Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

Joepie mijn eerste telescoop!

Samenvouwen
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

    Joepie mijn eerste telescoop!

    Hoi!

    Door al dat thuiszitten heb ik besloten om een (heel) oude hobby nieuw leven in te blazen. Als tiener helemaal gek van de sterren geweest, de hele bibliotheek uitgelezen en op het blote oog gekeken en met een 7x50 waargenomen. Mijn dochter van 11 vindt dit soort dingen ook erg leuk, dus de knoop doorgehakt en iets gezocht waar we beide plezier van kunnen hebben. Ik woon in de Zoetermeer dus veel strooilicht, ik zal vooral vanuit mijn achtertuin kijken. Mijn zicht in de tuin is beperkt. Dus ik denk dat het vooral de maan, de helderste planeten en deepsky objecten gaat worden. Na veel rondlezen en vergelijken de Omegon Dobson 150/1200 uitgekozen. Een leuke atlas voor mezelf en eentje voor haar erbij en zo'n chesire oculair.

    Er zitten een 10 en 25mm oculair bij, maar nu zit ik naar oculairs te kijken en komen er een hoop vragen op me af. Het lukt me (op het forum) ook niet goed om er veel wijzer uit te worden dus ik hoop dat iemand me wegwijs kan maken... alle informatie is welkom

    1. Heb ik om te beginnen genoeg aan de bijgeleverde oculairen?
    2. Ik heb gelezen dat je, vanwege de lichtvervuiling, beter met hogere vergrotingen kunt werken. Maar wat is 'groot'? Waar begint dat?
    3. Ik stel me zo voor dat een zo groot mogelijk zichtveld wel prettig is bij een Dobson. Maar ook hier: wat is 'groot'? Is een oculair met zichthoek van 52 graden al voldoende, of kan het beter groter?
    3. Welke oculairen gebruik je vooral voor planeten en welke voor deepsky? Is daar een een beetje een richtlijn/vuistregel voor?
    4. Zijn oculairen van rond de 30 euro ook al een upgrade t.o.v. de bijgeleverde? Is dat leuk om aan te schaffen en mee te experimenteren?
    5. Hoe zit dat met Barlowlenzen? Ik heb gelezen dat die vooral voor snelle kijkers handig zijn. Maar zou ik daar iets aan kunnen hebben? En vanaf welke prijsklasse is de kwaliteit acceptabel?

    #2
    Origineel geplaatst door Rutgerza Bekijk bericht
    Hoi!

    Door al dat thuiszitten heb ik besloten om een (heel) oude hobby nieuw leven in te blazen. Als tiener helemaal gek van de sterren geweest, de hele bibliotheek uitgelezen en op het blote oog gekeken en met een 7x50 waargenomen. Mijn dochter van 11 vindt dit soort dingen ook erg leuk, dus de knoop doorgehakt en iets gezocht waar we beide plezier van kunnen hebben. Ik woon in de Zoetermeer dus veel strooilicht, ik zal vooral vanuit mijn achtertuin kijken. Mijn zicht in de tuin is beperkt. Dus ik denk dat het vooral de maan, de helderste planeten en deepsky objecten gaat worden. Na veel rondlezen en vergelijken de Omegon Dobson 150/1200 uitgekozen. Een leuke atlas voor mezelf en eentje voor haar erbij en zo'n chesire oculair.

    Er zitten een 10 en 25mm oculair bij, maar nu zit ik naar oculairs te kijken en komen er een hoop vragen op me af. Het lukt me (op het forum) ook niet goed om er veel wijzer uit te worden dus ik hoop dat iemand me wegwijs kan maken... alle informatie is welkom

    1. Heb ik om te beginnen genoeg aan de bijgeleverde oculairen?
    Ja. Later ga je andere oculairs willen, maar dat hangt af van wat je gaat observeren, en of je de (meestal erg oncomfortabele) 10mm wilt vervangen door iets comfortabelers (of niet).
    2. Ik heb gelezen dat je, vanwege de lichtvervuiling, beter met hogere vergrotingen kunt werken. Maar wat is 'groot'? Waar begint dat?
    Niet echt. Je kiest eerder voorwerpen die vrij veel vergroting nodig hebben, zoals planetaire nevels met hoge oppervlaktehelderheid, omdat je dan minder last hebt met de lichtvervuiling. Maar voor een bepaald object verandert de optimale vergroting weinig.

    Sommige voorwerpen zijn én groot én met een grote oppervlaktehelderheid -- denk vooral aan M42. Daar heb je meestal niet zo veel vergroting voor nodig, zelfs in zo'n telescoop.

