Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

"F" of lengte telescoop

Samenvouwen
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

    "F" of lengte telescoop

    Halo Allemaal,

    Nu het op persoonlijk vlak weer wat rustiger is geworden (de trouwerij is geregeld, de verhuizing gepland) krijg ik weer wat meer tijd voor de sterretjes en aanverwante artikelen.

    Vraagje: Hoe groter de spiegel, hoe meer licht je vangt. Maar hoe zit het nu precies met de "F" waarde en/of de lengte van de telescoop. Wat is het verschil tussen een scop met een spiegel van 150mm en een brandpuntsafstand van 1500mm of eenzelfde spiegel met een lengte van 600mm?
    SkyWatcher Heritage 130p Flextube (Dob)
    Meade DS2070AT (70mm refractor + Autostar) 76/700 Newton type "Kijkshop"

    #2
    de F-waarde (in de regel Openingsverhouding genoemd) is de brandpuntstand van de telescoop gedeeld door de diameter. Het verschil is bij fotografie de mate van contrast.
    In Newtontelescopen bepaalt het voornamelijk de mate van coma en veldkromming
    In cassegraintelescopen (en afgeleiden) bepaalt het ook voor een deel de afmetingen van de telescoop afgezien van de afbeeldingsfouten.
    In een refractor bepaalt de brandpuntsafstand de grootte van de kleurfout. Om het iets exacter te zeggen: bij een refractor worden de glassoorten gekozen en daarmee ligt de kleurschifting vast. De uiteindelijke verschil in afstanden tussen rode en blauwe foci wordt bepaald door de brandpuntsafstand.
    Dit is geen undersign.

    Commentaar


      #3
      Origineel geplaatst door Yigal
      de F-waarde (in de regel Openingsverhouding genoemd) is de brandpuntstand van de telescoop gedeeld door de diameter. Het verschil is bij fotografie de mate van contrast.
      In Newtontelescopen bepaalt het voornamelijk de mate van coma en veldkromming
      In cassegraintelescopen (en afgeleiden) bepaalt het ook voor een deel de afmetingen van de telescoop afgezien van de afbeeldingsfouten.
      In een refractor bepaalt de brandpuntsafstand de grootte van de kleurfout. Om het iets exacter te zeggen: bij een refractor worden de glassoorten gekozen en daarmee ligt de kleurschifting vast. De uiteindelijke verschil in afstanden tussen rode en blauwe foci wordt bepaald door de brandpuntsafstand.
      Klinkt heel stoer allemaal maar nu graag even in Jip-en-Janneketaal: Hoe langer de telescoop, hoe....... enz
      SkyWatcher Heritage 130p Flextube (Dob)
      Meade DS2070AT (70mm refractor + Autostar) 76/700 Newton type "Kijkshop"

      Commentaar


        #4
        Re: "F" of lengte telescoop

        Origineel geplaatst door Lieuwe
        Halo Allemaal,

        Nu het op persoonlijk vlak weer wat rustiger is geworden (de trouwerij is geregeld, de verhuizing gepland) krijg ik weer wat meer tijd voor de sterretjes en aanverwante artikelen.

        Vraagje: Hoe groter de spiegel, hoe meer licht je vangt. Maar hoe zit het nu precies met de "F" waarde en/of de lengte van de telescoop. Wat is het verschil tussen een 'scoop met een spiegel van 150mm en een brandpuntsafstand van 1500mm of eenzelfde spiegel met een lengte van 600mm?
        Ook geen Jip- en Jannekestaal, maar toch...

        Als je Jip- en Jannekestaal wilt zul je je vraag toch wat precizer moeten omschrijven; als je gewoon zo'n algemene vraag stelt is het onmogelijk om tegelijk precies en eenvoudig te zijn.

        De brandpuntsafstand bepaalt twee zaken:
        -hoeveel een telescoop vergroot bij een gegeven oculair - een telescoop met korte brandpuntsafstand vergroot minder met een gegeven oculair. Dat kun je natuurlijk compenseren met de keuze van een korter oculair, maar die kan natuurlijk minder comfortabel zijn.
        -welke beeldschaal je hebt met een fotografische sensor op het brandvlak.

        Het f-getal (of openingsverhouding), inderdaad brandpuntsafstand gedeeld door opening bepaalt:

        - hoeveel tijd je moet belichten om met een fotografische sensor een uitgestrekt voorwerp met een gegeven oppervlaktehelderheid vast te leggen. Daarom is het f/getal in gewone fotografie zo belangrijk, want buiten een paar zonderlingen trekt iedereen foto's van uitgestrekte voorwerpen en niet van puntbronnen zoals sterren.

