Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

HEQ5 mount tuning: welke bearings?

Samenvouwen
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

    HEQ5 mount tuning: welke bearings?

    Hoi allemaal ;-) Ik wil de RA-as van mijn HEQ5 mount strippen, grondig reinigen, opnieuw invetten, en ook alle lagers vervangen.
    Heeft iemand daar toevallig ervaring mee, en zou het verstandig zijn om voor low tolerance bearings te gaan (c2 ipv standaard c3?)
    Dus deze:
    https://shop.eriks.nl/en/bearings-ba...3A%2522C2%2522
    ipv deze:
    https://www.lagerboer.nl/a-29916464/...f/#description

    Het prijsverschil (5 euro per lager dus 15 euro in totaal) vind ik niet zo relevant. Slimme gedachtengang of juist niet?
    Verder sta ik ook open voor tips omtrent keramische lagers.

    Dank!

    Heq5 pro (Rowan belt mod+BeetsmaTune™) - Stellarvue 102 Ed f/6.95 @ 560mm - TS 0.79 ED reducer - ATIK383L+ - Orion SSAG via TS OAG - Chroma 3nm Ha/OIII/SII 31mm - ZWO mini FW

    #2
    Even een vervelende vraag, heb je problemen met de huidige lagers of verwacht je een verbetering van je opnames?
    Ik heb een paar jaar geleden mijn EQ6 gehypertuned en overwogen om de lagers te vervangen, maar wat ik toen las was daar weinig voordeel mee te halen is.
    Te veel projecten en te weinig tijd. 8" spiegel, stappenmotor focus en koeling voor camera.

    Commentaar


      #3
      Ha Michel ;-) Is een heel goede vraag, en ja er is een specifieke reden. Als de boel er gunstig voorligt, target in het noordoosten, camera aan de westzijde, dan gaat het erg goed en haalt de mount als hij goed ingelopen / afgesteld is urenlang nauwkeurigheden van 0.6 arcsec rms total, heb ik hem meermaals zien doen hele nachten lang. Het punt is dat ik soms het dubbele daarvan nog niet haal bij targets in het zuidwesten, of in het zenith, of net voorbij het zenith. Ook kan ik voelen dat de mount (met losgekoppelde RA-as) duidelijk stroever beweegt, soms zelfs een hoorbaar kreunend geluid maakt als je snapt wat ik bedoel, als je hem in die 'achterover-kijk' positie draait. Dat is me al lang een doorn in het oog, en dat wil ik verbeteren. In het zuidoosten stuitert de RA aardig op en neer. Een verdere reden is er een van geldbesparing: als ik de mount gewoon laat lopen (zonder te guiden) zie ik vrij heftige periodieke fouten: hij loopt een tijdlang (meerdere minuten) goed on target, om dan ineens ver af te gaan dwalen. Dit maakt drift alignen lastig, en ik zou nu eigenlijk een polemaster moeten gebruiken. Als de mount niet meer zulke rare slingers maakt maar regelmatiger loopt, redeneer ik, kan ik beter drift alignen. Kortom er zijn dus inderdaad wat kleine issues met de precisie waardoor ik denk: volgens mij is dit oude beestje even aan een opknapbeurt toe. De context is dus: ik vermoed dat de lagers, of 1 van de lagers, niet meer superlekker loopt, dat er spacers versleten zijn, dat het wormwiel vies is, of allemaal tegelijk. Als ik toch een stripdown en cleaning doe, dacht ik, wil ik ook gelijk de 10+ jaar oude lagers best vervangen door nieuwe van, als het even kan, wat hogere kwaliteit.

      Fantasieen over 0.05 arcseconden rms guiden zijn niet aan me besteed - het doel is dat de mount reliable op of onder de 0.8 arcseconde blijft (stiekem hoop ik op 0.5 of 0.6, wat ik de mount vaak heb zien doen onder goede omstandigheden) zonder dat ik gedoe heb en dat het afhankelijk is van positionering ;-)

