Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

Spectografie (klik hier als je geinteresseerd bent)

Samenvouwen
Dit is een vastgezet onderwerp
X
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

    #16
    Ik ben ook bezig met spectroscopie. Een tijdje geleden ben ik begonnen met de bouw van een spectroscoop die ook op de telescoop te monteren zal zijn. Inmiddels ben ik een zijpad ingeslagen. Ik ben op het ogenblik aan het uitzoeken welke camera ik kan gebruiken. Bij de bouw heb ik eerst een goedkope webcam gebruikt. Inmiddels heb ik een DMK41AU02 van TIS gekocht maar ik ben nu in de ban geraakt van onderzoek naar eigenschappen van camera's.

    Wat de spectrometer betreft heb ik gekozen voor een niet-Littrof configuratie. Met de webcam ging dat goed maar ik loop nu wel aan tegen een probleem dat vergelijkbaar is met het eye-relief probleem bij oculairen. Daardoor wordt maar een deel van het tralie of van het objectief gebruikt. Het hangt ervan af hoe dicht ik het objectief bij het tralie kan aanbrengen.

    Zo ben ik in ieder geval nog wel even een tijdje bezig voordat het eerste spectrum van een ster opgenomen wordt.

    Victor

    Commentaar


      #17
      Hoi Victor,

      Origineel geplaatst door victorvr Bekijk bericht
      Met de webcam ging dat goed maar ik loop nu wel aan tegen een probleem dat vergelijkbaar is met het eye-relief probleem bij oculairen. Daardoor wordt maar een deel van het tralie of van het objectief gebruikt. Het hangt ervan af hoe dicht ik het objectief bij het tralie kan aanbrengen.
      wat beoel je precies? Het eye-relief probleem heeft te maken met de locatie van de uittree-pupil. Maar dit is bij een spektrograaf meestal niet kritisch, tenzj het grating of het objectief erg klein is. De locatie van de uittreepupil kun je toch ook sturen met de brandpuntsafstand van de kollimator? (juist bij niet-Littrow kan deze heel anders zijn als die van de kamera). Maar je hebt natuurlijk een objectief nodig dat duidelijk groter is dan dat van een normale webcam (bijv. kleinbeeldobjectief met een C-mount adapter). Ken je het spreadsheet simsepec? http://www.astrosurf.com/buil/us/com...mSpec_V4_0.xls

      Overigens betwijfel ik dat je met een videocamera ver komt, maar ik laat me graag wat anders beleren.
      Mijn rekensommetje is als volgt, om een spektrum met een image te vergelijken.
      bijvorbeeld spektrum over 500 pixels -> elk pixel 1/500 van het licht -> min 7 magnituden
      Lichtverlies aan grating en optiek: factor 4 tot 5 -> min 1,5 tot 2 magnituden
      Dus zelfs bij zo'n erg lage resolutie verlies je al 8-9 magnituden vergeleken met een image; voor elke faktor 2 aan resolutie verlies je een verdere magnitude.
      En dit geld dan nog in het continuum en voor de gemiddelde intensiteit; voor de Fraunhofer lijnen of aan de rand van het spectrum krijg je nog veel slechter signaal-ruis.

      Bij gebruik van een videokamera ga je in vergelijk met een gekoelde camera nog een paar magnituden aan readout noise verliezen.
      => gekoelde camera aan een 10cm teleskoop = videokamera aan een 30cm teleskoop??

      Ik wil niet zeggen dat je met video geen spektra kunt opnemen, met een staranalyser of zo gaat het waarschijnlijk best wel op de helderste sterren.
      Maar ik denk dat het niet de moeite loont voor een videocamera een spektrograaf te bouwen. Zo gauw je uit de experimenteerfase bent wil je toch overstappen op een "echte" gekoelde camera voor langtijdbelichting.
      Tenzij je dat ding op een grote Dobson kunt zetten en niet bang bent voor een enorme dataprocessing.
      Bedenk verder dat spektra 1-dimensionaal zijn en ik weet niet of bijv. een programma als giotto dat goed processeren kan (je hebt geen "sterren" als referentie om de spektra op elkaar te schuiven).
      Zou ik eest met bescheiden middelen uitproberen voordat ik wat groters bouw, of voordat ik een dure videokamera koop.

