Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

Hartmann Wetzlar 117 Bernina 8X30 Weitwinkel

Samenvouwen
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

    Hartmann Wetzlar 117 Bernina 8X30 Weitwinkel

    Toch maar weer eens een verrekijkertje gekocht. Hoewel ik mijn verzamelingetje aanzienlijk uitgedund had, komt er toch af en toe een snoepje op marktplaats voorbij wiens verleidelijkheden ik nauwelijks kan weerstaan. In dit geval een Hartmann Bernina 8X30. Het snoepje moet 40 tot 50 jaar oud zijn, maar kwam in redelijke conditie en perfecte collimatie bij mij aan. Compleet met een schattig tasje ( aldus mijn vrouw) . De verkoper was eerlijk over de tekortkomingen: het beeld was ietwat mistig.

    Click image for larger version  Name:	Overzicht Hartmann Bernina (960x567).jpg Views:	0 Size:	405.2 KB ID:	1435024

    Nou mag dat wel bij die leeftijd. De inwendige vetten gaan in de loop van de jaren wat uitwasemen, verdampen en die vettigheid slaat weer neer op optische oppervlakken. Een lekker sopje voor de prisma's en objectieven was geen overbodige luxe. Omdat ik de grandioze collimatie niet wilde bederven heb ik eigenlijk alleen in eerste instantie alle bereikbare optische oppervlakken gereinigd en dus de prisma's nog even op hun plaats laten zitten.

    De robuustheid en het vernuft waarmee een en ander in elkaar zat verbaasde mij enigszins. Zo worden de prisma's gecollimeerd met een soort wigjes die van buitenaf bediend kunnen worden, als je tenminste de boutjes van de afdekplaatjes (dekseltjes) verwijderd hebt. Daar kan dan een gewoon instrumentmakers- schroevedraaiertje naar binnen, waarmee je het prisma kunt verstellen. Dit wig- systeem was mij wel bekend, maar ik had het nog nooit echt in handen gehad. Heet het niet Goerz-wedges??

    Click image for larger version  Name:	plaatje met pijltjes (960x674).jpg Views:	0 Size:	232.0 KB ID:	1435025

    De objectieven waren al eens van hun plaats geweest voor een schoonmaakbeurt, maar daar was wat residu bij achtergebleven. Dat heb ik uiteraard ook verwijderd. Scherpstelling verloopt vrij soepel, behalve nabij het "oneindig-punt". Uit nader onderzoek bleek dat de scherpstel-as niet helemaal zuiver recht is. Het lijkt erop dat de kijker een keer getuimeld is, hoewel geen valschade te zien is. Een en ander is niet hinderlijk, je voelt het echter wel als iets meer weerstand nabij het genoemde punt.

    Het beeld is verrassend helder, veel helderder dan ik van een jaren zeventig/ tachtig kijker verwachtte. De coating lijkt erg veel op die van een Zeiss Jenoptem 8X30, maar het beeld is minder amberkleurig dan de Jenoptem. De Bernina geeft een duidelijk minder gelig beeld dan een Jenoptem. Beeldscherpte op de optische as is, zoals je mag verwachten van een topinstrumentje uit die jaren, gewoon uitstekend. Aan de rand verschijnen uiteraard wat onscherpheden, het is per slot van rekening een groothoekkijker met 8,5 graden beeldveld. De Jenoptem heeft een fractie groter beeldveld. Achter de objectieven liggen keurige conische diafragma's die zijlicht verhinderen om al te diep door te dringen, maar nogmaals: het is een groothoek waarin dat niet helemaal geëlimineerd is. Het beeld wat ik gisteravond had op wat heldere sterren, enkele deepsky-objecten en de Maan was flink genieten, hoewel ik hem niet voor astronomische doeleinden ga aanwenden.

