Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

HEQ5 mount tuning: welke bearings?

Samenvouwen
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

    #16
    Origineel geplaatst door Daniel Beetsma Bekijk bericht
    Het gaat hier om (in lager-begrippen) zeer lage toerentallen. En om lagere temperaturen.
    Zou je ook kunnen zeggen dat keramische kogels bij lagere temperaturen minder krimpen?

    Als ik je zo goed begrijp, zou het geen kwaad kunnen aan te sturen op een keramische lager, c2 voor de kleine worm-lagers en c0/cn voor de gewone.

    Interessant.
    Nee, het gaat bij ons soort toepassingen niet om buitengewone omstandigheden voor lagers. De belastingen zijn laag, de toerentallen zijn zeer laag, de temperaturen komen nooit boven de 30 C of ver onder de - 10 C. Ieder lager is hiervoor geconstrueerd. Gewone stalen, dubbelzijdig kunststof afgedichte lagers, vol "Dauerschmierug" vet, binnenin een montering gemonteerd, hebben ook geen extra corrosiebescherming op de kogels nodig.

    Een lager wat krimpt, doet dit doordat alles er om heen kouder wordt, huis, as, het krimpt dan allemaal mee. Problemen door uitzettingsverschillen ontstaan alleen bij hogere belastingen en toerentallen, als het lager zelf van binnenuit warmte ontwikkelt.

    C2 is een nauwkeurigere klasse dan C0 (CN), C3 lagers hebben juist bewust wat meer radiale speling. Een extra nauwkeurig, stalen C2 lager is voor een montering al overdone, laat staan een keramisch C2 lager.

    Het kan hier geen kwaad om overgekwalificeerde lagers te gebruiken, maar drie mensen hebben je nu al aangegeven dat dit niet nodig is. Zonde van het geld en de moeite. De axiale speling krijg je niet snel onder de paar honderdste mm weg gesteld bij groefkogellagers. Ofwel, je wormas kan al ruim 10x meer in de lagers heen en weer schuiven dan de radiale speling die jij op micron niveau nu probeert zo laag mogelijk te krijgen. Hier komt de nog veel grotere speling tussen worm en wormwiel bij, wat anderen ook al aangaven. In tangentiŽle richting heb je hierdoor snel een tiende mm of meer speling over de steekcirkel van het wormwiel van je montering, dit zie je o.a. ook bij een meridiaan flip. Deze speling is al gauw 100x groter dan wat jij aan radiale speling in de lagers probeert te beperken.

    Ik wil je best wat advies over lagers geven, maar nauwkeurige, keramische of hybride kogellagers toepassen op de wormassen van de montering, blijft helaas zinloos, ondanks jouw enthousiaste stellingname.

    Je laat je echt een beetje te veel meeslepen door de voordelen die de verkopers op hun sites beschrijven. Lees eerst de adviezen hier gepost eens goed door. Neem niet alleen mee uit de posts van anderen wat in het straatje van de keuze voor keramische, hoog nauwkeurige lagers kan passen, maar kijk ook naar wat er werkelijk over nut en noodzaak wordt aangegeven en maak dan een weloverwogen beslissing.

    Succes

    Robert.
    Last bewerkt door rweust; 28-03-20, 12:53.
    10" F5 GSO CT Newton, 11 cm F25 Kutter, 8" F5.7 Newton (in aanbouw), NEQ6 Pro Synscan en EQ5 Synscan.

    Commentaar


      #17
      Daniel,
      kijk eens naar het laatste deel van dit verhaal, gaat over de lagering van de worm. http://www.astrojac.nl/astrojac/node/67
      je bent nooit te oud om te leren.

      Commentaar


        #18
        De 689 2RS waar we het hier over hebben, is een zg. deep groove ball bearing. In mijn NEQ6 zaten vergelijkbare wormas lagers, de 608 2RSH. Deep groove ball bearings zijn het meest voorkomende soort kogellager. Deze diepe groefkogellagers kunnen net als hoekcontactlagers wel enige axiale belasting hebben. Er is dus een reden voor dat kleinere lagers niet veel meer in hoekcontact uitvoering gemaakt worden.