      Leuk dat je zelf die tuning hebt gedaan! Wat voor lagers heb jij destijds gebruikt? Heb je nagedacht over dingen als Clearance en Tolerance of wat die specs dan ook precies zijn? Keramisch heeft mogelijk als voordeel dat het temperatuur-ongevoelig is - dat is misschien wel handig aangezien wij ermee in de vrieskou willen staan. Maar ik ga geen 60 euro per lager betalen natuurlijk.
      Last bewerkt door Daniel Beetsma; 27-03-20, 23:44.
      Heq5 pro (Rowan belt mod+BeetsmaTune™) - Stellarvue 102 Ed f/6.95 @ 560mm - TS 0.79 ED reducer - ATIK383L+ - Orion SSAG via TS OAG - Chroma 3nm Ha/OIII/SII 31mm - ZWO mini FW

      Commentaar


        #4
        Ik denk trouwens dat dit een goeie kanshebber is voor de twee worm bearings (ik ken de nederlandse termen niet zo goed).

        https://www.kugellager-express.de/ce...-2rs-9x17x5-mm

        Keramieken balletjes, en ik denk dat dit een voordeel is. Die oppervlakken kunnen gladder en preciezer geslepen worden dan metaal of wat dan ook. Ze zijn ook ongevoeliger voor temperatuur, en ik denk dat dat in de vrieskou een voordeel kan zijn. Ik zie helaas weinig info terug over clearance en tolerance, twee belangrijke begrippen, die respectievelijk aangeven hoe strak de kogels in hun jasje zitten (dat moet niet te los natuurlijk bij ons) en ten tweede hoe nauwkeurig e.e.a. is geslepen, binnen welke toleranties.

        Een alternatief zou deze zijn:
        https://www.kugellager-express.de/hi...-srl-9x17x5-mm

        Dit wordt omschreven als high precision, wat op mij een goede indruk maakt, maar ik zie bij tolerances p6 staan, en ik dacht dat het zeker nog wel lager kon. SKF zelf noemt het high precision vanaf p4 en lager als ik het goed heb. Maargoed, het label van Kugellager-express.de wil ik ook niet zonder meer negeren. Bovendien ben ik een beetje huiverig voor wat er met de prijzen gaan gebeuren. 50 euro voor een volledig setje lagers (exclusief lithiumvet) vind ik eigenlijk een hele mooie prijs, voor dit experiment (met als backup plan het alsnog laten doen door bv darkframeoptics).

        "The dimensional and geometrical tolerances of bearings are described by their tolerance classes (→ Tolerances). In addition to the Normal, P6 and P5 tolerance classes, SKF also manufactures bearings with even narrower tolerances. These include P4, UP and other tolerance classes. For information about SKF bearings that have a tolerance class better than P5, refer to Super-precision bearings."

        Voor de hoofdlagers zou ik nu uitkomen op deze:
        https://www.kugellager-express.de/hi...p5-30x55x13-mm

        Het aardige is dat die omschreven worden als high precision, met een clearance-klasse C2. Volgens de link onderaan:
        C2
        internal clearance < than normal
        • considerable alternate loads with swivel motion
        • in case of quiet, vibration-free running
        • low speeds
        • roller pivots for rolling mills
        • small engines with particular specifications
        • precision bearings
        Wat mij sterkt in mijn gedachtengang is dat ik bij deze C2 specificatie expliciet "low speeds" zie staan. Kijk, daar gaat het hier ook om.

        De tapered bearing (eentje nodig, 'onderaan') lijkt mij het minst kritiek. Deze duitse webshop heeft er maar 1 type van:
        https://www.kugellager-express.de/ta...25x52x16-25-mm

        Ik heb 1 report van iemand die het uitgezocht had en hiervoor de Timken variant gebruikte:
        https://www.lagerboer.nl/a-35762569/...n/#description

        Hopelijk is die, met zijn hogere prijs, inderdaad ook navenant beter. Ik zou het niet weten, maar Timken schijnt een A-merk te zijn, terwijl de tapered versie van kugellager-express.de merkloos is.