        Als je bij constante f/verhouding de brandpuntsafstand vergroot (en dus ook de opening) dan vergroot je de beeldschaal maar gaan de belichtingstijden voor uitgestrekte voorwerpen niet naar omlaag (omdat je meer vergroot moét je namelijk meer licht vangen om dezelfde belichtingstijden te bereiken, want je "smeert" het licht over een groter oppervlak uit).

        -voor sommige aberraties (bv. coma bij een Newton weg van de as, kleurfout bij een achromatische refractor) hebben telescopen met kleinere f-getallen meer last van die aberratie dan langere van hetzelfde ontwerp.

        De beeldkromming hangt (bij een bepaald ontwerp) af van de brandpuntsafstand en niet het f-getal. Een Newton heeft een beeldkromming die omgekeerd evenredig is met de brandpuntsafstand.

        Als je vraag dan is "waarom zijn niet alle telescopen langer", dan is het antwoord: om praktische redenen (lange telescopen zijn moeilijker te hanteren, vergen een stabielere dus zwaardere montering, en kunnen bij b.v. Newts gewoon heel onhandig zijn, omdat je veel sneller een grote ladder nodig hebt om te observeren), en om met courante oculairs ook weinig te kunnen vergroten om een groter veld te tonen.

        En fotografisch moet je met een klein f/getal uitgestrekte voorwerpen minder lang belichten.

        Er is iets zoals een minimale praktische vergroting op een telescoop met een oculair, want de lichtbundels passeren aan de kant van het oculair door een schijfje ter grootte van de opening gedeeld door de vergroting.

        Als dat schijfje (de uitgangspupil) groter wordt dan ongeveer 7mm kan het menselijk oog de hele stralenbundel niet meer doorlaten; minder vergroten maakt dan puntbronnen minder helder en uitgestrekte voorwerpen worden kleiner zonder dat de oppervlakteelderheid toeneemt.

        Een f/10 telescoop heeft eigenlijk een 70mm oculair nodig om een 7mm uitgangspupil te bereiken -- die oculairs zijn nogal dun bezaaid, en zelfs een 55mm Plössl is niet zo comfortabel (en is groot). Een f/6 bereikt die uitgangspupil met een 35mm oculair, een al iets praktischere maat.

        Niet dat je in onze streken altijd een uitgangspupil van exact 7mm wilt voor zwakke voorwerpen: vaak is de optimale detectievergroting bij uitgangspupillen van 2-3mm, en zelfs voor grotere voorwerpen prefereert men doorgaans uitgangspupillen van rond de 5-6mm als er wat lichtvervuiling is (want met een maximale uitgangspupil hebben uitgestrekte voorwerpen en dus ook de lichtvervuilde hemel dezelfde oppervlaktehelderheid als met het blote oog!).

        Het f/getal kun je natuurlijk ook wijzigen: een barlow maakt je openingsverhouding groter, een reductor maakt die kleiner; sommige aberraties blijven evenwel die van de originele telescoop zonder barlow/reductor.

        En sommige telescoopontwerpen "zeuren" ook een beetje zoals een barlow dat doet: de bolle secundaire spiegel van (Schmidt-, Maksutov- of gewone) Cassegrain-telescopen maakt de openingsverhouding wel groter maar de beeldkromming en aberraties van de as weg zijn groter dan bv. bij een Newtonkijker met dezelfde grote f/verhouding, want de hoofdspiegel van een Cass heeft een heel klein f/getal.
        Alexis Cousein -- "Number Six is feeling unmutual today". Zelfgemaakte 400mm f/4.46 op Tom O. platform; 250mm f/4.8 Alkaid; Skywatcher 130mm f/5 reflector; 60mm Lunt.

        Commentaar


          #5
          Dank voor je uitleg Alexis! Erg interessant en helder. Ik vind het zelf best moeilijk te vatten, die optica. En het wordt me snel te technisch. Zou je iets dergelijks (of dit stukje) in onze wiki willen schrijven? Dan blijft het voor het nageslacht bewaard. Bondige, duidelijke uitleg is zo belangrijk voor deze hobby.
          30cm en 20cm Hofheim kofferdobsons | Polarex model 132 | Lunt LS50tha | Swarovski 12*50 EL

          Commentaar


            #6
            Thanx, ik snap het nu wat beter! Mooi duidelijk stuk tekst zo!
            SkyWatcher Heritage 130p Flextube (Dob)
            Meade DS2070AT (70mm refractor + Autostar) 76/700 Newton type "Kijkshop"

            Commentaar

            Werken...
            X