    Even kort door de bocht:

    35-40mm 68° oculair (zoals dit: https://www.teleskop-express.de/shop...nt-Design.html): zoekoculair, oculair voor grote voorwerpen zoals M31 en M42, en ook oculair voor grote nevels met een H-betafilter (voer voor later). In jouw kijker een veld dat 2° bestrijkt, waar dus M42 helemaal in past. Niet een prioriteit in jouw kijker, want 1° beeldveld is zat genoeg.

    24mm 68°: 1,25" oculair met het grootste veld voor dat formaat; 1,36° beeldveld (genoeg voor M42 in zijn geheel) en voor grotere nevels met later een OIII or UHC filter optimaal. Erg handig om te hebben (en de meest populaire zijn momenteel uit stock). Je kunt uiteraard besparen en naar 60° gaan -- iets minder veld, maar goedkoper en in stock (bijvoorbeeld https://www.astromarket.org/oculairs...-1-25-/p,23202). Ook geen prioriteit, de 25mm Plössl die hje hebt geeft je die vergroting, enkel met wat minder veld. Ook handig voor grote lichtzwakke melkwegstelsels, maar dan vanuit een donkere hemel (je gaat vergeefs zoeken naar M33 of M101 in die kijker als je in de lichtsoep zit).

    12-15mm oculair: werkpaard voor deepsky, voor wat kleinere en helderdere nevels en vooral voor kleinere melkwegstelsel -- waarvan sommige nog door de lichtvervuiling piepen (je gaat bijvoorbeeld in matig vervuilde hemel M81 amper zien maar M82 wel, al is die in een donkere site een pak groter).

    6mm: goed oculair voor Jupiter in je telescoop

    4mm: goed oculair voor Saturnus en Jupiter als de hemel niet te turbulent is en de planeet hoog genoeg is; vaak goed bruikbaar op de maan.

    Korter: voor details in kleine erg heldere planetaire nevels, dubbelsterren, enz. Eveneens geen prioriteit.

    Bon, om dat allemaal te bereiken kun je ofwel hetgeen je het meest mist kopen, ofwel bijvoorbeeld een 15mm kopen en dan een 3x barlow.

    Welke weg je het best bewandelt hangt af van je interesses, en of je prutsen met een barlow leuk vindt of niet. Daarom gebruik je best een tijdje de oculairs die je hebt, om een beetje een "feeling" te krijgen over wat je mist (zit je altijd naar meer vergroting te snakken, of geeft de 25mm te weinig en de 10mm te veel vergroting? Is de 10mm zo oncomfortabel dat je die toch gaat vervangen en je oculaircollectie enkel rond de 25mm te plannen?)

    3. Ik stel me zo voor dat een zo groot mogelijk zichtveld wel prettig is bij een Dobson. Maar ook hier: wat is 'groot'? Is een oculair met zichthoek van 52 graden al voldoende, of kan het beter groter?
    Voor planeten gebruik ik soms oculairs met 30° beeldveld (makkelijker om te schetsen, er staat dn vaak amper een ster in beeld naast het object ;-) ). 52° is dan zat genoeg, al ga je met 60° minder snel je voorwerp uit beeld verliezen als je van oculair wisselt, en kun je het voorwerp langer volgen zonder de Dobson even terug te moeten duwen naar het object (maar: als je naar planeten kijkt ga je ze toch vrij vaak centreren, want in het midden is het beeld altijd ietsje beter).

    Voor deepsky zijn 68° en 82° (en 100°) oculairs erg handig om de optimale vergroting te kunnen combineren met een groot beeldveld. Dat is belangrijk voor erg grote objecten of voor groepen objecten (als je bijvoorbeeld in Virgo groepjes stelsels bij elkaar bent aan het bekijken).

    3. Welke oculairen gebruik je vooral voor planeten en welke voor deepsky? Is daar een een beetje een richtlijn/vuistregel voor?
    Zie boven. Planeten zijn klein. Dubbelsterren ook. Planetaire nevels vaak ook, maar niet altijd (vandaar de naam). Kleine voorwerpen, veel vergroting, want je oog ziet een detail met zwak contrast pas optimaal als het groot genoeg is.

    4. Zijn oculairen van rond de 30 euro ook al een upgrade t.o.v. de bijgeleverde?
    Neen. De goedkoopste oculairs die een upgrade zijn, zijn 60° reeksen van Barsta, klonen van TMB Planetary. Die vind je allemaal op één bladzijde op https://www.astromarket.org/oculairs...-1-25-/p,23202 , al verkoopt iedereen die ook onder een andere naam; Skywatcher heeft bijvoorbeeld ook die 'planetary' reeksen in een ander (en mechanisch erg goed) jasje. Lager moet je niet gaan, VOORAL niet voor korte oculairs, want een 4mm Plössl is erg oncomfortabel.

