Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

Maak zelf je lasercollimator!

Samenvouwen
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

    Maak zelf je lasercollimator!

    Slecht weer en geen geld. Meestal een nadeel, maar als het ook nog eens weekend is kun je tijd goed besteden met wat Astro-knutselwerk! Ik heb onlangs mijn eigen lasercollimator gemaakt van zo'n goedkoop rood lasertje.



    Je maakt hem zo:


    Materiaal

    Een lasercollimator is redelijk eenvoudig te maken. Het belangrijkste onderdeel is uiteraard de laser zelf. Hiervoor kun je een eenvoudige rode laserpointer gebruiken. Ze zijn bij iedere electronicawinkel wel verkrijgbaar. Verder heb je nodig:

    -een stuk PVC-buis van 32 mm doorsnede en ongeveer 20 cm lengte

    -een stukje hard plastic (lichte kleur) van ongeveer 5 x 5 cm

    -zeven boutjes (M3, 20 mm lang)


    Als eerste neem je de PVC-buis. De collimator moet precies passen in de oculairhouder van je telescoop. Aangezien de oculairhouder een doorsnede van 31,7 mm heeft en de PVC-buis een doorsnede van 32 mm, zal er iets van de buitenkant af geschuurd moeten worden. Schuur net zolang door tot de buis precies in de oculairhouder past. Op de foto zie dat je buis in een oude Barlowlens zit geschoven. Dit is niet noodzakelijk.

    Zaag ongeveer halverwege de lengte van de buis een gleuf tot aan het middelpunt van de buis. Zaag dan in een hoek van 45 graden een hap eruit. Op de eerste foto van dit artikel zie je hoe ik dit bedoel.

    Maak van een plaatje lichtgekleurd hard plastic een ellipsvormig schijfje dat precies in het schuine gedeelte van de gezaagde hap valt. Dit schijfje zal hier straks in gelijmd worden. Eerst moet er een gaatje van ongeveer 3 mm worden geboord in het midden van de ellips. (beter gezegd, wanneer je door de buis kijkt naar het schijfje, moet precies in het midden van de buis een gaatje door het schuine schijfje komen zodat je laser straks precies door dit gaatje schijnt) Lijm dit ellipsvormige plaatje met secondelijm in de buis. Deze foto zal het misschien duidelijker maken:




    Om de laser straks zo te kunnen richten dat de straal precies vanuit het middelpunt van de buis en evenwijdig met de buis naar buiten schijnt, moeten er zes stelboutjes gemonteerd worden waarmee de laser in de het buisje zelf gericht wordt. Hiervoor boor je voor elk trio stelboutjes drie gaatjes van 3mm in de pvc-buis (onderlinge hoek van 120 graden). Hiet draai je de boutjes in. Zo wordt de laser zowel aan de voorkant als aan de achterkant ondersteund door door drie boutjes, en is ie in iedere gewenste stand klem te zetten in de PVC-buis. Ook moet er een boutje worden geplaatst precies boven het aan/uit knopje van de laser. Wanneer je deze bout indraait zal ie het knopje naar beneden drukken en de laser inschakelen. Draai hem weer terug en de laser gaat uit


    1 = stelboutjes 2 = Aan/uit knop

    In principe is je lasercollimator nu klaar. Het lastigste klusje komt echter nu pas: het uitlijnen van de laser in het buisje. Dit kan een tijdrovend karweitje zijn maar er is een handige manier voor. Als eerste moet de voorzijde van de laser met de drie voorste boutjes zo versteld worden dat je laser precies door het kleine gaatje in de ellips schijnt. PAS OP DAT JE NIET IN JE EIGEN OF ANDERMANS OGEN SCHIJNT! Dit is even wat gepriegel, vooral om de laser aan te houden met het aan/boutje terwijl je de laser zelf in het buisje beweegt!

