Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

1960: Arie Mak in Hemel en Dampkring over ervaringen met Polarex

Samenvouwen
X
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

  • 1960: Arie Mak in Hemel en Dampkring over ervaringen met Polarex

    Lees dit artikel van Arie Mak eens dat hij in 1960 schreef, als voorzitter van de Instrumentencommissie van de NVWS, in "Hemel en Dampkring" op pagina 187 - Dik Schmidt zei wel eens: "Arie Mak, die is niet mak" ....

    MEDEDELING VAN DE INSTRUMENTENCOMMISSIE

    Japanse kijkers voor astronomisch gebruik

    Bij herhaling wordt de instrumentencommissie de vraag gesteld of Japanse kijkers voor de amateur geschikt zijn en of zij, wat mechanische en optische eigenschappen betreft, aan redelijke eisen voldoen.
    Het lijkt ons goed om de ervaringen die wij zelf met dergelijke kijkers hebben opgedaan en de ervaringen van anderen die ons ter ore zijn gekomen, aan de leden bekend te maken.
    Raad geven bij het aanschaffen van een kijker is moeilijk. Er hangt veel af van de eisen die de koper stelt. Wenst hij of zij een kijker waarmee hij zich de vreugde van het bekijken van de maan en de planeten kan bereiden, of wil hij een kijker waarmee eenvoudig wetenschappelijk werk gedaan kan worden? In het laatste geval geeft de aard van het wetenschappelijke werk de doorslag, hoewel zelfs met de eenvoudigste kijker nog wel „iets is te doen".
    We waren in de gelegenheid een 75 mm-kijker in azimuthale opstelling van Polarex te beproeven. De optiek van deze kijker was zeer bevredigend. De mechanische afwerking van de kijker - die er voor het oog onberispelijk uitzag - liet, zoals bleek uit zorgvuldig onderzoek, veel te wensen over. Het objectief was slecht gemonteerd, met het gevolg dat de optische as van het objectief niet samenviel met die van het oculair. Dit euvel was niet eenvoudig te verhelpen, want het objectief was niet instelbaar met trek- en drukschroeven. In de kijkerbuis waren voldoende diafragma's aangebracht; jammer genoeg waren ze niet goed zwart gemaakt.
    De passing van de schroeven was van zeer matige kwaliteit. De gehele opstelling is te slap. Dezelfde opstelling voor een 60 mm-kijker gebruikt, zal ongetwijfeld beter voldoen. Een te lichte opstelling is een veel voorkomend euvel. Bij het aanschaffen van een kijker is het raadzaam hier scherp op te letten.
    De zoeker van de onderzochte kijker was goed. Hij was van dubbele kruisdraden voorzien; hetgeen gemakkelijk in het gebruik is. Het zenit-prisma was goed. De oculairen waren van goede kwaliteit.
    Met deze kijker kon de ster ε in de Lier als viervoudige ster worden gezien, ondanks de gebrekkige montage van het objectief. De inter- en extrafocale beelden voldeden aan redelijke eisen, alhoewel de slechte montage van het objectief hierbij wel zichtbaar was.
    Dezelfde kijker in parallactische opstelling is veel stabieler; dit model werd dan ook door de instrumentencommissie aangekocht.
    Van enige andere kijkers van hetzelfde merk bleken de objectieven zonder uitzondering alle scheef geplaatst te zijn! Doch dit gebrek is wel op te heffen; met een beetje handigheid zit het objectief in een kwartier goed op zijn plaats.
    De vertegenwoordigers van Polarex blijken bereid te zijn kleine gebreken te herstellen en niet goed functionerende onderdelen te vervangen door goede.
    Wie een azimuthale 60 mm-kijker koopt voor f 215,00 en een 75 mm parallactisch opgestelde voor f 950,00 is daarmee zeker goedkoop uit. Andere gerenommeerde fabrikaten zijn beter afgewerkt, maar de prijzen zijn dan ook vijf, soms wel acht maal zo hoog.
    Ergo: Wie een Japanse kijker koopt, verwerft een instrument waar hij of zij als amateur voor een betrekkelijk lage prijs veel plezier aan kan beleven. Koop
    met een kritische oordeel; vraag desnoods of u de kijker moogt proberen.

    A. MAK, voorzitter instrumentencommissie

    Misschien mogen we rustig stellen dat Arie Mak een bijdrage heeft geleverd aan het verbeteren van de kwaliteitscontrole door de firma Polaris in de begintijd van het op de markt zijn van Polarex in Nederland (en België).

  • Astrobril
    antwoordde :
    In een oude Hemel & Dampkring worden de Yamatars besproken. Goede kwaliteit. Ik zoek het eens op.

    Laat een reactie achter ::


  • Observer
    antwoordde :
    Als hij ze zelf importeerde zal hij er wel tevreden over zijn geweest.

    Laat een reactie achter ::


  • skyfan
    antwoordde :
    Die Yamatar was naar mijn idee voor die tijd wel van goede kwaliteit, hoewel ik hem nooit met een Polarex heb kunnen vergelijken. Ik deed er bijna alleen variabelen mee, en af en toe de maan. En hij kan ook nog wat duurder zijn geweest, maar dat weet ik echt niet meer. Ik verdiende toen als leerling analist bij Shell 350 gulden in de maand, dus het was veel geld!
    Overigens heeft Arie Mak die Yamatars in een latere jaargang van Hemel en Dampkring ook besproken.
    Last bewerkt door skyfan; 03-02-19, 15:31.

