit zou dus alleen mogelijk zijn als die ster jonger zou zijn dan de Zon, en dat kan niet in deze bolhopen. Wat er in werkelijkheid gebeurt is dat zo'n zware ster is ontstaan uit de botsing van twee lichtere sterren. Hieruit ontstaat dus een ster die jonger lijkt dan hij werkelijk is.

                      Deze 'te jonge' sterren worden voornamelijk gevonden in bolhopen, omdat daar de sterdichtheid vele malen groter is dan in de buurt van de Zon, waardoor de botsingskans ook veel groter is. Ook sommige open sterhopen bevatten dit soort sterren. Daar gaat het dan meestal om een ex-dubbelster, waarvan de componenten zijn gefuseerd. Andere spectaculaire gevolgen van sterbotsingen in bolhopen zijn roentgendubbelsterren.
                      Only the true messiah denies his divinity

                      Commentaar

                      Werken...
                      X