      Maar misschien weet jij al meer dan ik. Ben dan wel benieuwd naar resultaten.

      Groeten, Sander
      Last bewerkt door speqqi; 12-05-14, 18:06.
      http://sunken-mill-observatory.jimdo.com/

      Commentaar


        #18
        Hallo Sander,

        Op internet zag ik dat de DMK41AU02 toch ook wel voor deep sky gebruikt wordt. Je kunt ook belichtingstijden tot 60 minuten instellen. Vat ik er tot nu toe van gezien heb geeft die belichtingstijd van 60 minuten wel een behoorlijk optimistisch beeld van de camera. Na een paar minuten is het beeld al helemaal wit van de ruis. Maar dat kan ook nog samenhangen met een verkeerde instelling. Dat moet ik nog uitzoeken.

        Het is verder ook niet mijn bedoeling om een echt superresultaat te bereiken. Als ik een duurdere camera zou kopen zou ik toch ook een spectrograaf zoals die van Ken Harrison of van Shellyac erbij moeten kopen. Met zelf bouwen kan ik natuurlijk nooit hetzelfde resultaat bereiken.
        Het leuke van zelf bouwen is wel dat als je iets wilt veranderen je gewoon zaag en boor uit de kast pakt en kunt beginnen. Dat doe je natuurlijk niet gauw met die spectrograaf van Ken Harrison.

        Het eye-relief-achtige probleem zit hem er inderdaad voornamelijk in dat ik een klein tralie van 12,5x12,5 mm heb. Achteraf bezien had ik beter een tralie van 12,5x25 mm kunnen kopen. Ik heb een paar weken geleden een schetsje ervan gemaakt in verband met een vraag aan Edmund Optics erover. Dat schetsje staat hier onder (hoop ik).

        Victor
        Voeg bestanden toe

        Commentaar


          #19
          Even een "sticky" van dit topic gemaakt, zodat het hier blijft staan en evt. geintereseerden het niet missen.
          200mmF5 Carbon, 150mmF12 Intes MK67, ED80mmF6, Towa 60/700, Coronado 40mmF10 PST, Fujinon 10x50, ZWO ASI174MM cooled, ASH mount, NEQ5, HEQ5pro en L-200 spectrograaf. Radio callsign PA3SKY

          Commentaar


            #20
            Hallo Victor,
            Origineel geplaatst door victorvr Bekijk bericht
            Als ik een duurdere camera zou kopen zou ik toch ook een spectrograaf zoals die van Ken Harrison of van Shellyac erbij moeten kopen. Met zelf bouwen kan ik natuurlijk nooit hetzelfde resultaat bereiken.
            Dat zie je te negatief. Het is niet supersimpel, maar ook geen hekserij om zelf een spektrograaf te bouwen die zo goed (of zelfs beter) is als die van Ken Harrison of van Shelyak.
            Maar je bent dan wel een paar honderd euro kwijt aan hoogwaardige optische/mechanische komponenten (en als je een realistisch arbeitsloon zou rekenen wordt het in totaal een stuk duurder dan een kommerciele spektrograaf kopen).
            Voordeel van zelfbouw is dat je eerst met goedkope komponenten kunt beginnen en dan langzaam upgraden. Bovendien krijg je een veel beter gevoel voor hoe het werkt en dat voorkomt miskopen als je later toch een spektrograaf wilt kopen.
            Zowiezo zou ik met zelfbouw altijd goedkoop beginnen, want je zult merken dat het niet zo werkt als je je dat voorgesteld hebt, en uiteindelijk koop je alles toch 2x (is misschien ook een argument voor een goedkope kamera - heb je al eens aan een 2e handsje gedacht? Ik zelf koop vaak gebruikte spullen).