    Laat een reactie achter ::


  • Rudy
    antwoordde :
    Origineel geplaatst door John Baars Bekijk bericht
    Nadat ikzelf begin tachtiger jaren een nieuwe 60mm kijker ( Pollux, met een Polarex- lens aldus de verkoper) had aangeschaft voor een half maandsalaris (...)
    Als jochie stond ik met bewondering te kijken naar een mooie kijker die een opticien hier in de buurt in de etalage had staan. Dat was eind jaren '70. Ik weet niet meer wat het toen kostte, maar het was duur en volstrekt onbereikbaar. Toen maar in de boeken gedoken om te lezen over astronomie, dat kon wel. Veel later ben ik begonnen met waarnemen, toen waren de Skywatchers e.d. er al. Ergens daartussen was er kennelijk een omslagpunt dat het betaalbaarder werd ? skyfan, het was dus mogelijk om in die tijd iets te krijgen met dezelfde opening dat goedkoper was dan de 75mm Polarex genoemd in het artikel. Ik vraag me af hoe de kwaliteit van deze kijkers was in vergelijking met elkaar, het scheelde toch best een bedrag.

    Laat een reactie achter ::


  • skyfan
    antwoordde :
    Arie Mak importeerde zelf in die tijd de Yamatar refractors. Ik heb in 1962 een 75 mm f 1000 mm refractor bij hem gekocht op equatoriale opstelling voor ik meen ca 450 gulden. Daar heb ik veel plezier van gehad, ik deed toen honderden schattingen van variabelen per jaar.

    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: Yamatar 75 mm.jpg views: 152 grootte: 51,0 KB id: 1407213

    Laat een reactie achter ::


  • jeanpierre
    antwoordde :
    Telescopen waren toen peperduur. Mijn eerste telescoop, een 60mm Polarex op azimuth montering kostte in 1973 welgeteld 14.499 Belgische Frankskes. Dat was een klein maandloon in die tijd... Omgerekend naar euro; 340.

    Laat een reactie achter ::


  • John Baars
    antwoordde :
    Rudy
    Inderdaad, zulke bedragen weet ik mij nog te herinneren. Nadat ikzelf begin tachtiger jaren een nieuwe 60mm kijker ( Pollux, met een Polarex- lens aldus de verkoper) had aangeschaft voor een half maandsalaris, was de enige manier om te upgraden naar een grotere opening: zelfbouw.
    Wat waren die dingen toen schreeuwend duur. Het artikeltje spreekt zelfs nog geheel in eigentijdse termen: "een betrekkelijk lage prijs".

    Laat een reactie achter ::


  • Rudy
    antwoordde :
    Het leek me aardig om de prijzen van de genoemde kijkers te vergelijken met wat iemand in die tijd verdiende, en met tegenwoordig. Zie plaatje, stel dat een aankomend politieagent met belangstelling voor astronomie toentertijd een kijker wilde kopen. Volgens de advertentie uit 1960 is het aanvangssalaris na benoeming net iets meer dan 400 gulden bruto. De 60mm kostte dus iets meer dan een halve maandsalaris, de 75mm ruim meer dan twee maandsalarissen. Vergelijk dit met het andere plaatje, tegenwoordig is het aanvangssalaris bij de politie minimaal 1976 euro en bedenk 'ns wat je voor de helft daarvan, of het dubbele, vandaag de dag zou kunnen kopen.
    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: salaris.jpg views: 0 grootte: 345,9 KB id: 1407187

    Laat een reactie achter ::


  • svdwal
    antwoordde :
    Nu ben ik eigenlijk wel benieuwd wat voor kijkers men in de jaren 60 wel acceptabel vond, als de polarexen een soort bouwmarktkijkers waren. Was het allemaal Zeiss wat de klok sloeg?

    Laat een reactie achter ::


  • Rudy
    antwoordde :
    Origineel geplaatst door EdwardB Bekijk bericht
    Een bekende naam.
    Planetoïde 9701-Mak is genoemd naar Arie Mak, dan ben je inderdaad (al is het maar binnen het astro-wereldje) toch iets bekend.

    Laat een reactie achter ::


  • EdwardB
    antwoordde :
    Een bekende naam. In mijn eerste Sterrengids (1981) stonden ook foto's van zon en/of maan gemaakt door "A. Mak te Naarden".

    Laat een reactie achter ::


  • Roel
    antwoordde :
    Leuk artikel!

    Opmerkelijk, ik heb altijd begrepen dat een f/16 objectief wel krankzinnig scheef in z'n objectief moet zitten voordat je daar iets van merkt.

    Een 75mm Polarex op zijn originele azimithale montering is inderdaad wel een afschuwelijke combi. Niet te bedienen zonder armen van anderhalve meter, en veel te instabiel - nooit begrepen waarom dat ooit zo verkocht is. De EQ-versie is hemels!

    Laat een reactie achter ::

Werken...
X