        MichelB Michel, de lagers zullen ongetwijfeld allemaal hun werk wel doen, en ik verwacht het meest van het schoonmaken en opnieuw invetten van de tandwielen zelf, maar wat ook nog een punt is, is hoe die lagers elkaar en de body van de mount raken. 2RS vs 2RS1 (metalen shields?) is dan wel belangrijk. Weet jij nog hoe je dat hebt aangepakt? Teflon washers? In elk geval eventjes goed opletten geblazen met het demonteren wat eruit komt.
        Heq5 pro (Rowan belt mod+BeetsmaTune™) - Stellarvue 102 Ed f/6.95 @ 560mm - TS 0.79 ED reducer - ATIK383L+ - Orion SSAG via TS OAG - Chroma 3nm Ha/OIII/SII 31mm - ZWO mini FW

        Commentaar


          #5
          Dit is ook nog een goeie voor de grote 6006 lagers:
          https://shop.eriks.nl/en/bearings-ba...3A%2522C2%2522
          C2, en dan bovendien nog 2RS1 in plaats van 2RS.

          Dit is ook nog een leuk puzzeltje
          https://www.skf.com/africa/en/system...144&q=6006-2RS
          Vier soorten 2RS(1)

          Deze nog.. die steel sheets zijn toch wel belangrijk geloof ik:
          https://www.kugellager-express.de/hi...p5-30x55x13-mm

          Tips zijn welkom ;-)

          Heq5 pro (Rowan belt mod+BeetsmaTune™) - Stellarvue 102 Ed f/6.95 @ 560mm - TS 0.79 ED reducer - ATIK383L+ - Orion SSAG via TS OAG - Chroma 3nm Ha/OIII/SII 31mm - ZWO mini FW

          Commentaar


            #6
            Haha, je bijt je er lekker in vast. Ik heb de lagers dus niet vervangen, maar goed mijn montering loopt alle kanten op even soepel.

            Ik heb de handleiding van astrobaby succesvol gebruikt, een paar jaar later heb ik Herman ten Haaf nog gevraagd om te kijken of het beter kon, maar dat was niet het geval. Mijn advies zou zijn om eerst alles goed schoon te maken, dat Chinese lagervet is echt hard en niet prettig en heb ik vervangen voor Litiumvet. Daarnaast heb ik de teflon washers besteld en erin gezet en ik heb alle verf verwijderd waar het niet moet zitten.

            Maar goed dat zijn allemaal makkelijke stappen, was ik lastig vond was het goed afstellen van het wormwiel. Naast mijn EQ6 heb ik ook een Celestron ASGT en daar krijg ik de worm niet goed afgesteld, ook niet na meerdere keren opnieuw proberen. Ik vermoed dat daar de worm krom is.

            Op basis van mijn ervaring is mijn advies om de montering te hypertunen. Demonteren, schoonmaken, inspecteren (geen beschadigingen op de lagers, worm, enz) opnieuw van vet voorzien, teflon washers aanbrengen, weer in elkaar zetten en zorgvuldig afstellen. Mocht de montering nog steeds niet soepel lopen, dan weet je beter waar het aan ligt en kun je, wanneer het toch de lagers ligt, deze alsnog vervangen.
            Te veel projecten en te weinig tijd. 8" spiegel, stappenmotor focus en koeling voor camera.

            Commentaar


              #7
              Zoals voor alles geldt, het valt en staat bij de zwakste schakel.
              Je zou er voor kunnen kiezen om het beste lager wat je kan vinden te nemen, maar dat betekent ook dat de rest van je onderdelen minstens net zo nauwkeurig dienen te zijn.
              Nu kan ik zo wel vertellen dat dit niet het geval zal zijn.
              Sterker, de supernauwkeurigheid die je zou willen, kan je dan zelfs nog aardig in de weg gaan zitten.
              Beter voor een gewoon standaard lager te gaan en jezelf geld besparen.
              Vergis je niet dat standaard lagers al heel goed zijn.
              Kies voor SKF of Ina Fag en je zit altijd goed.

              mijn 2 centjes

              Commentaar


                #8
                Ik denk dat je daar heel goed advies geeft, toolmaker, ik heb een onderbuikgevoel dat vooral die nauwe clearance iets is waar ik mee uit moet kijken. Goed, dat gaan we dus niet doen.
                Ook met de telescoop eraf hoor ik de RA kop een heel zacht, wat is het, geslijp horen als ik hem over het gebied beweeg waarbij de telescoop aan de oostkant hangt en laag naar het zuiden kijkt. Je voelt dan ook een lichte schuivende weerstand, terwijl hij in de rest van het bereik soepel loopt. Dat soort dingen zit hem niet in ultra-precisie in een lager, dat is een groffer probleem.