            Schetsje: je hebt zo te zien nog een vraag over de positie van het tralie. Er zijn formules om dat uit te rekenen, maar ikzelf doe dat nooit en gebruik eenvoudig mijn ogen.
            Er zijn 4 mogelijkheden: tralie ondersteboven (vakterm: blaze richting kamera of richting collimator) en tralie links/rechts (orde +1 of -1). Hou het tralie zo dat je oog de kamera vervangt, en schijn met een zaklamp vanuit de richting van de collimator. De positie van het tralie waar het spektrum het helderste is wil je hebben (bij inbouw in de spektrograaf hetzelfde maar met een stuk wit papier voor de kameralens - je kunt dan echter slecht de intensiteit afschatten).

            Bij het schetsje staan geen maten. Weet je al hoe lang de collimator maximaal kan zijn? Wil je werkelijk een hoek van 90 graden?
            Omdat jouw tralie erg klein is, kun je beter een zo klein mogelijke invalshoek gebruiken en dan eventueel een spiegeltje tussen kollimator en tralie om de hoek op 90 graden te brengen.
            De invalshoek kan kleiner zijn als de kollimator verder van het tralie staat (het is niet zo kritisch dat je in de uittree-pupil moet blijven) maar de kast wordt dan natuurlijk ook groter - altijd een kwestie van kompromis). Bedenk verder dat een kleinere invalshoek een duidelijk grotere tralie-efficientie geeft. Als je niet gelijk een "superresultaat" wilt, kun je natuurlijk ook om te beginnen wat lichtverlies aan het tralie accepteren (je krijgt dan minder resultaat bij zwakke sterren) - ofwel met grote invalshoek ofwel omdat de lichtbundel breder is dan het tralie.

            De vraag bij zelfbouw is altijd: wat wil ik, en wat heb ik al.
            willen: resolutie of helderheidslimiet (gaat helaas in tegengestelde richting, een resolutie van 0,1 nm bij een grensgrootte van 10e magnitude is voor de meeste amateurs niet erg realistisch)
            liever iets dat snel en simpel is (geen slit, geen draaibaar tralie) of liever iets dat beter/flexibeler is (nu ja, flexibeler is niet altijd beter )
            hebben: teleskoop(=diameter+brandpuntsafstand) en/of tralie(=grootte+ aantal lijnen/mm) en/of CCD (=pixelgrootte+ aantal pixels) en/of kameraobjektief (=brandpuntsafstand+opening)

            Uitgaande van wat je habt, de komponenten zo op elkaar afstemmen dat je dat krijgt wat je wilt (deze afstemming gaat met een gekochte spektrograaf minder, en dat is de kans van zelfbouwers om iets "beters" te maken). Om te beginnen zou ik niet naar perfektie streven (deste lager de verwachting, deste beter het resultaat ). Wat heb je en wat wil je ?

            Groeten, Sander
            http://sunken-mill-observatory.jimdo.com/

            Commentaar


              #21
              Hallo Sander,

              Ik ben even wezen opwarmen aan de Middelandse zee. Daarom komt mijn reactie nu pas.

              De vraag aan Edmund Optics ging er om dat volgens de richtlijnen van Edmund optics configuratie 1 gebruikt moet worden. Dat betekent dat de breedte van de uitgaande bundel groter is dan die van de inkomende bundel. Dat terwijl ofwel het objectief ofwel het tralie ook al een stuk breder moet zijn dan de bundel op zich. Dat is dan weer vanwege de spreiding van de bundels voor verschillende golflengtes. Daarom zou ik liever configuratie 2 gebruiken. Dan is de uitgaande bundel smaller dan de ingaande bundel en heb je meer speelruimte met de objectiefdiameter. Het lijkt mij dat dat ook zou moeten kunnen door de stralengang om te keren. Je moet er natuurlijk wel op letten dat vanwege de schuine ligging van de vlakke banden in "ruled grating" er maar een kant ten opzichte van de primaire bundel is die je kunt gebruiken maar daar is ook aan voldaan als je alleen de stralengang omkeert. Ik wil nu dus toch wel configuratie 2 gaan proberen.

