Zeer strenge winter 1962/1963. Uittreksels uit eigen verslag!

[Veenmol]

Met de nu begonnen vorstperiode heb ik mijn "boek" Zeer strenge Winter 1962-1963 weer eens opgezocht.
Mijn voornemen is hieruit een aantal beschrijvingen te plaatsen op het Astroforum, afd. Weerkunde.

Mijn toenmalige woonplaats was ook in Vinkeveen maar aan de oostkant van het plassengebied, tegen de snelweg A2 gelegen. Leeftijd toen 20 jaar.

Voorspel:

De periode april tot eind augustus 1962 is de koudste sinds 1849! Mei, 26 dagen te koud; juli is 2 graden te koud met De Bilt maar 1 zomerse dag.
Mei t/m augustus worden maar 3 zomerse dagen van 25plus genoteerd. (Normaal is 19X). Dit is het laagste aantal sinds begin der waarnemingen, 1849.
Ook septemder is 1 graad te koud.
Oktober is iets te warm, de eerste warme maand sinds februari, van de 31 dagen zijn er 22 te warm.
November gaf al 9 sneeuwdagen tegen normaal 1, wat zeer zeldzaam is.
Ook is november weer 2 graden te koud, de koudste november sinds 1952. Er is te weinig zon en het is te droog.
Op 22 november vriest het in het noorden van het land al 7 a 8 graden. Eelde meldt -9 en het zeewater is op 23 november 8 graden.
Er heerst steeds hoge druk invloed over onze omgeving en midden Europa.

December 1962.
Het nu volgende verslag komt uit overzichten, rapporten en bijzondere gebeurtenissen uit o.a. dagbladen en eigen waarnemingen, welke dagelijks zijn genoteerd.

Zaterdag 1 december was het al behoorlijk afgekoeld. Eelde kwam op -5, elders 1 a 2 graden vorst, alleen Den Helder en Vlissingen noteren nog plus 2 graden. Hoge barometer stand van 1040mb (Eelde).

Zondag 2 december om 6 uur is het overal onbewolkt en vriest het van -6 in Eelde tot Vlissingen -0.
Overdag is het zonnig met een zwakke ZO wind en in de schaduw blijft ruige vorst op het land.
Hogedruk kern 1046mb bij Praag. Kou tot in Italie en Pyreneeen. Ik meet op 10cm hoogte -6,5 met een maximum van -1,3.
Om 17 uur de thermometer op juiste hoogte gehangen (toen 2 meter). Op de sloten ligt nu 1,5 cm ijs, ook in de hoeken van de Vinkeveense Plassen ligt al wat ijs. 's Avonds daalt de temperatuur al tot onder -5 graden.

Maandag 3 december vriest het al 3 tot 7 graden. De ijsdikte is al 3 a 4 cm. Dichtgevroren zijn o.a. het Abcoudermeer, de Holendrecht en er is zelfs een dun ijsvliesje op de Herengracht in Amsterdam. Op sommige sloten wordt door kinderen over het ijs gelopen.
Hogedruk met kern boven Zuid Polen; wel ontstaat er in het noorden, westen en ZW dichte mist. Hoek van Holland en soms elders een zicht van 2 tot 10 meter!
In Amsterdam is er bij het Centraal Station een zicht van 10 meter, terwijl het op de Dam zonnig is! In mist gebieden blijft het -1 tot -6 vriezen, terwijl in zonnig Volkel de temperatuur tot +5 stijgt.
Er wordt op de ringsloot achter het huis geschaatst, bomen zijn bedekt met een dikke laag ruige vorst. Geen vliegverkeer op Schiphol en 's avonds vallen overal bus diensten uit . Zeer veel verkeersongevallen. De Amstel is met een dun laagje ijs bedekt. Londen meldt 1 meter zicht!

[reflector]

De mist van 5 december is inderdaad legendarisch. Door de veel schonere lucht van tegenwoordig zal dat niet vaak meer voor kunnen komen (tenzij met de jaarwisseling, zie 2007/08 )

[GuusGilein]

Die winter is inderdaad één van de eerste herinneringen die ik heb. Op een sleetje achter mijn vader over de bevroren (!) Noordzee. Metershoge ijsschotsen op het strand. Ruim een meter sneeuw tegen het huis zodat je er amper uit kunt. Kinderen uit de straat die ik in de duinen in diezelfde hoge sneeuw ineens zag verdwijnen omdat ze in een gat stapten. Schitterend!

[BoertjeB]

En dan waren wij dus bang voor een weekje matige vorst...

Mooi verslag van die winterse dagen destijds. Wat goed dat je dat allemaal toen al bijhield, én bewaard heb.

[Veenmol]

De verslagen worden de komende tijd steeds vervolgd.
Over een "horrorwinter" gesproken..........

[John Baars]

Ja, inderdaad, achterop de fiets bij mijn vader, knulletje van 7, op weg naar Sinterklaas die bij mijn opa en oma verderop in Den Haag zou komen. Mist. Dat was MIST. Nooit meer zoiets gezien. Stoeprand net waarneembaar. Onderweg een ongeluk gezien in het licht van de koplampen van een auto. Als mijn vader weer op de fiets stapt ( hij was EHBO'er) en doortrapt is er alleen nog maar de rug van mijn vader en de allesomvattende MIST.

Weer achterop bij mijn vader, naar Scheveningen. Spelen op de ijsschotsen van de bevroren Noordzee. Tot enkele honderden meters uit de kust was de branding stijf bevroren.