    Click image for larger version  Name:	Overzichtje 2 (893x960).jpg Views:	0 Size:	501.6 KB ID:	1435026

    Al met al ben ik zeer tevreden met deze Hartmann, die ik sneller mee zal nemen op toertocht dan m'n 8X30 Jenoptem. Het kleurzuiverder beeld is daar zeker debet aan. Als toeristische kijker een leuke concurrent voor mijn 7X42 Habicht die, hoewel optisch superieur, een kleiner beeldveld heeft. Maar laat ik heel eerlijk zijn: ik vind hem ook gewoon mooi om naar te kijken. Een mooie plek in mijn kast is ook al goed.
    Last bewerkt door John Baars; 24-12-19, 20:31.
    Schiedam
    Telescopen: Skywatcher Widefield 150mm Achro, Evostar APO 120ED, Vixen 102ED (upgraded by FirstLight), UK OMC140 Maksutov op GPDX, Skywatcher Maksutov 102 (g&g) op Alt/Az of Star Adventurer.
    Astrobino's: Swift 20X80, Skymaster 15X70, Jena 10X50, Habicht 7X42, s' Gucky 2.3X40.

    Sterrenwacht Rijswijk
    Telescopen: 130 mm Astrophysics Starfire op NEQ6, 150 mm Newton op GP, C8 op NEQ6, Meade 14" op NEQ8, Lunt.

    In het heelal aan het speuren sinds 1970

    #2
    John Baars,
    Op de WEB-site van House of Outdoor staat een powerpoint presentatie over Hartmann met daarbij een aantal vergelijkende kijkers en de prestaties van de Bernina's, de top serie van Hartmann,
    Gijs van Ginkel

    Commentaar


      #3
      ginkel
      Dank je wel, dat weet ik. Een mooie presentatie.
      Ik doe de link er maar even bij:
      https://www.houseofoutdoor.com/wp-co...y-2017-HoO.pdf

      Schiedam
      Telescopen: Skywatcher Widefield 150mm Achro, Evostar APO 120ED, Vixen 102ED (upgraded by FirstLight), UK OMC140 Maksutov op GPDX, Skywatcher Maksutov 102 (g&g) op Alt/Az of Star Adventurer.
      Astrobino's: Swift 20X80, Skymaster 15X70, Jena 10X50, Habicht 7X42, s' Gucky 2.3X40.

      Sterrenwacht Rijswijk
      Telescopen: 130 mm Astrophysics Starfire op NEQ6, 150 mm Newton op GP, C8 op NEQ6, Meade 14" op NEQ8, Lunt.

      In het heelal aan het speuren sinds 1970

      Commentaar


        #4
        Het bloed kruipt waar het niet gaan kan.... De rechterhelft vertoonde ondanks mijn schoonmaakwoede nog enkele plekjes waar wat vuiligheid zat. De stoute schoenen aangetrokken en toch maar aan de oculairzijde het prisma eruit gehaald. Zodoende kon ik in de rechterhelft in principe alle prisma-vlakken reinigen. Daarna weer in elkaar en collimeren maar. Dat ging. Niet echt heel veel gemakkelijker dan ik gewend ben, maar het lukte.

        Omdat ik geen optische bank of iets dergelijks bezit en een prisma-afwijking in mijn ogen heb (dus geen goede referentiepunten) , gebruik ik daarvoor de volgende methode:
        1. Vooraf: Ik druk de kijker met de objectieven tegen het glas van het raam en kijk aan de overkant van de straat welk steentje per objectief naar mijn smaak in een huis 100 meter verder weg zit. Ik gebruik daarvoor hetzelfde oog. Dat blijkt hetzelfde steentje te zijn.
        2. Daarna demontage, schoonmaken en weer monteren.
        3. Nu moet ik ervoor zorgen dat het steentje weer op dezelfde plaats terecht komt. Als contra-check heb ik de onaangeroerde linkerhelft. Werkt natuurlijk niet als beide helften niet goed staan, maar dat was niet het geval.
        Tikkie omslachtig, maar het ging wel.

