Aankondiging

Samenvouwen
Nog geen aankondiging momenteel

Uitbreiden oculairen - vergroting vs. beeldveld

Samenvouwen
X
 
  • Filter
  • Tijd
  • Toon
Alles wissen
nieuwe berichten

    Uitbreiden oculairen - vergroting vs. beeldveld

    Op de ATT strooide Bresser kortingscodes voor -15% rond en, aangezien mijn huidige Explore Scientific oculairen mij erg bekoren, dient er zich een oportuniteit aan om de collectie uit te breiden.

    Telescoop: Celestron C11 - f/10 - 2800mm

    Huidige oculairen:
    - ES 68░ 28mm - 100x - 475g: aangeraden door TomC als basis, en dat is die nu ook, ik begin er steevast mee.
    - ES 62░ 40mm - 70x - 660g: kwam bij Bresser voorbij als 'Display item' voor relatief weinig. Wordt gebruikt voor de grotere objecten zoals de Pleiaden (nog steeds niet 'groot' genoeg).
    - Baader Hyperion Zoom 68░-50░ 8-24mm - 350x-117x - 290g: omdat ik het verder niet wist, en om relatief goedkoop wat ervaring op te doen.

    Ik merk op dat ik de ES oculairen als zeer prettig ervaar, en de Baader Zoom duidelijk minder 'comfortabel' aanvoelt. Zoals al gezegd doe ik het meest met de ES 68░ 28mm, enkel wanneer een object echt heel 'klein' wordt weergegeven probeer ik eens met de zoom, maar ga daarna meestal toch terug naar de ES 68░ 28mm.
    Met 'klein' bedoel ik dan: Er is heel veel zwart (=ruimte met meer of minder sterren) rond het object. Daar komt de in het onderwerp vermelde tegenstrijdigheid vergroting vs. beeldveld al naar voren...
    Het vergroten op zich is voor mij voorlopig (?) geen doel denk ik, ik ben (nog) niet op zoek naar bepaalde details die je pas bij bepaalde vergrotingen kan waarnemen. De perceptie leeft gewoon dat ik een object best zo kan waarnemen dat het mooi gekaderd is in het oculair, en dat er genoeg maar niet teveel vrije ruimte rondom zichtbaar is.

    Ik ben dan wat gaan spelen met een calculator: http://astronomy.tools/calculators/field_of_view/
    om te bekijken welke voor mij nuttige oculairen kunnen zijn, in eerste plaats het gamma van ES, want daar ben ik tevreden over Ún heb ik dus die -15% kortingscode.

    In sÚ ben ik tevreden met een beeldhoek van 68░. Dat had ik voor mezelf al uitgemaakt toen ik bij TomC (overdag) eens mocht kijken door zijn Tele-Vue oculairen. Op dat moment 'vulde' het oculair mijn beeld quasi volledig, en dat vond/vind ik voldoende. Het 'spacewalk' en 'spaceship window' effect hoeft voor mij (voorlopig?) niet.

    Maar goed, het ES 68░ assortiment gaat maar tot 16mm, dus ik moest wel verder kijken naar iets anders en dan kom je bij hun 82░ gamma uit. Als ik daar dan wat moddeltjes in de calculator ingeef komen de 18mm, 11mm en 6,5mm LER exemplaren er uit als geschikte kandidaten. En daarmee bedoel ik dan dat de cirkeltjes in onderstaand beeld ongeveer even ver van elkaar liggen:
    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: astronomy_tools_fov.png views: 400 grootte: 126,4 KB id: 1417246
    Die cirkels geven het beeldveld weer natuurlijk, niet de vergroting. Door het verschil in beeldhoek tussen de verschillende oculairs krijg je met dit plaatje een vertekend beeld.

    Hiermee dus eigenlijk een beetje de vraag van het onderwerp van dit topic: kies/spreid je je oculairs best op basis van vergroting, of op basis van beeldveld?
    Waarschijnlijk is het een persoonlijke keuze, maar ik ben toch benieuwd naar de meningen/ideŰn hierachter.