        Kleinere groefkogellagers, zoals de 608, worden onder nog veel zwaardere omstandigheden gebruikt dan de onze. Skaters gebruiken bij voorkeur zelfs open lagers met zo laag mogelijke rolweerstand. Ze reinigen de lagers dus veelvuldig, inspecteren ze vaak en smeren deze regelmatig opnieuw door. Ze gebruiken allemaal kleine groefkogellagers in de wielen van hun skateboard. Lagerslijtage treedt bij hun gebruik juist op door vuil en niet eens door de belasting. De belasting, zowel axiaal als radiaal, is bij hun gebruik veel groter dan bij ons, de toerentallen zijn hoger en de belasting is veel dynamischer (zware stootbelasting). Ze gebruiken de lagers frequent (dagelijks) en dit soms jaren lang.

        Bij een montering hoef je niet te verwachten dat de lagers van de wormas dus problemen gaan geven door belasting of overmatige speling. Slijtage treedt op tussen worm en wormwiel. Dit is de oorzaak van het het moeten nastellen van de speling, niet eventuele belasting of slijtage op het lager.
        Last bewerkt door rweust; 28-03-20, 23:54.
        10" F5 GSO CT Newton, 11 cm F25 Kutter, 8" F5.7 Newton (in aanbouw), NEQ6 Pro Synscan en EQ5 Synscan.

        Commentaar


          #19
          Ik hou het even kort nu: ik neem alle adviezen ter harte! Jac, wat een uitstekend idee om er gewoon een paar extra bij te zetten daar bij de worm, dat neem ik over.
          Ik realiseer me verder dat de lagers uit Duitsland geen SKF lagers zijn. Dat was wel mijn insteek. Ik zie dat 'gewone' SKF lagers ca 6 a 7 euro zijn op lagertechniek.nl en dat lijkt me meer dan voldoende. Gezien alle feedback hier is nauwere clearance af te raden en keramische lagers overkill, en gaan die ook, in tegenstelling tot wat ik dacht, echt veel duurder worden.

          Vraag: heeft een van jullie een idee waarom die onderste 6006 lager bij mij rubber pakkingen heeft? Ik ben geneigd gewoon 3 keer metal-shielded standaard SKF lagers erin te gooien.
          Het is trouwens de enige lager die nog goed lijkt: de andere twee maken een duidelijk licht knarsend geluid als ik ze in mijn hand ronddraai.

          En MichelB, mag ik jou vragen hoe je dat hebt aangepakt met het vervangen van die Teflon washer? Had jij ook zo'n ruw rood ding ertussen zitten? Heb je 'm opgemeten en net zolang online gezocht tot je iets had wat erop leek? ;-)
          Heq5 pro (Rowan belt mod+BeetsmaTune™) - Stellarvue 102 Ed f/6.95 @ 560mm - TS 0.79 ED reducer - ATIK383L+ - Orion SSAG via TS OAG - Chroma 3nm Ha/OIII/SII 31mm - ZWO mini FW

          Commentaar


            #20
            Daniel Beetsma Voor mijn EQ6 staat alles hier uitgelegd, inclusief waar de de shims kunt bestellen en welke dikte nodig is. Wellicht dat het ook ergens uitgelegd is voor een EQ5.
            Te veel projecten en te weinig tijd. 8" spiegel, stappenmotor focus en koeling voor camera.

            Commentaar


              #21
              Dubbelzijdige kunststof lagerafdichting is in normale 2RS versie te verkrijgen, deze heeft wat minder rolweerstand dan de andere uitvoering de 2RSH. Deze laatste is echter dichter en meer vochtresistent (nooit helemaal waterdicht). Metalen ZZ of 2Z afdichting is gemaakt voor hogere toerentallen en warmere omgevingen. Metalen afdichting mag hierdoor minder rolweerstand geven en sluit dus weer iets minder goed af.

              Voor een montering met zeer lage toerentallen, maar wel met kans op wat condens of vochtvorming, zou ik, net als Astro-Baby bij de EQ6 voorstelt, dus 2RSH afgedichte lagers nemen. 2RSH = dubbelzijdige, high duty, kunststof afdichting.
              Last bewerkt door rweust; 29-03-20, 11:22.
              10" F5 GSO CT Newton, 11 cm F25 Kutter, 8" F5.7 Newton (in aanbouw), NEQ6 Pro Synscan en EQ5 Synscan.