        Hij staat nu weer als tevoren.
        Schiedam
        Telescopen: Skywatcher Widefield 150mm Achro, Evostar APO 120ED, Vixen 102ED (upgraded by FirstLight), UK OMC140 Maksutov op GPDX, Skywatcher Maksutov 102 (g&g) op Alt/Az of Star Adventurer.
        Astrobino's: Swift 20X80, Skymaster 15X70, Jena 10X50, Habicht 7X42, s' Gucky 2.3X40.

        Sterrenwacht Rijswijk
        Telescopen: 130 mm Astrophysics Starfire op NEQ6, 150 mm Newton op GP, C8 op NEQ6, Meade 14" op NEQ8, Lunt.

        In het heelal aan het speuren sinds 1970

        Commentaar


          #5
          Prima verrekijkers met mooie (Erfle?) oculairen. Ik bezit de uiterst zeldzame Bernina 25x80 met indrukwekkende beeldkwaliteit, enkele jaren geleden voor slechts € 200,-- gekocht. Doodzonde dat dit merk niet meer bestaat, en niet onderdoet voor Leitz en Zeiss. Vermoedelijk is er te weinig of geen reclame voor gemaakt. Vroeger stonden deze in de folders bij de opticien, samen Met Horizon en Primoc verrekijkers.

          Commentaar


            #6
            Het bedrijf hield op te bestaan, omdat er geen opvolgers waren voor de broers Hartmann. Zowel de monoculaire als de binoculaire 25x80 Berninan's zijn erg fijne kijkers en eigenlijk ondergewaardeerd.
            Gijs van Ginkel

            Commentaar


              #7
              Jan.
              Die 25X80 lijkt mij een heel fraai instrument!
              Inderdaad heel jammer dat het merk niet meer bestaat. Toen ik de kijker binnen kreeg en voor het eerst aan mijn ogen zette, slaakte ik, ondanks de mist binnenin het instrument, onmiddellijk een zucht: "Sow!" Een verbazingwekkend rustig , scherp beeld en vrijwel neutraal van kleur. Het betere contrast kwam er na het schoonmaken nog eens bij. Eigenlijk geen match voor tijdgenoot Carl Zeiss Jenoptem, die ik er bij heb gehaald. Wel wat scherpte betreft, maar niet op contrast en kleur van het beeld.

              In de diverse vergelijkingstests met betrekking tot lichttransmissie die Gijs van Ginkel deed / liet zien, wordt duidelijk dat Hartmann's kijkers hun dure tijdgenoten overtroffen. Ergens las ik ook dat Hartmann er alles aan deed om dit ook te realiseren, eigenlijk één van zijn doelen. Kogaku Nikon kwam pas 10 jaar later met zijn porro 8X30 E. Andere merken switchten naar dakkantprisma's. In de porro 8X30 klasse waar ik nu over schrijf, mag hij wel de kampioen van de 70-er en wellicht ook 80-er jaren genoemd worden.

              Maar ook nu nog zal hij moeiteloos mee kunnen komen met, of als winnaar uitkomen boven de vele toeristische kijkers die vakantiekoffers en dashboards bevolken.

              De Primoc en Horizon kijkers zijn bij mij bekend, ik heb zelfs ooit nog een 7X50 Horizon gehad.
              Last bewerkt door John Baars; 09-12-19, 15:50.
              Schiedam
              Telescopen: Skywatcher Widefield 150mm Achro, Evostar APO 120ED, Vixen 102ED (upgraded by FirstLight), UK OMC140 Maksutov op GPDX, Skywatcher Maksutov 102 (g&g) op Alt/Az of Star Adventurer.
              Astrobino's: Swift 20X80, Skymaster 15X70, Jena 10X50, Habicht 7X42, s' Gucky 2.3X40.

              Sterrenwacht Rijswijk
              Telescopen: 130 mm Astrophysics Starfire op NEQ6, 150 mm Newton op GP, C8 op NEQ6, Meade 14" op NEQ8, Lunt.