    Het idee achter deze vraag kwam eigenlijk doordat er op de Bresser website een 100░ 9mm oculair bij de Display items stond voor (relatief) weinig, en ik die eens ingaf in de calculator:
    Klik op de afbeelding voor een grotere versie naam: ocu 2.png views: 317 grootte: 182,2 KB id: 1417247Het beeldveld is dus gewoon helemaal hetzelfde, terwijl de 82░/11mm 255x vergroot, en de 100░/9mm 311x.
    Stel dat de prijs (en het gewicht!) geen issue zijn, welk is het te verkiezen oculair? (waarschijnlijk weer afhankelijk persoonlijke voorkeur, maar goed).


    Ik geef voorlopig geen verdere commentaar op de voorgestelde oculairen (82░ 18/11/6.5mm), maar ervaringen van deze oculairen mogen steeds gedeeld worden. De reden waarom ik mijn ES oculairen zo prettig vind is volgens mij door de royale eye-relief, dus daar ben ik gevoelig aan. (geen brildrager btw.). De voorgestelde 18mm lijkt hierin wel het mindere broertje te zijn, dus die heeft voorlopig het minst mijn voorkeur. (moet dat misschien dan toch een 17.3mm Delos worden?)


    Sam
    Celestron C11, 280mm, f/10 on CGEM | Skywatcher Heritage 130P f/5 | Samyang 135mm f/2 | Skywatcher AZ/EQ-GTi | ASI1600MM-Cool | ASI290MM | SA100

    #2
    Origineel geplaatst door SereN Bekijk bericht
    kies/spreid je je oculairs best op basis van vergroting, of op basis van beeldveld?
    Of op basis van uittredepupil. Lees dit 'ns, er valt vast meer over te vertellen, maar het zijn wat vuistregels.

    Commentaar


      #3
      Het hangt nauw samen met persoonlijke voorkeuren, maar ook met je locatie. Als je vanaf een donkere locatie waarneemt zal het 11mm oculair voldoende zijn. Neem je waar vanuit een veel lichtere locatie, ben je blij dat je die 9mm tot je beschikking hebt. De uittredepupil is bij mij leidend, niet die andere twee factoren.

      Aha, Rudy was mij al voor.
      Schiedam
      Telescopen: Skywatcher Widefield 150mm Achro, Evostar APO 120ED, Vixen 102ED (upgraded by FirstLight), UK OMC140 Maksutov op GPDX, Skywatcher Maksutov 102 (g&g) op Alt/Az of Star Adventurer.
      Astrobino's: Swift 20X80, Skymaster 15X70, Jena 10X50, Habicht 7X42, s' Gucky 2.3X40.

      Sterrenwacht Rijswijk
      Telescopen: 130 mm Astrophysics Starfire op NEQ6, 150 mm Newton op GP, C8 op NEQ6, Meade 14" op NEQ8, Lunt.

      In het heelal aan het speuren sinds 1970

      Commentaar


        #4

        In mijn C11 gebruik ik vooral onderstaande set (allen Baader Hyperions):

        2800 / 31 = 90x veld 0,80 graad - Baader Hyperion Aspheric 31mm 72 graden (zoekoculair)
        2800 / 17 = 165x veld 0,41 - Baader Hyperion 17mm 68 graden
        2800 / 10 = 280x veld 0,24 - Baader Hyperion 10mm 68 graden

        Met deze 3 een goede spreiding in vergroting waarbij je duidelijk verschil ziet en ook zo min mogelijk oculairs. 2 oculairs 's nachts in de jaszakken en 1 oculair in de telescoop (de oculairs warm in de jaszakken tegen de dauw).

        Het 31mm oculair evt met een UHC filter als die nodig is.
        Voor het OIII filter is er een apart 42mm oculair.