    Nu moet de achterzijde van de laser nog gericht worden zodat de laser ook echt precies recht uit het buisje schijnt. Hiervoor kun je het best een uitlijnplankje gebruiken. Deze kun je eenvoudig zelf maken van een plankje en wat schroeven of spijkers. Wederom zegt een plaatje meer dan duizend woorden:




    Het zorgt er in feite voor dat de collimator alleen om zijn eigen as kan draaien. Je gaat als volgt te werk. Plaats je collimator in het uitlijnplankje en zet je laser aan. Richt de laser op de muur. Uiteraard zie je dan een rode stip.




    Wanneer je de collimator om zijn as draait zul je de de stip rondjes zien trekken op de muur. Dit betekent dat de laserstraal niet precies recht uit de buis schijnt. Pruts net zo lang aan de stelschroefjes totdat de stip op dezelfde plaats blijft staan wanneer je de collimator om zijn as draait. Dit kan best even wat tijd kosten, maar het is absoluut noodzakelijk! Als de stip op zijn plek blijft maar de laser ogenschijnlijk scheef in de buis zit, is dit niet erg. Het gaat erom dat de lichtstraal loodrecht uit de buis komt. Het kan namelijk zijn dat het rode laserlampje iets scheef in het sleutelhanger-lasertje zelf zit! Er is dus maar n ding dat zekerheid geeft over een goeie uitlijning en dat is de stip op de muur! Als het gelukt is, controleer dan of de stelboutjes goed vast zitten. Als het goed is hoef je hier nooit meer iets aan te verstellen.

    Gefeliciteerd! Je lasercollimator is klaar; je hebt zo'n 80 euro uitgespaard!
    "Truss me, I'm solid." - Bouwe Dob

    #2
    Geniaal! deze trof komt in de Gallerij der Knutselwerken te staan ^_^

    Commentaar


      #3
      Alweer een prachtig stukje huisvlijt van ROEL.

      Vraagje: waarom zit dat plaatje onder 45 graden er in?
      It is nice to be important, but it is more important to be nice.
      Skywatcher Dobson 8"

      Commentaar


        #4
        Maak zelf je lasercollimator!

        Dat is een mooie beschrijving, Roel. Dat uitlijnplankje is ook een goed idee.

        Dit zijn wat foto's van mijn project. De schakelaar moet ik nog vastmaken.
        Inspiratie heb ik opgedaan bij:
        http://home.wanadoo.nl/jhm.vangastel/As ... fbouwlaser

        De laser en schakelaar komen uit een laserwaterpas van 5 Euro, gekocht bij Blokker.
        Na de sloop hou je een kleine messing cylinder over die ik met wat tape in een metalen pijp geklemd heb. Deze pijp zit in een dikkere aluminium pijp geschoven en wordt dmv 6 M3 imbusboutjes zonder kop (wormpjes?) gericht. De aluminium buis zit op zijn beurt door middel van 2 O-ringen in een stuk 32mm PVC pijp geklemd. In de PVC pijp zitten gaten om de laser te kunnen richten en een kijkgat aan de zijkant. Dit gat is met een gatenzaag gemaakt. Het schotje zit op een klein schuin blokje hout vastgelijmd.

        @paalco:
        Het plaatje zorgt ervoor, dat je terwijl je de collimatiebouten van de hoofdspiegel verstelt, tegelijkertijd kunt zien wat er gebeurd doordat je dan de stip over het plaatje kunt zien verschuiven. Vooral bij een grotere brandpuntsafstand is dat erg handig.

        Commentaar


          #5
          Origineel geplaatst door paalco
          Alweer een prachtig stukje huisvlijt van ROEL.

          Vraagje: waarom zit dat plaatje onder 45 graden er in?
          Om de terugkerende straal te kunnen zien, om zo de hoofdspiegelkanteling ongeveer goed te krijgen door de heengaande en terugkerende straal te laten overlappen.

          Let wel, voor de *eind*afstelling van de hoofdspiegelkanteling is dit niet precies genoeg: als je er maar 2mm naastzit op de hoofdspiegel met de heengaande straal (wat praktisch de limiet is - dat lichtvlekje is zelf een aantal mm groot), dan is je oculairhouderas erg precies gericht (bv. op een kijker met 2m brandpuntsfastand op 3 boogminuten na perfect!), maar dan moet die terugkerende straal eigenlijk voor correcte collimatie 1mm naast het midden terugkeren, en als je die terugkerende straal laat overlappen zit je er 1mm naast!