              Wat de hoek van 90 graden betreft, had ik in de eerste vorm van de spectrograaf ook een veel kleinere hoek. Maar daarin gebruikte ik het objectief van de webcam. Daar had ik zoveel van het plastic rond het objectief weggevijld dat de diameter van het objectief vrijwel gelijk was aan de diameter van de optische bundel. Als ik een standaard objectief gebruik dan is de buitendiameter altijd een stuk groter dan de diameter die echt beschikbaar is voor de lichtdoorgang. Daardoor zal de hoek altijd een stuk minder van 90 graden kunnen afwijken dan zuiver optisch gezien noodzakelijk is. Ik zou dus ofwel zelf een nieuwe behuizing voor de lenzen in het objectief moeten maken ofwel accepteren dat er vrijwel geen winst te behalen is door die hoek kleiner dan 90 graden te maken. Dit is natuurlijk ook een punt waardoor de Littrow configuratie veel populairder is dan de niet-Littrow configuratie. Maar het is altijd leuk om te kijken of deze manier mogelijk is met een acceptabel resultaat.

              Een extra probleem is dat naarmate de hoek tussen ingaande en uitgaande bundel scherper is, het objectief verder van het tralie af gezet moet worden. Dat maakt het probleem met de spreiding van de bundels voor verschillende golflengtes dan weer groter.

              Victor

              Commentaar


                #22
                Spectroscopie in Vlaanderen

                Ook in Vlaanderen is er een groeiende belangstelling voor spectrografie.
                Gisteren werd een kursus spectroscopie in Gent afgesloten en van de 38 aanwezige amateur-astronomen wil er, na bevraging, meer dan de helft op dit pad verdergaan.
                Traditiegetrouw organiseert de volkssterrenwacht Armand Pien, ook gekend onder de naam VSRUG (Vrienden van de oude Sterrenwacht van de Rijks Universiteit Gent) om de 2 Jaar een kursus spectrografie. In het verleden werd vooral de nadruk gelegd op sterclassificatie, uitgaande van bestaande spectra. Dit jaar was er een nieuwe docent, Marc Trypsteen, die het geheel veel breder aanpakte. De kursus werd dan ook gespreid over 5 weken (1 avond per week). Volgende onderwerpen kwamen aan bod:
                - Theorie
                - Spectra
                - Spectroscopen. Bekijken, betasten en experimenteren met de SA100, de Alpy, de Dados, de Lhires III, de Eshel van Sheliak (in zijn onderdelen in het leslokaal maar ook opgesteld in de koepel met telescoop van de UGent ) , SGS van SBIG en vele kleinere "kijk" spectroscopen. (Zelden zoveel spectroscopen bij elkaar gezien.)
                - Software. Vergelijking en hands-on: Vspec, Rspec, Bass (John Paraskeva vroeg zich af wat er gaande was in België na zoveel aanvragen voor zijn project) en ISIS.
                - Pro-Am samenwerking in een internationale context. Presentaties en nieuwigheden voorgesteld in de bijeenkomst Aspekt van de VdS in Keulen.

                Marc heeft, als amateur, reeds lange tijd ervaring met zijn Dados en de laatste tijd ook met zijn Alpy.
                Van de professionele kant stak Guy Wauters (UGent) een hanje toe met de praktische demonstratie van de Echelle Spectroscoop.

                Al bij al een heel geslaagde kursus. Een vervolg zal er heel waarschijnlijk komen.
                Groeten
                Hugo

                Commentaar


                  #23
                  Geweldig, Nederland loopt ver achter kwa interesse.
                  200mmF5 Carbon, 150mmF12 Intes MK67, ED80mmF6, Towa 60/700, Coronado 40mmF10 PST, Fujinon 10x50, ZWO ASI174MM cooled, ASH mount, NEQ5, HEQ5pro en L-200 spectrograaf. Radio callsign PA3SKY

                  Commentaar


                    #24
                    Zijn deze geïnteresseerden toevallig ook variabilist?
                    De stap naar spectroscopie lijkt mij dan een logische.
                    Last bewerkt door Paul Gerlach; 27-05-14, 20:29.
                    Full WMN-member.
                    GSO 8" f/8 Ritchey-Chrétien, AT66ED, EQ6 Pro + EQMOD, NEQ3+SynScan, Atik 314L, Atik 314E, SXV-MC8, DSI PRO, Orion autoguider, LodeStar autoguider, Baader DADOS spectrograaf.