              In het heelal aan het speuren sinds 1970

              Commentaar


                #8
                Origineel geplaatst door ginkel Bekijk bericht
                John Baars,
                Op de WEB-site van House of Outdoor staat een powerpoint presentatie over Hartmann met daarbij een aantal vergelijkende kijkers en de prestaties van de Bernina's, de top serie van Hartmann,
                Gijs van Ginkel
                Ik vraag me af hoe de business bij Hartmann werkte. Er waren, als ik het goed heb, tussen de 20 en 30 medewerkers maar hoe kan zo'n aantal de zaak draaiende houden? Deden ze alleen assemblage en ontwerp en besteden verder alles uit? En aan wie? Groet, Jan-Bert

                Commentaar


                  #9
                  Jan-Bert Bonkema,
                  Ik heb Hartmann vele malen bezocht en alles, maar dan ook alles werd in het bedrijf gemaakt, met uitzondering van het aanbrengen van de coatings, want als ik het wel heb lieten ze dat doen bij het Zwitserse bedrijf Balzers, ook een internationaal kwalitatief hoogwaardig en zeer gerenommeerd bedrijf. Waarschijnlijk lieten ze ook de kijker huizen bij een ander bedrijf gieten, maar daar heb ik geen info over, de lenzen- en prisma bewerking, assemblage, kwaliteitscontrole enz. enz. gebeurde echter alles in het bedrijf net buiten Wetzlar op de weg naar Solms (de weg liggend tussen.
                  Leitz-Leica en Zeiss-Hensoldt, zo dicht bij elkaar allemaal).
                  Gijs van Ginkel

                  Commentaar


                    #10
                    Bedankt Gijs voor je antwoord. Ik vind het fantastisch dat zo’n relatief klein bedrijf de competitie met de groten aanging!

                    Commentaar


                      #11
                      Dankzij het kaartje van Gijs Ginkel in https://www.houseofoutdoor.com/wp-co...y-2017-HoO.pdf en info die ik vond op Cloudy Nights, kon ik de locatie van het bedrijf Hartmann opsporen.

                      An den Fichten 37, Solms. (Wetzlar).
                      De aanduiding 117 in "Wetzlar 117" slaat op het postbusnummer van de firma, dat deel is gaan uitmaken van het beeldmerk.

                      Door de foto's in de presentatie van Gijs wisten we dat het om een vrij lang rechthoekig gebouw moest gaan. Ook de locatie was dankzij het kaartje redelijk bekend. Op CN kwam er een adres langs. Met Google Maps was het daarna niet moeilijk meer om het oude gebouw op te sporen.

                      Onderstaand het resultaat. De rechthoekige en overwoekerde plek ( dak of anderszins?)) is goed zichtbaar. Helaas kijken we naar de grafsteen van een topmerk. Triest gezicht.

                      Click image for larger version  Name:	Locatie Hartmann Wetzlar.png Views:	0 Size:	1.15 MB ID:	1437260
                      Last bewerkt door John Baars; 08-01-20, 11:57. Reden: stijl
                      Schiedam
                      Telescopen: Skywatcher Widefield 150mm Achro, Evostar APO 120ED, Vixen 102ED (upgraded by FirstLight), UK OMC140 Maksutov op GPDX, Skywatcher Maksutov 102 (g&g) op Alt/Az of Star Adventurer.
                      Astrobino's: Swift 20X80, Skymaster 15X70, Jena 10X50, Habicht 7X42, s' Gucky 2.3X40.

                      Sterrenwacht Rijswijk
                      Telescopen: 130 mm Astrophysics Starfire op NEQ6, 150 mm Newton op GP, C8 op NEQ6, Meade 14" op NEQ8, Lunt.

                      In het heelal aan het speuren sinds 1970

                      Commentaar

                      Werken...
                      X