          De eindafregeling doe je dus best met een Cheshire dicht bij het brandpunt, want dan doe je de optische as de oculairhouderas daar snijden onafhankelijk van de restfout op het richten van de oculairhouderas.

          Of met een "Barlowed laser". Steek zo'n lasercollimator in een barlow, en dan maakt die barlow van de laserstraal een kegel(tje) uit een virtuele puntbron (die een beetje verder van de optische as ligt dan de barlow). Aangezien die virtuele bron dicht bij het brandpunt is, is de terugkerende bundel bijna parallel, met daarin een silhouet van de centrummarkering van de hoofdspiegel.

          Als je een scherm met een gaatje vr de barlow zet kun je die silhouet centreren in de oculairhouder; met deze lasercollimator kun je die silhouet zelfs aflezen op dat schuin schermpje.

          Een voorbeeldje (met een BLUG, een schermpje met ingebouwde barlow met tamelijk lange brandpuntsafstand - erg handig voor truss Dobs, want je kan die BLUG draaien om het scherm te zien als je achteraan de telescoop bent aan het prutsen met de collimatiebouten):



          --
          Da's iets minder goed omdat je, wil je dat die regeling onafhankelijk wordt van de restfout op het richten van de oculairhouderas, wilt dat het brandpunt in het midden is tussen de virtuele puntbron en het afleesscherm, maar als je de oculairhouderas goed gericht hebt met de laser zonder barlow is het verschil nauwelijks merkbaar.
          Alexis Cousein -- "Number Six is feeling unmutual today". Zelfgemaakte 400mm f/4.46 op Tom O. platform; 250mm f/4.8 Alkaid; Skywatcher 130mm f/5 reflector; 60mm Lunt.

          Commentaar


            #6
            Ik ken het idee van de barlowed laser. Alleen is ie niet of zeer moeilijk bruikbaar in een dichte kijker. Je kan dan namelijk niet op de vangspiegel kijken.

            Met een dichte tubus is de beste manier (voor mij) om de vangspiegel te centreren met de laser en de hoofdspiegel met een Chesire. Dit is ook nog redelijk goed te doen in je eentje. Beetje heen en weer lopen tussen hoofdspiegel en oculair, maar goed.
            "Truss me, I'm solid." - Bouwe Dob

            Commentaar


              #7
              Wel grappig dat ik dit tegenkom.

              Ik ben afgelopen weekeind ook met ongeveer hetzelfde bezig geweest.
              Een tijdje terug was ik al aan het vogelen met een foto-potje en een laser maar dat ging nergens over.

              Maar deze keer had ik een stuk van een "erecting eyepiece" afgezaagd en heb een laser-sleutelhanger daarin gepropt.

              Naar mijn idee was deze goed uitgelijnd, ik ben er tot in den treuren mee bezig geweest.
              Maar als ik hem nu in mijn oculairhouder doe en dan zachtjes ronddraai om te kijken of de laser op dezelfde plek blijft dan is dat wl het geval, maar... hij blijft dus precies op n punt ongeveer 1 cm van het midden van de markeringstip van de hoofdspiegel afstaan.

              Vreemd hij lijkt dus uitgelijnd maar is het blijkbaar niet.
              Ik heb 'm getest in zowel m'n Newton als Dobson die in principe toch goed stonden, maar in beide gevallen dezelfde uitkomst.

              Ik had trouwens pasgeleden ook zo'n waterpas-laser bij Blokker gekocht, maar die is wel wat sterker dan zo'n standaard sleutelhanger.
              Misschien dat ik die ook nog eens ga ontleden.

              Maargoed, iemand tips?

              Mocht het niet lukken met dit fabrikaat dan zal ik Roel zijn methode eens proberen, da's mooi duidelijk beschreven.
              Optiek Wausch & Lomp contactlenzen F0,1 D10mm
              ------------------------------------------------------------------

              Uiteindelijk is toch lles de schuld van het onstaan van het universum.
              Auteur:Ik

              Commentaar


                #8
                Staat je focusser op de optische as uitgelijnd? En als dat zo is heeft iemand nog tips om de focusser wel goed uitgelijnd te krijgen? Die van mij staat trouwens ook niet goed heb ik het gevoel.