                    Commentaar


                      #25
                      Misschien nog een kleine aanvulling op de post van Hugo . We proberen wat scholen warm te maken voor een project eenvoudige spectroscopie.
                      Zoals zoveel keer gebeurt bij de werkgroep kijkerbouw : 'ik kom met de ideeën , en iemand anders mag die uitwerken.'
                      In dit geval was dit dus Hugo. Hij hield deze presentatie op 14 mei bij de infosessie voor leerkrachten. ( presentatie wordt nog iets aangepast)
                      Hopelijk vinden we nu enkele scholen....
                      Ga de weg die jou het beste lijkt.

                      Commentaar


                        #26
                        @paul. Er waren geen variablisten op de kursus.
                        Groeten
                        Hugo

                        Commentaar


                          #27
                          Origineel geplaatst door Hugo Bekijk bericht
                          Er waren geen variablisten op de kursus.
                          Geeft niet.
                          Iedere zichzelf respecterende spectroscopist wordt vanzelf variabilist. Kijk maar naar de eerder genoemde sterren:

                          Betelgeuze - spectrum M2Iab - halfregelmatig veranderlijke superreus, type SRc
                          Aldebaran - K5III - onregelmatig veranderlijk, type Lb (onzeker); "the star is surrounded by an infrared emission envelope"
                          Capella - G5IIIe+F9III <--- hé, is dit een spectroscopische dubbelster? Vermoedelijk veranderlijk; type nog onbekend. Wie gaat dat onderzoeken? Variaties in radiële snelheid te zien in het spectrum?
                          Alpha Per - F5Ib - vermoedelijk veranderlijk; type nog onbekend
                          Regulus - B7V - vermoedelijk veranderlijk; type nog onbekend
                          Epsilon Ori - B0.5Iabea - veranderlijke supperreus van het type Alpha Cygni
                          Astronomy's much more fun when you're not an astronomer - Brian May

                          Commentaar


                            #28
                            Iedere zichzelf respecterende spectroscopist wordt vanzelf variabilist.


                            Tja, als het spectrum niet varieert met de tijd is het voor mij ook niet zo interessant...
                            Full WMN-member.
                            GSO 8" f/8 Ritchey-Chrétien, AT66ED, EQ6 Pro + EQMOD, NEQ3+SynScan, Atik 314L, Atik 314E, SXV-MC8, DSI PRO, Orion autoguider, LodeStar autoguider, Baader DADOS spectrograaf.

                            Commentaar


                              #29
                              Inderdaad, een spectrocopist is meestal wel geinteresseerd in variabele spectra......anders xou het leven wel erg saai worden. Dat is juist het interessante aan spectroscopie: je kan iets waarnemen dat verandert! Het is een veel dynamischer aspect van de hobby in tegenstelling tot bijvoorbeeld deepsky astrofotografie.
                              200mmF5 Carbon, 150mmF12 Intes MK67, ED80mmF6, Towa 60/700, Coronado 40mmF10 PST, Fujinon 10x50, ZWO ASI174MM cooled, ASH mount, NEQ5, HEQ5pro en L-200 spectrograaf. Radio callsign PA3SKY

                              Commentaar


                                #30
                                Vraagje van een geïnteresseerde variabilist: in die hierboven vermelde presentatie wordt gesproken over de Star Analyser 100. Die kan je gewoon in je oculair inschroeven waarna je sommige spectraallijnen al visueel kunt waarnemen. Tenminste, dat heb ik ervan begrepen.
                                Tot welke magnitude sterren kan je dit verwachten, uitgaande van een 18cm Maksutov?

                                Commentaar

                                Werken...
                                X