    De enige uitzondering zou een 15-17mm Plössl zijn, tussen je 25mm en 10mm in.

    Een 2x barlow is ook handig (maar dan niet van €20-30, dat is meestal weggegooid geld omdat je later toch een betere wilt als je oculairs beter worden).

    5. Hoe zit dat met Barlowlenzen? Ik heb gelezen dat die vooral voor snelle kijkers handig zijn. Maar zou ik daar iets aan kunnen hebben? En vanaf welke prijsklasse is de kwaliteit acceptabel?
    Gaan even goed op tragere kijkers. Een 25mm in een 2x barlow is bijvoorbeeld een pak comfortabeler dan een 10mm Plössl. Ditto voor orthos. Een 3x heb je al voor €50, dit is de goedkoopste goede (althans voor het moment):
    https://www.astromarket.org/barlow-o...-25-3x/p,14066

    Voordeel: je spaart op termijn oculairs uit -- drie oculairs plus een barlow kunnen 6 vergrotingen geven, 4 oculairs maar 4--, en als je peperdure oculairs koopt kun je hun utiliteit verdubbelen (mijn beste oculair is bijvoorbeeld een 12,5mm, en die bestaat enkel in deze lengte; ik gebruik zelfs meerdere barlows om die voor een brede waaier aan voorwerpen te kunnen blijven gebruiken). Nadeel: het is wat klooien, en als je wat goedkopere oculairs koopt kun je vaak even goed zonder barlows werken, zeker als je er maar vier wilt.

    Je 10mm is daar vrijwel onbruikbaar in, tenzij voor dubbelsterren en de Maan. Zelfs voor planeten levert dat te veel vergroting op. Anderzijds, als je een 15mm oculair koopt dan wordt het wél erg handig voor planeten, en je 25mm in een 3x barlow is comofortabeler en vergroot ook al vrij aardig voor planeten.

    Een 2x kan ook, maar dan ligt je gebarlowde 25mm dicht bij je 10mm (met 2x barlows krijg je sneller "dubbeltjes"). Optisch is dit de goedkoopste die toch goed is: https://www.astromarket.org/barlow-l...x-1-3x/p,33612 met het voordeel dat je het optisch element ook op de meeste Plössls rechtstreeks kunt vijzen voor 1,3x in plaats van 2,25x. De oculairhouder die boven het optisch element is wat rommelig, vind ik (vele oculairs kwakkelen er een beetje in, de houder is net iets te breed), maar die kun je op termijn zelfs vervangen. Tja, ze moesten voor die prijs wel ergens op besparen, en liever niet de optiek.

    Behalve die twee zit je aan prijzen rond die van deze barlows:
    https://www.365astronomy.com/365Astr...-in-Japan.html
    https://www.astromarket.org/barlow-l...-1-25-/p,54035
    Alexis Cousein -- "Number Six is feeling unmutual today". Zelfgemaakte 400mm f/4.46 op Tom O. platform; 250mm f/4.8 Alkaid; Skywatcher 130mm f/5 reflector; 60mm Lunt.

    Commentaar


      #3
      Dank je wel Alexis voor je uitgebreide antwoord! Dat is precies de verheldering waar ik behoefte aan had. Je zou er een sticky van moeten maken, erg leerzaam

      Dus ik ga gewoon aan de slag met de bijgeleverde oculairen en dan gaan we het meemaken. Ik doe er wel die 2,25/1,3x Barlow bij want ik merk dat ik wat onrustig word van het idee van slechts twee opties (of anderhalf... als die 10mm zo onhandig is). Dan heb ik toch een breder palet aan vergrotingen om mee te klooien en merk ik vanzelf wat ik prettig vind. Kan ik daarna losgaan met oculairs
      Last bewerkt door Rutgerza; 16-05-20, 08:38.

      Commentaar


        #4
        Tussen haakjes: als je het optisch element niet diep genoeg in je oculairs krijgt voor 1,3x (dat kan enkel op oculairs met 12mm vrije ruimte in de buis aan de telescoopkant) dan kun je nog altijd een 14mm 1.25” tussenring kopen, en dan krijg je 1,5x maar past het op elk oculair.

