Announcement

Collapse
No announcement yet.

Coating spiegel

Collapse
X
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

    Coating spiegel

    Dag allen,

    Na jaren wil ik weer eens wat meer actief gaan zijn in de praktische hobby en dus had ik mijn telescoop (Sumerian 18") 'uitgegraven'. De spiegels hadden wel wat stof, watervlekjes etc en dus heb ik deze vandaag gereinigd. Nu viel mij na het reinigen van de vangspiegel op dat er talloze kleine 'melk'vlekjes zichtbaar zijn als je de spiegel in het licht houd.

    Na een beetje onderzoek op het internet vermoed ik dat dit wellicht de coating is die aan zijn einde aan het komen is. De vlekjes vielen mij voor de schoonmaak trouwens ook al op maar toen dacht ik nog aan vocht o.i.d. Heeft iemand eenzelfde probleem gehad? Ik heb aan deze post een foto van de vangspiegel aangehecht.

    Ik vermoed even zo dat dit verschijnsel nog een weinig zichtbaar effect heeft op het beeld maar in geval van een coating moet ie toch vroeg of laat vervangen worden. De spiegel is van 2010.



    Attached Files
    Bestuurder sterrenwacht Limburg.

    #2
    Dat ziet er mij eerder kalkaanslag omdat die vangspiegel regelmatig aangedauwd is geworden terwijl je hem stockeerde. Hoe heb je hem gekuist? Soms kan wat aggressiever kuisen wel het één en ander oplossen (en je hebt natuurlijk minder te verliezen als de enige andere optie hercoaten is).

    Het kan ook een aangetaste coating zijn (vaak bij mensen die bijvoorbeeld kijkers dicht bij de zee bewaren zonder ze te beschermen, of in een garage waarin af en toe uitlaatgassen komen). Dan helpt enkel hercoaten, maar dat hoeft niet zo duur te zijn, zelfs niet voor hoogreflectieve coatings bij MCM in Frankrijk of bij Orion Optics.

    Wat voor optiek is het? Wie had het origineel gecoat?

    Meestal is een echt aangetaste coating merkbaar als je de spiegel tegen fel licht houdt. Hoeveel speldeprikjes licht zie je dan?

    Typisch is het alleszins niet; ik zou me toch vragen stellen over de manier van stockeren.
    Alexis Cousein -- "Number Six is feeling unmutual today". Zelfgemaakte 400mm f/4.46 op Tom O. platform; 250mm f/4.8 Alkaid; Skywatcher 130mm f/5 reflector; 60mm Lunt.

    Comment


      #3
      Als ik de foto zo zie zie je ook langs de randen grotere witte vlekken.
      lijkt toch op degeneratie van de coating, maar ik vind het moeilijk beoordelen.

      om je topic even te kapen.
      ik heb mijn kijker in de schuur staan.
      het is er niet heel vochtig, maar kan vocht en lage temperatuur erg veel kwaad aan de coating?

      gr. Piet

      Comment


        #4
        De kijker heeft wel in een ruimte gestaan die temperatuurschommelingen kent (c.a. 10 graden in de winter; 25 graden in de zomer). Ook vochtigheid zal wel een factor zijn geweest; De ruimte voelde in de ruim soms wat vochtig aan. Van uitlaatgassen was nooit sprake. Het zal sowieso inderdaad interessant zijn om mijn opslagtechnieken eens te herzien. Toch had ik niet verwacht dat die spiegel na 8 jaar al haar coating zou gaan verliezen.

        Ik had de spiegel tegen fel licht gehouden en er is een zwakke uniforme schijn zichtbaar waarin heel subtiel de vlekjes zichtbaar zijn. Op twee hele kleine puntjes na, zijn er geen felle/heldere plekken. De spiegel kwam opgedampt en al van Huygens optics.

        Ik zal eens een nieuwe, agressievere schoonmaakbeurt proberen. Werkt dat allemaal niet dan zal ik re-coaten overwegen.
        Bestuurder sterrenwacht Limburg.