              Commentaar


                #22
                Dit zal toch wel bekend zijn?

                https://www.google.com/url?sa=t&sour...=1585476680572


                Robert.
                10" F5 GSO CT Newton, 11 cm F25 Kutter, 8" F5.7 Newton (in aanbouw), NEQ6 Pro Synscan en EQ5 Synscan.

                Commentaar


                  #23
                  Daniel,
                  bij de supertuning die je kunt laten uitvoeren wordt ook ingewikkeld gedaan over de positite van de worm op het wormwiel.
                  Maar hoe is de praktijk;
                  hier twee slides uit een presentatie waar dat o.a. ter sprake komt http://www.astrojac.nl/astrojac/node/115

                  Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: worm-1.jpg views: 93 grootte: 183,9 KB id: 1443798
                  Dus of de worm precies in het midden aangrijpt of iets hoger of lager heeft geen invloed op hoe precies het contact is tussen wormwiel en worm. Uiteraard ziet het er mooier uit als hij precies in het midden aangrijpt.
                  Hieronder zie hoe de diameter zou moeten zijn voor een ideale passing van worm en wormwiel. Kijk naar het tandwiel om de juiste grootte in te schatten

                  Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: worm-2.jpg views: 91 grootte: 133,9 KB id: 1443799
                  Zoals gezegd de HEQ5 en 6 zijn geen high end monteringen en daarom is zo'n supertuning leuk maar stel er ook weer niet te veel van voor.
                  Last bewerkt door jbrosens; 09-04-20, 08:33.
                  je bent nooit te oud om te leren.

                  Commentaar


                    #24
                    Nog iets over axiale lagers gebruiken om axiale belasting van de wormas op te vangen. Je kunt niet zo maar een axiaal lager met ongeveer dezelfde buitendiameter achter tegen het groefkogellager zetten. De ringen van een axiaal lager zijn zo breed dat bij een groefkogellager de binnen- en de buitenring geraakt worden (vaak exact op dezelfde hoogte geslepen).

                    Je zult dus een tussenbus moeten maken, er over na moeten denken hoe je dan de buitenring van het groefkogellager weer netjes opsluit en ook iets moeten maken om de twee ringen van het axiale lager weer netjes te centreren. Jac ( jbrosens ) beschikt over een draaibank, heeft fijnmechanische ervaring en zal dit netjes hebben opgelost, maar het is niet alleen een kwestie van er een lager bij in schuiven en de lager afstelmoer wat aan de nieuwe hoogte aanpassen.

                    Ik zou me bij de gebruikte wormas groefkogellagers niet te veel zorgen over de axiale belasting maken, zoals al aangegeven zitten de 608 diepe groefkogellagers lagers van een EQ6 ook in skateboard wielen met veel hogere axiale belastingen, grotendeels ook nog dynamisch belast. Verder heb ik een 10" Newton op mijn NEQ6 (visueel gebruik) en heb na vijf jaar geleden deze lagers te hebben vernieuwd en opnieuw afgesteld, dit nog niet hoeven na stellen. Uiteraard moet je ze niet muurvast draaien (licht handvast axiaal opsluiten tot je net wel/niet meer draaiweerstand voelt is voldoende) en hebben ze dan een paar honderdste mm meer axiale speling. Dit valt echter nog steeds veel lager uit dan de speling tussen worm en wormwiel zelf.

                    Zoals iedereen al aangeeft, je houdt bij deze monteringen speling in het systeem. Ook elastisch zul je in het hele systeem merken dat er het nodige doorbuigt. Supertuning heb ik ook een keer uitgevoerd, omdat ik de montering tweedehands had gekocht en niet precies wist wat er aan onderhoud uitgevoerd was. Als alles is schoongemaakt, de lagers zijn vervangen, goed wormwielvet en goed kogellagervet zijn gebruikt en alles goed is afgesteld loopt het allemaal vaak wel weer mooier. Dit ga je merken, probeer echter niet overal high-end componenten en oplossingen toe te passen, dit gaat te weinig bijdragen aan het geheel, de montering is hier simpelweg niet op ontworpen.