                Ik heb wat foto's, straks even uploaden. Er zijn twee types 6006 lagers in de RA-as:de onderste waarop hij dus wel zwaar leunt, heeft rubberen pakkingen. Dat is apart.
                Heq5 pro (Rowan belt mod+BeetsmaTune™) - Stellarvue 102 Ed f/6.95 @ 560mm - TS 0.79 ED reducer - ATIK383L+ - Orion SSAG via TS OAG - Chroma 3nm Ha/OIII/SII 31mm - ZWO mini FW

                Commentaar


                  #9
                  Ik heb enkele jaren terug ook mijn az-eq6 GT voorzien van nieuwe lagers en vet.
                  Iedere lager is toen vervangen door een variant van SKF.
                  Nog geen moment spijt van gehad.
                  Het kwaliteitsverschil qua spelingen van de lagers intern was wel groot te noemen.
                  Heb zelfs de lagertjes van de wormassen verandert. Ook de naaldlagers bij de wormwielen zijn toen vervangen.
                  Gewoon naar een speciaalzaak geweest met de lagers en dan laten vervangen door een zelfde variant van een gerenommeerd merk.
                  az-eq6gt //sw quattro 10''c//6''achro(istar-lens)//sv ed80//TS 80apo//TS 6''cc//orion 130mm newton

                  Commentaar


                    #10
                    Extra tip.
                    Het best ook iedere stap met foto vastleggen.
                    Zo heb je een volledig overzicht voor later bij het hermonteren. En bij eventuele nieuwe interventies. Mijn montering staat zo al drie jaar buiten (onder bescherming). En word jaarlijks intern opnieuw hervet. Hier komen de foto's dan soms nog wel eens van pas.
                    az-eq6gt //sw quattro 10''c//6''achro(istar-lens)//sv ed80//TS 80apo//TS 6''cc//orion 130mm newton

                    Commentaar


                      #11
                      Da's ook een idee, men from earth, het zooitje op een toonbank leggen en vragen om nieuwe ;-)

                      Dit is hoe de twee 'bovenste' 6006 lagers eruit zien: met metalen shields dus. Volgens mij heet dat in de business 2RS1: iemand op een forum ergens zegt: "2RS is rubbing seal of synthetic rubber or polyurethane seals either side of the bearing And 2RS1 is rubbing seal of synthetic rubber with sheet steel reinforcement either side of the bearing".

                      Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: 6006 Z - SH lager met markings van rode washer.jpg views: 0 grootte: 242,9 KB id: 1443526

                      Twee dingen vallen me op. Ten eerste heten deze lagers "6006 Z", en er staat ook nog SH bij.
                      Wat betekent die Z?

                      Hier vind ik een antwoord; https://rushsports.co.za/blogs/news/...a-bearing-mean
                      Z - Bearing with a metal seal on one side, one side open.
                      Dat is gek, want aan de andere kant zit een identieke metalen seal. Twee zijden zijn niet van elkaar te onderscheiden. En wat die SH betekent?
                      Edit: of lees ik het op zijn kop, en staat er HS? High Speed, misschien?

                      Het tweede wat me opvalt zijn de zwarte krabbels op de onderkant van de onderste lager (waarmee hij , via de washer, op de lager in de RA-kop rust dus). Het volle gewicht van de hele RA kop plus de telescoop (en dat gaat wel over de 20 kilo heen inclusief contragewichten) rust dus op dit ene stukje. Dit is de washer die ertussen zit en die dus 20 kilo krijgt te verduren:

                      Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: Rode washer met markings.jpg views: 0 grootte: 137,4 KB id: 1443527

                      Er zitten voelbare krassen op die heel erg lijken op die op de lager.
                      De krassen op de lager zijn met mijn nagel goed voelbaar en er niet af te vegen / poetsen. Het lijkt wel alsof daar iets hards tussen zit / heeft gezeten wat bij tijden groefjes heeft getrokken in de lager. Ik kan me voorstellen dat dit effecten heeft op hoe lekker je statief loopt, en zowel de lager als de washer wil ik dan ook vervangen.