        Nog niet kopen, want op Plössls gaat het meestal wel.
        Alexis Cousein -- "Number Six is feeling unmutual today". Zelfgemaakte 400mm f/4.46 op Tom O. platform; 250mm f/4.8 Alkaid; Skywatcher 130mm f/5 reflector; 60mm Lunt.

        Commentaar


          #5
          Heb na wat wikken en wegen toch besloten voor een wat grotere telescoop te gaan, de Omegon dobson 200/1200. Ik vind het wel een prettig idee om in zo’n lichtvervuilde omgeving wat ruimer in mijn jasje te zitten. Bovendien heb ik waarschijnlijk niets aan een red dot finder (weinig sterren om op te navigeren) en hier zit een 8x50 zoeker bij. Gisteravond besteld en nu ongeduldig bij de voordeur zitten wachten!

          Er zit hier alleen één oculair bij, een 25mm plössl, dus heb ik vandaag toch nog een 15mm Orion Expanse besteld, plus die Baader Barlow. Dan kan ik even vooruit dacht ik zo
          Last bewerkt door Rutgerza; 24-05-20, 07:08.

          Commentaar


            #6
            Goede aankoop ; die expanse 15.
            ik herinner mij 12 jaar geleden; ik had juist een hoogwaardige Televue Ethos 13 gekocht en was daar bijzonder tevreden over (nog steeds m’n meestgebruikte oculair).
            Maar in diezelfde periode liet Steven mij op de Veluwe door zijn Orion Expanse kijken. en ondanks dat bij mij de lat enorm hoog lag door de Ethos, was ik positief verrast door het beeld in de Expanse.

            ik ben niet zo’n oculairendeslundige als Sixela.
            Ben benieuwd wat Sixela’s mening is, en of hij wat achtergrondinformatie kan verschaffen over de Expanse.
            Harro bekijkt de hemel het liefst met een grote Newton en een goed gezelschap (560mm F/3,6 zelfbouw trussdobson met optiek van John Nichol Optical :)

            Commentaar


              #7
              Fijn om te horen! Ik betwijfel of ie “Sixela approved” is Maar dat mag hij zelf vertellen als ie dat wil.

              Ik wou er toch een ‘veel voor weinig’ oculair bij om wat meer opties te hebben. Op basis van Sixela’s advies dat een 15mm een goede allrounder is en een Plössl prima kan voor dit maatje, plus wat positieve meningen over de Orion Expanse serie op dit forum leek het wel een prima oculair om mee te beginnen.

              Commentaar


                #8
                dat is zo
                ik heb de 9mm
                voor die prijs is het een helder rustig beeld, vrij groot ook, en prettig inkijken
                Is the sun more useful than the moon? Nasreddin: the moon, we need light more at night.

                Commentaar


                  #9
                  Die Orion Expanse is een vrij oud oculair --het was in de jaren 1990 een vaste waarde-- met een eenvoudig ontwerp. Ik vind het in een f/6 maar een matig oculair (vergeleken met een Vixen LVW kloon zoals deze: https://www.teleskop-express.de/shop...onnection.html), maar hij is natuurlijk niet zo duur.

                  Maar bon, ik vind dan dat je even goed een TMB-kloon zoals deze kunt aanschaffen: https://www.teleskop-express.de/shop...ti-coated.html - iets minder beeldveld maar de rand is toch nog bruikbaarder.

                  De 9mm en 6mm doen het trouwens beter in snelle telescopen, want het zijn intern gebarlowde versies van de langere exemplaren. Alleen hebben die wat last van interne reflecties als er heldere bronnen net buiten het veld zitten.

                  Dat beter presteren in f/6 telescopen geldt trouwens ook voor de 15mm Expanse in een barlow. Zelfs als je de Baader Q-barlow als opschroefbarlow gebruikt (ik weet niet of die zo al past of je nog een 14mm tussenring nodig hebt) is de rand van het beeldveld al veel properder, en in een 2x barlow is er geen vuiltje meer aan de lucht.
                  Alexis Cousein -- "Number Six is feeling unmutual today". Zelfgemaakte 400mm f/4.46 op Tom O. platform; 250mm f/4.8 Alkaid; Skywatcher 130mm f/5 reflector; 60mm Lunt.

                  Commentaar


                    #10
                    Grappig dat een Barlow een oculair kan verbeteren
                    We gaan het meemaken!