        Bij het zoekoculair speelt het beeldveld een grote rol, vooral ook omdat het max beeldveld van een C11 behoorlijk klein is; ongeveer 0,8 graad zonder vignettering.

        Een tussenliggende 24mm 68 graden is een enkele keer nodig.

        Maar de uittreepupil is het belangrijkst denk ik ook, deze 3 oculairs zijn slechts mijn invulling van de tabel van Sixela.

        Ik heb ook het liefst 68 - 72 graden oculairs, zeker niet minder, maar meer wordt ook steeds lastiger kijken (vooral 100 graden).
        C11, C8, AVX, HEQ5 zwart, Skytee 2, GS Alt Az, SW mak127, AZ Goto

        Commentaar


          #5
          Een zeer groot beeldveld is 'leuk'. Maar de veldgrootte is net het meest uitdagend voor de oculair-makers en dat doet net de prijs enorm stijgen. En een 82░ zal ook niet zoveel meer veld geven dan een 68░.
          Ook de oculairen om lage vergrotingen te bekomen (hogere mm) zijn steeds duurder, en moet je hier op de uittredepupil beginnen letten, die toch niet meer dan 6 mag zijn (de pupil van je oog kan niet groter), en de uittredepupil is inderdaad jouw opening van 280mm gedeeld door de vergroting. In jouw geval zal zelfs een 50mm (zowat grootste oculair dat bestaat) een pupil van 5 geven, dus voor jou nooit een probleem.
          Eye-relief (afstand tussen je oog en het oculair) is inderdaad ook interessant, eye-relief begint bij 20 en wordt kleiner bij oculairen voor grote vergrotingen, zorg dat dit niet te klein wordt, maar de meeste goede oculairen vandaag hebben nu wel een grote eye-relief.


          Is the sun more useful than the moon? Nasreddin: the moon, we need light more at night.

          Commentaar


            #6
            Origineel geplaatst door SereN Bekijk bericht
            In sÚ ben ik tevreden met een beeldhoek van 68░ (...) 'vulde' het oculair mijn beeld quasi volledig
            Origineel geplaatst door janbstar Bekijk bericht
            Ik heb ook het liefst 68 - 72 graden oculairs, zeker niet minder, maar meer wordt ook steeds lastiger kijken (vooral 100 graden).
            Die ervaring had met 82░ oculairen, dat het lastiger is. Het heeft blijkbaar te maken met de "kunst" om in het beeldveld rond te kijken, maar tegelijkertijd je oog gecentreerd houden. Heb het een hele tijd geprobeerd, maar ik kon er niet aan wennen. Vond het erg onrustig in het gebruik. Ongeveer 70░ en het is "beeldvullend", maar het beeldveld is nog te overzien. Dat kijkt, voor mij tenminste, ontspannender. Maar ik denk dat ik in de minderheid ben, heb de indruk dat de meesten hier op het forum er wel goed mee uit de voeten kunnen.

            Commentaar


              #7
              Ik gebruik bijna alleen maar Ethos oculairs (100 en 110 graden beeldveld) met mijn 50 cm kijker en ben er dik tevreden mee. Ik merk dat ik tijdens het geconcentreerd waarnemen van een object meestal niet het hele beeldveld gebruik. Dat is niet nodig omdat ik veelal zwakke sterrenstelsels bekijk. Maar als ik handmatig een beetje rondzwerf (wat ik nog best vaak doe ondanks dat mijn dob een goto heeft) op zoek naar andere objecten in de buurt dan vind ik het geweldig. Ook als ik een groot object, zoals de Orion Nevel of de Lagune Nevel, bekijk dan gebruik ik heel graag het hele beeldveld.

              Oh trouwens, ik gebruik voor de laagste vergrotingen een 31 mm Nagler en merk vaak dat als ik terugschakel van een Ethos naar de Nagler dat ik het beeldveld toch wel klein vind.