                      Dan de lager aan de andere kant van de washer nummer drie: deze zit niet in de RA-kop, maar in de ontvanger zegmaar:

                      Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: Bottom 6006 - rubber.jpg views: 0 grootte: 240,8 KB id: 1443528
                      Closeup na verwijderen en schoonmaken:

                      Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: Bottom 6006.jpg views: 0 grootte: 161,0 KB id: 1443529

                      Mooi dingetje! Deze lager kwam er met een paar lichte klopjes zo uit, in tegenstelling tot de andere twee, die ik stevig en langdurig rondom moest bekloppen voordat ze er eindelijk eens uitkwamen. Het is de enige lager ook die volkomen smooth aanvoelt als ik hem in mijn hand laat spinnen. Op de bovenste foto kan je ook zien dat er 3 soortgelijke krassen in de lager zitten als op de washer.

                      De R staat geloof ik voor rubber. Ook deze lager is symmetrisch: zwart als rubber uitziend materiaal aan beide kanten. Je hebt dus Z (metaal) en RZ, kennelijk. Zhielded en Rubber Zhielded ;-)

                      Ik vraag me af waarom die onderste ineens rubber shielded is en die andere twee van metaal zijn.

                      Die rode washer is wel extreem belangrijk, want hij zorgt ten eerste voor de correcte aansluiting van het wormwiel op de wormas, en ten tweede draagt hij de volledige RA kop.

                      Goed, nog even los van de piepkleine 30205 lagertjes bij de wormas het volgende plan.

                      Wat vinden jullie van dit plan:
                      De twee bovenste 6006Z lagers (metal shielded) vervang ik door 2 x high precision 6006-zz-c2-p5 lagers:
                      https://www.kugellager-express.de/hi...p5-30x55x13-mm
                      Deze lagers zijn E6.80 in plaats van E1.50 (niet normaal hoe goedkoop dit spul is) en zijn volgens SKF en kugellager-express.de 1] een stuk accurater 2] explciet geschikt voor lage snelheden (en niet voor heel hoge). Ik wil dat toch proberen, als het niks is en het zit te strak, dan voel ik dat snel en dan donder ik ze er weer uit. Ik zal twee reguliere gelijk meebestellen: voor die 3 euro hoef je dat niet te laten:
                      https://www.kugellager-express.de/de...zz-30x55x13-mm

                      De onderste 6006RZ vervang ik door:
                      https://www.kugellager-express.de/hi...p5-30x55x13-mm
                      Dit is een identieke lager als die hierboven met geloof ik als voornaamste verschil dat de seals van rubber zijn, net zoals Skywatcher dat gedaan heeft.

                      De alleronderste tapered ball bearing is alleen merkloos te krijgen bij kugellager-express en dus kies ik voor een Timken 30205.
                      https://www.lagerboer.nl/a-35762569/...n/#description

                      En dan dat washertje. Opmeten met de hoge-precisie meter, en op zoek gaan naar een teflon vervanging, was mijn idee eigenlijk.
                      Ik kan hem ook netjes glad proberen te fijnschuren/polijsten, dat is ook een optie. Perst teflon makkelijk samen? Er komt 20 kilo op, en we moeten niet hebben dat de worm duidelijk verder van de as komt te staan, die boel moet goed contact maken.

                      Dank weer voor wie er hier of daar meedenkt. Ik verwacht niet dat iemand dit allemaal tot in detail volgt en elke link uitgebreid aandacht geeft. Het is ook een stukje documentatie voor iemand anders die dit later ooit zelf wil gaan doen.
                      Heq5 pro (Rowan belt mod+BeetsmaTune™) - Stellarvue 102 Ed f/6.95 @ 560mm - TS 0.79 ED reducer - ATIK383L+ - Orion SSAG via TS OAG - Chroma 3nm Ha/OIII/SII 31mm - ZWO mini FW

                      Commentaar


                        #12
                        Daniel, een HEQ5 ( en 6) is nu eenmaal geen high end montering maar een heel degelijke werkpaard voor een redelijke prijs die toch al heel mooi werk aflevert. De nauwkeurigheid van volgen heeft alles met de mechanisch kwaliteit en stabiliteit van de montering te maken. Kogellagers van gerenommeerde merken zijn van een kwaliteit die ver boven de mechaniek van deze monteringen uitstijgt. Dus kiezen voor duurdere lagers kan geen kwaad maar verwacht er niet te veel van. Betere lagers voor de worm lijken me eerder voordeel te geven dan de grote lagers van RA en Dec as want de overbrenging van worm naar wormwiel is de belangrijkste factor voor goed guiden . De kwaliteit van de tanwieloverbrenging is ook zo'n belangrijke factor die vele malen meer zijn invloed zal doen gelden dan de lagerkwaliteit. Niet voor niets heeft elke montering ook de veel duurdere een periodieke fout alleen wordt die kleiner naar gelang de prijs hoger wordt
                        Maar niet te min kan je kiezen voor de update zoals je boven beschrijft want dan heb je het goede gevoel gedaan te hebben wat kan om het meest optimale te bereiken.
                        je bent nooit te oud om te leren.