                Commentaar


                  #9
                  Op http://www.obsessiontelescopes.com/l...ter/index.html staat beschreven hoe je je focusser kunt uitlijnen.

                  Ook in http://home.wanadoo.nl/jhm.vangastel....htm#inleiding en http://home.wanadoo.nl/jhm.vangastel...w.htm#zelfbouw wordt veel uitgelegd.

                  Commentaar


                    #10
                    Even een oude koe uit de losst trekken...

                    tada!!!
                    De chesire van Robtics is ineens een lasercollimator geworden.
                    Ik heb wel eens eerder pogingen gedaan om een lasercollimator te maken. Maar die waren allemaal niet zo nauwkeurige en stevig.
                    Deze is als uit de winkel
                    150mm F5 Newton op MON-2 Synscan
                    Hyperion Zoom met Hyperion 2.25x Barlow, thats it!

                    Commentaar


                      #11
                      Perfecte actie Roel. En heel duidelijk uitgelegd.
                      Hier zullen veel mensen lol aan hebben.
                      En ontdekken dat klussen aan kijkerspullen eigenlijk veel leuker is dan kopen.
                      Harro bekijkt de hemel het liefst met een grote Newton en een goed gezelschap (560mm F/3,6 zelfbouw trussdobson met optiek van John Nichol Optical :)

                      Commentaar


                        #12
                        Misschien ook erg handig om de lens van je laser even schoon te maken....
                        scheelt erg veel, na het schoonmaken met een wattenstaafje krijg je weer een mooie stip i.p.v veel spreidlicht.
                        114mm refl. en 70mm refr.
                        200mm dobson.. Meade Etx70, Meade Etx90 PE.

                        Commentaar


                          #13
                          ahhh... ik zal es kieken of dat helpt.

                          Dank voor de tip!
                          150mm F5 Newton op MON-2 Synscan
                          Hyperion Zoom met Hyperion 2.25x Barlow, thats it!

                          Commentaar


                            #14
                            Goed artikel! En gelijk even een vraag over de lasercollimator: het lijkt me dat zo'n ding alleen bruikbaar is voor Newtonkijkers, en niet voor bijvoorbeeld refractors of SCT's. Bij Newtons kun je namelijk een laserstraal vanuit de oculairhouder op de hoofdspiegel laten reflecteren en weer terug in de oculairhouder opvangen, zodat je kunt zien of de laserstraal op de heen- en terugweg hetzelfde pad aflegt. Bij refractors en SCT's kan hiervan geen sprake zijn. Of heb ik het compleet mis?
                            The scientific theory I like best is that the rings of Saturn are composed entirely of lost airline luggage. ~ Mark Russell

                            A MacBook user!

                            Commentaar


                              #15
                              Re: Maak zelf je lasercollimator!

                              Wat Roel kan, kan ik ook!
                              (Geen wedstrijdje hoor Roel!)

                              Ik had nog zo'n rode laserpen liggen waarmee ik in het verleden de katten helemaal hyped mee pleegde te maken.
                              Aangezien ik nog behoefte had aan een collimator heb ik gisterenavond maar eens wat uurtjes in de klushut doorgebracht.
                              Zie hier het resultaat. Na het nodige uitlijnwerk kon ik 'm gisterenavond gebruiken om m'n newt mee te collimeren. Eigenlijk moet ik 'm nog eens "toetsen" aan een "echte" laser collimator om te zien of hij een beetje precies is.

                              [attachment=2:orohh487]home_made_collimator_1.jpg[/attachment:orohh487]
                              [attachment=1:orohh487]home_made_collimator_2.jpg[/attachment:orohh487]
                              [attachment=0:orohh487]home_made_collimator_3.jpg[/attachment:orohh487]
                              Alles is circumkollasum...

                              Commentaar

                              Werken...
                              X