        Comment


          #5
          In een vochtige ruimte met temperatuurs-schommelingen willen de spiegels wel eens regelmatig aandauwen en die kan er lang op blijven. Na een tijdje gaat er water door de overcoat dringen en reageren met de metallische alu, dus dat is echt sterk af te raden. En als de overcoat erg goed is, dan nog pakt de dauw een hoop rommel uit de lucht die dan op de spiegel wordt afgezet (wat minder erg is want het is altijd "poetsbaar"). Voor vangspiegels kun je ze trachten af te sluiten (persoonlijk heb ik een plastic cilinder die net past over mijn vangspiegel).

          Als je 'aggressiever' kuist: eerst zacht kuisen, maar de wasoplossing goed kiezen (6/8 gedistilleerd water, 1/8 ethylalcohol, 1/8 afwasmiddel zonder kleur of zuren). Laat die maar 5 minuten inwerken. Eerst met een stuk watten over de spiegel vegen zonder druk uit te oefenen (het wattenpropje veel verversen). Dan nog eens spoelen met gedistilleerd water. Dan zachtjes met de (propere!) vingers licht over het oppervlak gaan en voelen of alles weg is. Dan met de vingers wat meer druk uitoefenen, en tenslotte met watten en wat meer druk. Enkel als je jeanpierre bent durf je tenslotte met watjes zo hard te kuisen dat alles piept ;-). In principe kan het geen kwaad, maar enkel als er echt geen stofdeeltjes meer op de spiegel zitten of in de wattenprop) om zo krassen te trekken.

          Telkens spoelen, spoelen, spoelen en terug wasoplossing aanbrengen (rechtstreeks of via een wattenpropje die je over het oppervlak laat glijden.

          Als de coating echt proper is, dan loopt het water er in de laatste stap helemaal af behalve op een paar puntjes. Daar kun je dan zacht 'slaan' met een cellulosezakdoek (aka Kleenex) om het vocht in de zakdoeken op te nemen en om te zetten naar kleinere druppels die onmiddellijk verdampen.

          Een Huygens Optics zal wel door Almere opgedampt zijn; dat zijn coatings die meestal toch tegen een stootje kunnen, maar inderdaad, even resistent tegen vocht zijn ze niet als een Hilux-coating van Orion Optics of een hoogreflectieve coating van MCM (MCM heeft een vochtwerende optie die de onvermijdelijke kleine gaatjes in de diëlectrische overcoat vult met een vochtafstotend middel dat ook over de rest van de overcoat blijft hangen, en dat werkt echt wonderlijk; die zit niet op mijn spiegel, maar als ik 'm binnen 20 jaar nog eens opdamp... ;- ) ).
          Alexis Cousein -- "Number Six is feeling unmutual today". Zelfgemaakte 400mm f/4.46 op Tom O. platform; 250mm f/4.8 Alkaid; Skywatcher 130mm f/5 reflector; 60mm Lunt.

          Comment


            #6
            Al'ere heeft dezelde klok als wij. Identiek, maar zelfs met het verschil dat er geen laagtedikt meting aanwezig is. Wij twee dampen thermisch op eb beschikken niet over ion beam. Zo ontstaan 'eilandjes' in de coating. En dat is net het zwakke punt waar degeneratie ontstaat. De coating wordt er bij ons twee letterlijk opgedampt. Eigenlijk hoort dit met grote kracht op het glas terecht te komen. Betere 'vloeiing.
            Ga de weg die jou het beste lijkt.

            Comment


              #7
              Inderdaad, en dat is wat de overcoat wat poreuzer maakt dan bij firma's die wel over Ion Assisted Deposition beschikken (en zeker in het begin, want niet alle SiO oxideert onmiddellijk tot het hardere SiO2).