                        Commentaar


                          #13
                          Dank voor het meedenken Jac ;-)
                          Kijk, het statief loopt gewoon aan, over een bepaalde boeg, draait niet soepel om z'n as maar blijft 'sticky' zitten waar hij zit. Over een andere boeg treedt dat probleem niet op. En juist op datzelfde gebied gaat het tracken met horten en stoten, en zijn de correcties van PHD nonstop aanwezig. Daar zit een verband. Ik ben van mening dat als dit statief 6 uur lang kan volgen op 0.6'' rms kijkend naar de grote beer, een hoek waar ik mijn RA-as met alle gear erop met mijn pink zwevend kan laten slewen, zacht als zijde, dat dit dan over de andere boeg ook te realiseren moet zijn, kijkend naar de Rosette. Ik zoek niet een grote jump in precisie overall, die winst schat ik hooguit op 10, misschien 20 procent. Ik wil er fouten uithalen, zodat hij rondom goed en soepel loopt, en dat moet wel kunnen. Eruit halen wat erin zit is ook de lol, en ik denk, nee weet uit ervaring, dat er meer in zit ;-)

                          Goed punt wat je zegt over die kleine lagers. Ik denk dat het echte aanlopen over de oost-boeg om het maar zo te noemen door de grote lagers en de washer veroorzaakt wordt, maar de 'noise' in de guiding - die zal inderdaad zeker weten door de worm etc veroorzaakt worden. Als je tips hebt voor lagertjes op die plek? Meer dan welkom! De boel is nu erg goed schoongemaakt: heb er een minuut of 20 met de elektrische tandenborstel, heet water, en dreft op gezeten. Ik zal de groefjes nog 's met een loep afgaan, maar het ziet er erg netjes uit moet ik zeggen met het blote oog. Mooi spul.

                          Hier zijn wat van die kleine wormlagertjes waar ik op uitgekomen ben. Ik stel je advies erg op prijs!
                          https://www.kugellager-express.de/na...tierung=4&af=0

                          De 'flanged' en 'dry' varianten vallen meen ik sowieso af. Stainless Steel lijkt me beter dan verchroomd.
                          Een van de eerste drie? Misschien wel de bovenste? Die heeft een wat kleinere clearance. Toolmaker raadt dat af.
                          Keramisch? Vermoedelijk zal elk van die lagers z'n werk wel goed doen, en zal de meeste noise idd door onregelmatigheden in de grote bronzen bus komen.

                          (niet laten vallen dus dat ding haha)


                          @menfromearth : " Extra tip. Het best ook iedere stap met foto vastleggen." Done ;-) Ik heb de grote mazzel dat ik enkele maanden terug een oude zwarte en redelijk vastgelopen HEQ5 via te-les-koop in mijn bezit heb gekregen, en die heb ik inmiddels 3 keer helemaal in en uit elkaar gehaald. Inmiddels is de montage voor mij niet heel veel ingewikkelder dan, tsja, een klein doosje technisch lego. Het push-pull systeem van de 'engagement set screws' vind ik nog wat raadselachtig, maar in feite is het zo ontzettend simpel, deze mechanica... Ik kan je verzekeren, een afstudeerscriptie schrijven of je theorie rijbewijs halen is echt vele malen ingewikkelder....
                          Last bewerkt door Daniel Beetsma; 28-03-20, 00:09.
                          Heq5 pro (Rowan belt mod+BeetsmaTune™) - Stellarvue 102 Ed f/6.95 @ 560mm - TS 0.79 ED reducer - ATIK383L+ - Orion SSAG via TS OAG - Chroma 3nm Ha/OIII/SII 31mm - ZWO mini FW