                    Ik ben me er ook wel van bewust dat ik geen top oculair koop, immers alle waar naar zijn geld... ik wil voor nu gewoon wat meer vergrotingsopties hebben, en als de waarneemkoorts me echt grijpt dan zien we wel weer verder

                    Commentaar


                      #11
                      Jouw telescoop plus en barlow is een f/12 systeem in plaats van een f/6 systeem. De lichtkegels zijn dus een pak nauwer, en dus heb je minder last van randastigmatisme. Dat is trouwens het systeem gebruikt in de meeste "high end" breedhoekers: eerst een negatieve lensgroep en dan een groep met een flink grotere brandpuntsafstand dan die van het geheel.
                      Alexis Cousein -- "Number Six is feeling unmutual today". Zelfgemaakte 400mm f/4.46 op Tom O. platform; 250mm f/4.8 Alkaid; Skywatcher 130mm f/5 reflector; 60mm Lunt.

                      Commentaar


                        #12
                        Origineel geplaatst door sixela Bekijk bericht
                        Jouw telescoop plus en barlow is een f/12 systeem in plaats van een f/6 systeem. De lichtkegels zijn dus een pak nauwer, en dus heb je minder last van randastigmatisme. Dat is trouwens het systeem gebruikt in de meeste "high end" breedhoekers: eerst een negatieve lensgroep en dan een groep met een flink grotere brandpuntsafstand dan die van het geheel.
                        Gewoon even een vertaling voor de voorlopig optisch nog minder begaafden onder de nieuwelingen : vele high end oculairen maken gewoon gebruik van een ingebouwde barlow voor hun versies met kortere brandpuntafstanden
                        zelfbouw 12.5"f/5 - zelfbouw 8"f/5.5 - zelfbouw 4.5" f/4.5 - TS Marine 15x70 - Swift Audubon 10x50 - Helios Naturesport 8x40 Vixen SG 2.1x42

                        Commentaar


                          #13
                          Ook voor de langere.

                          Dat legt natuurlijk ook uit waarom high end lange oculairs zo duur zijn: stel: je hebt een 30mm. Je wilt de prestaties aan de rand verbeteren door een 2x barlow met een 60mm oculair te combineren, en je schaalt je 30mm gewoon op naar 60mm en zet er een 2x barlow voor? Je krijgt een oculair dat 2x breder is en met 8x meer glas en gewicht. En dat betaal je allemaal...

                          Daarom ziet een 31mm T5 er zo uit:


                          Alexis Cousein -- "Number Six is feeling unmutual today". Zelfgemaakte 400mm f/4.46 op Tom O. platform; 250mm f/4.8 Alkaid; Skywatcher 130mm f/5 reflector; 60mm Lunt.

                          Commentaar


                            #14
                            Hier zie je bijvoorbeeld één van de Naglers in het patent van 1988 (een vroeg type).

                            De telescoop staat rechts, het oog links. Je herkent duidelijk eerst rechts een "barlowende" groep en dan een veel breder en groter tweede deel. Let wel, het is strikt genomen geen zuivere barlow, want het introduceert gigantisch veel beeldveldkromming (de lijntjes komen niet meer samen in een vlakke cirkel -- een lijntje op een doorsnede -- , maar een holle "schotel"), en dat wordt dan gecompenseerd in het andere deel. Maar het principe is er wel: een telescoop plus de groep rechts in het oculair wordt voor het linkerdeel een "trager" systeem en dan wordt het eenvoudiger om randaberraties te vermijden, ten koste van de grotere kost en het grotere gewicht.

                            Dat "truukje" kun je dus ook toepassen door voor een "middelgrote" of "grote" vergroting een eenvoudiger (en dus goedkoper) oculair te combineren met een goede barlow. Dat lukt je natuurlijk niet voor de erg lage vergrotingen omdat je dan naar onbestaande nog langere oculairs zou moeten grijpen dan het langste dat echt bestaat.

                            Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: Nagler_1988_1.jpg views: 0 grootte: 11,5 KB id: 1452036

                            Helaas: tegenwoordig zijn de eenvoudigere oculairs ook vaak minder goed afgewerkt. En dan ben je toch beter af met direct een beter afgewerkt "high end" oculair waarin al een "soort barlow" zit.

                            Er zijn uitzonderingen -- deze, bijvoorbeeld:
                            https://www.astroshop.de/okulare/mas...6mm-2-/p,64920

                            Die presteert maar matig in een f/5, maar combineer die met een goede 2" barlow en die is echt wel uitstekend. Maar niet echt veel goedkoper dan een Nagler...
                            Voeg bestanden toe
                            Alexis Cousein -- "Number Six is feeling unmutual today". Zelfgemaakte 400mm f/4.46 op Tom O. platform; 250mm f/4.8 Alkaid; Skywatcher 130mm f/5 reflector; 60mm Lunt.

                            Commentaar

                            Werken...
                            X