                    Robert.
                    Last bewerkt door rweust; 29-03-20, 14:41.
                    10" F5 GSO CT Newton, 11 cm F25 Kutter, 8" F5.7 Newton (in aanbouw), NEQ6 Pro Synscan en EQ5 Synscan.

                    Commentaar


                      #25
                      Geweldig handige informatie allemaal, jbrosens , rweust : superbedankt!

                      Door jullie feedback kan ik denk ik een goede beslissing maken. Ik heb van jullie geleerd; wat belangrijk is bij selectie van lagers, is gewoon de goede maat, van een goed merk. De rest is niet of vrijwel niet relevant, gezien de verschillende ordes van grootte in het hele systeem. Ik zal alles vervangen door double-shielded SKF lagers met normale clearance en verder geen bijzondere specs.

                      rweust Ik heb inmiddels de DEC ook gestript. Ook hier 2 metal shielded 6006 lagers, en eentje met rubbershields: maar alleen dan in andere posities. Het lijkt erop alsof ze willekeurig door elkaar zijn gebruikt. Het lijkt mij dan inderdaad het geval dat het niet uitmaakt, en dan volg ik graag jouw suggestie om naar astrobaby te kijken.

                      Over dat erbij schuiven van een extra 689-lagertje: had ik gewoon nog niet goed gelezen sorry, ik dacht even in de gauwigheid gezien te hebben dat het zo simpel was. Ik lees het dan even snel op de telefoon tussen de drukte met de kids door.

                      Meest kritische lijkt dan nog het afstellen van dat wormwiel op die wormas. Punt is natuurlijk een beetje dat je niet kunt zien wat je doet, nietwaar. Ik zal daar denk ik nog wel op terugkomen.

                      PS: dit statiefje kan toch wel wat hoor... dit is hem in zijn goede doen.

                      Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: 0.png views: 0 grootte: 102,6 KB id: 1443913

                      Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: unknown.png views: 0 grootte: 256,4 KB id: 1443914

                      Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: unknown (1).png views: 0 grootte: 294,9 KB id: 1443915

                      Laat je hem naar Orion kijken, dan is het net een aardbeving, 1.3 - 1.5'' rms, en een foto die eruitziet alsof hij niet goed scherpgesteld is.
                      Dit zijn trouwens erg goeie resultaten hierboven, voor deze mount. Als ik die performance al terug weet te krijgen ben ik heel, heel trots op mezelf.
                      Het hyper/ultra/uber tunen van het statief voor nog lagere en lagere RMS: daar ligt mijn focus niet.
                      Last bewerkt door Daniel Beetsma; 30-03-20, 02:00.
                      Heq5 pro (Rowan belt mod+BeetsmaTune™) - Stellarvue 102 Ed f/6.95 @ 560mm - TS 0.79 ED reducer - ATIK383L+ - Orion SSAG via TS OAG - Chroma 3nm Ha/OIII/SII 31mm - ZWO mini FW

                      Commentaar


                        #26
                        Maar er komt een moment dat je je ideale telescoop, flattener, reducer, camera en filters hebt, dan komt onvermijdelijk het moment dat je je montering moet vervangen
                        Te veel projecten en te weinig tijd. 8" spiegel, stappenmotor focus en koeling voor camera.

                        Commentaar


                          #27
                          Nou die 6006-2RSH zijn niet makkelijk te vinden. Ik zie ze maar bij 1 shop hier in europa, en daar heben ze er maar 1 op voorraad.