                          Commentaar


                            #14
                            Een keramisch lager is beslist niet nodig. Het is niet zo dat ze minder speling hebben of nauwkeuriger zijn. Staal (kogels) is net zo makkelijk, zo niet makkelijker glad en op maat te bewerken. Keramische lagers hebben andere voordelen:
                            1. Ze kunnen hogere temperatuur hebben, de kogels zetten dan minder uit.
                            2. De smering is iets minder kritisch, daar metaal-metaal contact niet zo makkelijk optreedt met de bijbehorende beschadigingen door koudlas en uitbreek verschijnselen van metaaldeeltjes tussen loopvlakken en kogels.
                            3. Ze zijn wat minder gevoelig voor corrosie.
                            4. Ze zijn door hogere drukkracht bestendigheid soms wat kleiner en lichter te construeren.
                            5. Elastische vervorming valt lager uit, het lager is harder en rolt soms wat beter (dit geldt alleen onder hoge belastingen).
                            Keramische lagers zijn voor specifieke toepassingen en vallen daardoor altijd in een duurdere, hoog kwalitatieve categorie. Wat rondloop nauwkeurigheid betreft ga je in een montering geen verschil merken tussen keramische lagers, hybride lagers of stalen kogellagers. De meeste lagers (ook de B-merken) hebben toleranties die al heel nauwkeurig zijn.

                            Wel hebben de kogels speling. Hoe meer toeren een kogellager aan kan, hoe groter deze speling is. Het lager wordt bij hoger toerental warmer, de kogels zetten uit net als de ringen, alleen de buitenring zit vaak opgesloten in een huis en kan dan niet verder uitzetten. Deze speling blijft echter beperkt tot een paar micron, dit ga je niet merken. Een C3 lager heeft iets meer radiale speling, dit zijn lagers die gemaakt zijn voor warmere omstandigheden, bv. in elektromotoren. Nog steeds speling in het micron bereik, maar wil je meer nauwkeurigheid dan kun je een gewoon C0 (ook wel CN lager genoemd) of een iets nauwkeuriger C2 lager nemen.

                            Dubbele stalen afdichting (ZZ) is alleen noodzakelijk in warmere en hoog toeren omstandigheden, in een montering voldoet een 2-zijdige kunststof afdichting (2RS) prima.

                            Robert.

                            PS. De Hybrid high precision 689 ZZ kogellagers uit jouw link, hebben nog steeds de gewone CN standaard tolerantieklasse op lagerspeling, ze kosten alleen bijna EUR 10,- per stuk. Voor drie euro heb je een 689 2RS lager van bijvoorbeeld SKF in dezelfde tolerantieklasse. Ga je voor een goedkoper merk, dan kun je deze lagers voor minder dan twee euro kopen. Zeker nauwkeurig genoeg voor de worm aandrijfassen in een montering.
                            Last bewerkt door rweust; 28-03-20, 00:44.
                            10" F5 GSO CT Newton, 11 cm F25 Kutter, 8" F5.7 Newton (in aanbouw), NEQ6 Pro Synscan en EQ5 Synscan.

                            Commentaar


                              #15
                              Dankjewel Robert rweust !
                              Ik vind de voordelen 1-4 die je noemt erg goed klinken. Leuk, al die kennis hier op het forum, sjongejonge.

                              Het gaat hier om (in lager-begrippen) zeer lage toerentallen. En om lagere temperaturen.
                              Zou je ook kunnen zeggen dat keramische kogels bij lagere temperaturen minder krimpen? Statiefjes staan natuurlijk zomaar buiten bij -5 graden, heel geregeld zelfs. De meeste lagers (en smeermiddelen?) worden natuurlijk ontworpen op hoge toerentallen.

                              Als ik je zo goed begrijp, zou het geen kwaad kunnen aan te sturen op een keramische lager, c2 voor de kleine worm-lagers en c0/cn voor de gewone.

                              Interessant.
                              Heq5 pro (Rowan belt mod+BeetsmaTune™) - Stellarvue 102 Ed f/6.95 @ 560mm - TS 0.79 ED reducer - ATIK383L+ - Orion SSAG via TS OAG - Chroma 3nm Ha/OIII/SII 31mm - ZWO mini FW

                              Commentaar

                              Werken...
                              X