              Wouter
              50 cm Van Gastel dob - 30 cm Van Gastel dob - 15 cm zelfbouw Newton - ASI6200 met een Esprit 80 ED op een SW HEQ5-Pro, ASI1600MM-C met een 8" RC op een EQ6-R

              Commentaar


                #8
                je zoekt dus een oculair voor een vergroting tussen 100x en 200x

                Explore Scientific:

                82░ - reeks:

                14mm - 200 x - 189$
                18mm - 155 x - 279$ (2 inch !)

                68░ - reeks:

                16mm - 175 x - 159$
                20mm - 140 x - 159$

                62░ - reeks:

                14mm - 200 x - 99$
                20mm - 140 x - 99$

                zo zie je maar, de prijs gaat nogal omhoog voor die grotere beeldvelden
                Is the sun more useful than the moon? Nasreddin: the moon, we need light more at night.

                Commentaar


                  #9
                  Origineel geplaatst door coldfieldboundary Bekijk bericht
                  82░ - reeks: 18mm - 155 x - 279$ (2 inch !)
                  Dacht eerst dat het een typo was, maar dat is inderdaad de prijs in de VS wat ik tegenkom.
                  Hier kost deze meestal 179 euro, als ik de bekende webshops bekijk.

                  Commentaar


                    #10
                    Grote beeldvelden vind ik vooral prettig bij lage vergrotingen, voor widefield waarnemen in de melkweg en grote uitgestrekte objecten zoals M31 en M33, M42,M45. Voor sterke vergrotingen op kleinere dso's en planeten heb ik dat ruime beeldveld niet nodig, en is het eerder storend en wil ik echt scherpte. Dus behalve mijn 5mm Nagler heb ik ook een 5mm TV plossl Ún een 5 en 3mm ortho. En een 2x barlow.
                    zelfbouw 12.5"f/5 - zelfbouw 8"f/5.5 - zelfbouw 4.5" f/4.5 - TS Marine 15x70 - Swift Audubon 10x50 - Helios Naturesport 8x40 Vixen SG 2.1x42

                    Commentaar


                      #11
                      De 'uittredepupil vuistregel' hierboven is jawel een goeie om te weten welke vergroting je het best pakt voor welk object. Dus de pupil is je opening 280mm gedeeld door je vergroting. Beiden zijn dus natuurlijk aan elkaar verbonden. Sowieso heb je dus nog iets nodig tussen 100x en 200x. En een heel breed veld heb je dus niet nodig bij die hoge vergrotingen, ik zou dus eerder twijfelen tussen de 16 en de 20mm van de 68░-reeks.
                      Is the sun more useful than the moon? Nasreddin: the moon, we need light more at night.

                      Commentaar


                        #12
                        Bedankt voor de reacties tot nu toe.

                        Mijn thuislocatie heeft (volgens Clear Outside) een SQM van 20,09 en is Bortle class 5. Niet geweldig, maar ook niet extreem slecht (voor Vlaanderen).

                        Van de uitredepupil uiteraard al gehoord, maar nog niet als maatstaaf om je oculair keuze op te baseren. In feite is dit dan eigenlijk ook op de vergroting, want je neemt enkel de brandspuntsafstand van het oculair in rekening (en het f-getal van de telescoop). Wel nuttig om niet gewoon een 'gelijkmatige verdeling' van de vergrotingen na te streven, maar specifiek per type object. Ik bekijk het nader.

                        Interessant te horen/lezen dat niet iedereen persÚ fan is van de grote beeldhoek oculairen. Ik heb gisterennacht, na (een poging tot) wat spectra schieten, nog wat visueel rondgekeken met mijn huidige oculairen. Daarbij nog eens extra gelet op de beeldhoek. Bij de 68░/28mm en de 62░/40mm zie ik de field stop wel duidelijk, maar dit stoort me niet. Je zit allesinds niet door een rietje te kijken. Bij de Baader Zoom ervaar ik dat op ~50░/24mm wel zo, dat nauwere beeldveld. Dan is er wel erg veel 'zwart' en maar een klein(er) cirkeltje beeldveld.