                          Interessante link over verschillen tussen 2RS1 (wel overal verkrijgbaar en lijkt er zeer veel op) en de 2RSH: de 2RS1 is een verouderd model, vervangen door de betere 2RSH.
                          http://evolution.skf.com/added-versa...s-is-extended/

                          Van SKF website:

                          http://evolution.skf.com/added-versa...s-is-extended/

                          Wel gek dat ze nergens in stock zijn. Het nieuwsbericht van SFK is twee jaar oud, je zou verwachten dat de 2RS1's nu wel vervangen zijn inmiddels.
                          Heq5 pro (Rowan belt mod+BeetsmaTune™) - Stellarvue 102 Ed f/6.95 @ 560mm - TS 0.79 ED reducer - ATIK383L+ - Orion SSAG via TS OAG - Chroma 3nm Ha/OIII/SII 31mm - ZWO mini FW

                          Commentaar


                            #28
                            SKF is zeker niet zaligmakend. De lagers van INA FAG ( ook Europees ) zijn zeker zo goed en vaak goedkoper.
                            Verkrijgbaarheid is ook prima.
                            Dit merk gebruik ik zelf bijna altijd.
                            Stuur me maar een pm met een lijstje waar je naar op zoek bent.
                            Dan zal ik het neerleggen bij mijn leverancier
                            Als je dat wil tenminste

                            Commentaar


                              #29
                              2RS gaat voor ons soort toepassing ook nog wel lukken. Het verschil met metalen afdichting is dat metalen afdichting ZZ of 2Z non-contact seals zijn (hogere toerentallen, minder weerstand, zijn echter niet goed afgesloten). Kunststof 2RS seals maken wel contact, maar minimaal, terwijl 2RSH nog beter afdicht echter ook weer wat meer weerstand geeft (dit laatste is bij ons gebruik natuurlijk niet van belang, maar kennelijk in de markt toch een issue).

                              Robert.

                              Het Japanse NSK zijn overigens ook nog goede lagers, naast het Duitse INA FAG en het Zweedse SKF.
                              10" F5 GSO CT Newton, 11 cm F25 Kutter, 8" F5.7 Newton (in aanbouw), NEQ6 Pro Synscan en EQ5 Synscan.

                              Commentaar


                                #30
                                Ik kom even op het volgende lijstje:

                                6 x
                                https://www.lagerboer.nl/a-29916464/...f/#description

                                2 x
                                https://www.lagerboer.nl/a-35762569/...n/#description

                                4x
                                https://www.lager-techniek.eu/index....ange/nsk-689zz

                                Volgens mij is dat hem!

                                Nog een vraag heren: met welk goedje zal ik de boel straks gaan invetten? Ik heb begrepen dat het woordje 'lithium' er bij voorkeur wel in voorkomt. Het moet een vet zijn dat bij -10 graden niet superstijf wordt en niet begint te smelten-druppelen als ik mijn statief met 35 graden in zuid frankrijk straks in de volle zon bij het vakantiehuisje heb staan. Skywatcher heeft ooit gekozen in zijn wat oudere mounts voor een zwarte dikke teer-achtige substantie, en alhoewel daarop afgegeven wordt op internet denk ik toch: achterlijk zijn ze daar niet: dat spul zal niet gaan glijden ook na 5 jaar stilstand, en werkt misschien nog wat dempend ook.

                                Natuurlijk is er wel een astrozaakje wat er een antwoord op heeft:
                                https://www.rothervalleyoptics.co.uk...rease-kit.html

                                Net als darkframeoptics suggereren ze twee verschillende vetten: 1 voor de wormgears, 1 voor de lagers.

                                Op astroshop.eu lees ik:
                                • Type 1 for worm drive: mixture of soap grease and semi-synthetic oil
                                • Type 2 for bearings and shafts: lithium grease
                                Voor de wormdrive lijken ze dus standaard lithium grease wat te verdunnen met een soort olie? Goeie optie?

                                Opzich zou ik hier mogelijk toch wat bestellen, want de Polemasters zijn daar bepaald niet duur... die stond ook hoog op mijn lijstje.
                                https://www.rothervalleyoptics.co.uk...h-adaptor.html
                                246 pond, dat is een erg goede prijs. En dan pak ik gelijk dat vet mee, heb ik alles in huis.
                                Last bewerkt door Daniel Beetsma; 30-03-20, 22:49.
                                Heq5 pro (Rowan belt mod+BeetsmaTune™) - Stellarvue 102 Ed f/6.95 @ 560mm - TS 0.79 ED reducer - ATIK383L+ - Orion SSAG via TS OAG - Chroma 3nm Ha/OIII/SII 31mm - ZWO mini FW

                                Commentaar

                                Werken...
                                X