              Maar als de overcoat dik genoeg is moet je ook bij een spiegel van Almere na 8 jaar nog geen oppervlak hebben dat er zó uitziet als je de telescoop correct stockeert. Mijn 250mm die in Almere werd opgedampt is van 2011 (niet eens zo veel jonger) en die ziet er een pak beter uit dan deze spiegel (en ook beter dan een GSO na 3 jaar ;-) ).

              Het is enkel zo dat duurdere coatings nog beter kunnen tegen slecht stockeren ;-). Al heb je vaak bij slecht stockeren ook hardnekkige stofafzetting als er telkens weer dauw opkomt en er weer van afverdampt (maar dat was je met enige moeite er wel af).
              Alexis Cousein -- "Number Six is feeling unmutual today". Zelfgemaakte 400mm f/4.46 op Tom O. platform; 250mm f/4.8 Alkaid; Skywatcher 130mm f/5 reflector; 60mm Lunt.

              Comment


                #8
                Originally posted by sixela View Post

                Maar als de overcoat dik genoeg is moet je ook bij een spiegel van Almere na 8 jaar nog geen oppervlak hebben dat er zó uitziet als je de telescoop correct stockeert. Mijn 250mm die in Almere werd opgedampt is van 2011 (niet eens zo veel jonger) en die ziet er een pak beter uit dan deze spiegel (en ook beter dan een GSO na 3 jaar ;-) ).

                .
                coating dik genoeg?? euhhhhhh...ik doe exact 113 nanometer. IETS te weinig is een groene spiegel, IETS teveel is een rode spiegel. Ik doe dit aan de hand van de waarden van mijn Qpod meter, én een polarisatiefilter. Almere doet dit met een filter alleen. en uiteraard zijn die coatingen goed hoor.
                maar er is een reden waarom de grote spiegels bij ESO GEEN overcoating krijgen: ze krijgen de laagdikte nooit goed over het hele oppervlak.
                Ga de weg die jou het beste lijkt.

                Comment


                  #9
                  Ik zei nooit dat je coatingdikte niet klopte, uiteraard -- 113nm is een goede keuze. Er zijn ook andere kleinere diktes mogelijk, en ik vermoed dat sommige andere coaters die inderdaad ook gebruiken. Nog dikkere overcoats kunnen trouwens ook, maar dan is het nog moeilijker om de uniforme laagdikte en gladheid bovenaan onder controle te houden.

                  Met multilayer coatings (zoals Hilux) kun je trouwens dunner zonder dat de coating eronder lijdt (integendeel) en je hebt minder kans op kanalen tot op het aluminium omdat gaten in de ene laag niet uitgelijnd staan op de gaten in de volgende (komt er nog bij dat bij IAD de structuur anders is).

                  Zonder overcoat heeft een spiegel trouwens een hogere reflectiviteit. Als je zelf makkelijk om de N jaar opnieuw kunt coaten en de atmosfeer rond de spiegel onder controle hebt is "geen overcoating" ook een optie, maar voor mobiele telescopen voor mensen die zelf niet coaten is het wat problematischer (al was het maar omdat je er dan afzetting helemaal niet even veilig van kunt poetsen).
                  Alexis Cousein -- "Number Six is feeling unmutual today". Zelfgemaakte 400mm f/4.46 op Tom O. platform; 250mm f/4.8 Alkaid; Skywatcher 130mm f/5 reflector; 60mm Lunt.

                  Comment


                    #10
                    Als laatste redmiddel voor het reinigen van de spiegel.
                    Los Biotex op in lauw water leg daar de spiegel een half uurtje in.
                    Spoel hem dan met overvloedig leidingwater na en direct met aqua des na.
                    Zet de spiegel op z,n zij zodat alle water er af vloeit.
                    De kleinste druppeltjes zuig je op met een tissue.
                    Dan is de spiegel weer als nieuw als de coating goed is.
                    Anders opnieuw laten opdampen maar dan wel in een klok met een ionen bezem en als je er een wil met SIO2 met laagdikte meter.
                    Wel is het zo dat de kennis van diegene die de klok bedient doorslaggevend is.

                    Comment

                    Working...
                    X