                        Waarschijnlijk zal ik gaan voor:
                        - een ES 68░/20mm : die heeft 15.3mm eye-relief ipv. 11,9mm bij de 68░/16mm)
                        - een ES 82░/11mm : bij de Baader Zoom merk ik nu dat wanneer ik hem gebruik dat is bij 10-12mm, en zo ervaar ik dan ook eens een oculair met een grotere beeldhoek.

                        Voorlopig zal ik nog grotere vergrotingen maar laten (ES 82░/6,5mm LER). De keren dat je die kan gebruiken (seeing) is waarschijnlijk toch zo beperkt dat dat nog wel kan wachten.


                        Sam
                        Celestron C11, 280mm, f/10 on CGEM | Skywatcher Heritage 130P f/5 | Samyang 135mm f/2 | Skywatcher AZ/EQ-GTi | ASI1600MM-Cool | ASI290MM | SA100

                        Commentaar


                          #13
                          Wide field oculairen zijn fijn, ook bij grotere vergrotingen (dat vind ik in ieder geval). Maar afhankelijk van wat je wil zien, zijn ortho's ook prettig: over het algemeen zijn die net wat scherper en laten net wat meer fotonen door, ten koste van het beeldveld en ten koste van waarneemcomfort (oogafstand, zeker bij ortho's met een korte brandpuntsafstand). Daarom zijn er waarnemers (zoals ik) die een dubbele set hebben: wide fields Ún ortho's naast elkaar. Voor het waarnemen van 'de laatste details' loont het dan om een ortho te pakken ipv een wide field. Maar nodig of verplicht is dat uiteraard niet.

                          Goede ortho's zijn de Fujiyama Ortho's. Baader Genuine Ortho's zijn ook goed, maar worden niet meer gemaakt. Legendarisch zijn de Zeiss Ortho's (ZAO I en ZAO II), Pentax XO's en TMB SuperMono's, maar die worden allemaal niet meer gemaakt, en kosten nu tweedehands meer dan dat ze ooit nieuw kostten.

                          Of je een Barlow fijn vindt, is iets persoonlijks; ikzelf moet er niets van weten (maar anderen zullen het niet met me eens zijn).

                          Commentaar


                            #14
                            Origineel geplaatst door SereN Bekijk bericht
                            ... voor de grotere objecten zoals de Pleiaden (nog steeds niet 'groot' genoeg)
                            Origineel geplaatst door janbstar Bekijk bericht
                            ... omdat het max beeldveld van een C11 behoorlijk klein is; ongeveer 0,8 graad zonder vignettering.
                            Nog even hierover, kan het zijn dat je eigenlijk behoefte hebt aan een kijker naast de C11? Eentje met een groter beeldveld voor de wat meer uitgestrekte objecten, en die ook mooi in "tandem" werkt met de C11. Kun je objecten zien met weliswaar minder detail maar wel met context in die andere kijker, en vervolgens met detail in de C11.

                            Commentaar


                              #15
                              Wie gaat dat aan mijn vrouw vertellen...
                              Nee, daar heb je wel een punt natuurlijk. Op een stiekem ver weg opgborgen verlanglijstje staat er ergens een 80mm refractor zoals bv. een SkyWatcher Esprit 80ED f/5 vermeld. Om eens iets richting astrofotografie te doen, maar ook als snellere 'grab-and-go' kijker met een groter beeldveld.
                              Maar goed, dat is voorlopig niet aan de orde, ik heb nog meer dan genoeg te ontdekken met de C11.
                              Celestron C11, 280mm, f/10 on CGEM | Skywatcher Heritage 130P f/5 | Samyang 135mm f/2 | Skywatcher AZ/EQ-GTi | ASI1600MM-Cool | ASI290MM | SA100

                              Commentaar

                              Werken...
                              X