Toch zit hij niet in mijn herinnering als extreem koud, wel als erg lang.

[Veenmol]

De laatste alinea betrof de dichte mist van Woensdag 5 December!

Eerst nog 4 december:
Het heeft afgelopen nacht weer flink gevroren: plaatselijk -9 en -10.
Het was rustig weer met op 300 meter hoogte zelfs plus 7 graden! Overdag liep de temperatuur hier en daar op tot 4 a 7 graden.
's Avonds toenemende mist, vooral langs de kust.
In de nacht naar 5 december vroor het in de mist maar 0 tot 2 graden maar in onbewolkte gebieden -9 tot -11 (Volkel), de Vinkeveense Plas is nu geheel bedekt met ijs.
De rampzalige 5 december is al besproken.

Donderdag 6 december:

Het heeft weer matig tot streng gevroren; dikke lagen ruige vorst op de bomen, een prachtig gezicht! Volgens De Bilt vroor de mist uit en werd het helder.
Overdag liepen de temperaturen op tot 2 a 10 graden (Deelen op de Veluwe!)
Op de grote Plas wordt nu geschaatst.
In Amsterdam is de AYC (Amsterdamse ijsclub) geopend. (bekende rode bordjes op de tram).
Door de warme bovenlucht is het 's nachts in de Eifel en Ardennen 2 tot 5 graden boven nul.

Vrijdag 7 december: temperaturen 's ochtends vroeg -1 tot -5. IJsdikte op de ring is nu plm 7 centimeter.
's Middags draait de wind naar ZW en met mist wordt het lichte dooi met 2 a 5 graden.

Korte dooiperiode:
Zaterdag 8 tot woensdag 12 december: opklaringen en buien met soms harde ZW winden en temperaturen tot 8 graden.
Depressies naar de Noordzee en Scandinavie. Op 9 december is het ijs op de plas gaan kruien.

Donderdag 13 december: het hogedrukgebied van de Azoren reikt nu tot IJsland en achter een depressie staat een noorder storm op de Noordzee.
De volgende dagen nog veel regen en wind.

Zaterdag 16 december: In de nacht storm tot zware storm uit W tot NW.
Scheepsramp op de Noordzee; het schip de Nautilus is ten noorden van de Wadden vergaan met 23 verdronken opvarenden. Een heeft het overleefd.
De depressie trok met een kerndruk van 966mb van Schotland over Denemarken naar de Oostzee.
Lichtschip Noordhinder meldde om 06uur een orkaan, windkracht 12, uit het NW.

Pas op woensdag 19 december stabiliseerde de atmosfeer. In het NO van het land waaide al een NO tot O wind met dalende temperaturen.
Weerpraatje (radio) om 19uur: Toenemende hogedruk over scandinavie, er heerst daar al strenge vorst. hier komt de koudere lucht uit NW Duitsland.

Nadat het op 20 december al 1 tot 6 graden heeft gevroren draait de wind op 21 december met wat regen en natte sneeuw naar oostelijke richtingen.
Lapland meldt temperaturen tot -45. In Polen nu ook strenge tot zeer strenge vorst. In het NO van het land ligt nu enkele cm sneeuw.

Zaterdag 22 december: Eelde om 06 uur al -8, 8uur ook Twenthe -8.
Het gaat nu snel.
Om 10uur is het in Leeuwarden -7, Eelde -9 en Twenthe -10! Ook in Zeeland daalt de temperatuur tot onder nul.
In de radionieuwdienst van 13 uur worden uitgebreide vorst waarschuwingen gegeven door het KNMI.
Een hoog van 1045 in midden Zweden doet de vorst sterk toenemen; vanmiddag in Polen -15 tot -17; Duitsland -12 tot -14.
In zuid Rusland staat een oosterstorm bij -10 graden. Alpen zeer koud en tot in Napels is sneeuw gevallen.
Bij ons 's avonds -9 bij barometerstand van 1040mb.

Zondag 23 december:
om 06 uur vriest het op vele plaatsen -10 of nog meer, Deelen -12 en Twenthe al -14! Duitsland tot -20; het hogedrukgebied ligt met de kern bij Denemarken. (Aalborg 1050mb). De Bilt 1047,8 mb= record sinds 1849 voor december.
Overdag is het zonnig en koud met maxima van -10 in het oosten tot -5 in Zeeland. In 36 uur tijd is het IJsselmeer bijna geheel dichtgevroren!
Er ligt weer ijs op de Amstel, de Holendrecht en het Abcoudermeer. Op slootjes wordt al weer geschaatst. Groningen meldt een zeer lage waterstand door de hoge luchtdruk.

Maandag 24 december: afgelopen nacht matige vorst, door de krachtige wind geen strenge kou, behalve Twenthe met -11.
IJs situatie: door de sterke wind ligt de plas nog grotendeels open. Het IJ, Noordzeekanaal en A'dam-Rijnkanaal zijn ijsvrij.
Onze ramen zijn 's morgens met ijsbloemen bedekt. In Friesland en Drenthe is een vaarverbod ingesteld. Twenthekanalen moeilijke vaart.
Het IJsselmeer is nu onbevaarbaar.
In Beieren en Oostenrijk vroor het afgelopen nacht -25 graden. Op het traject Parijs-Marseille was de spoorbaan versperd door sneeuw.
Datum voor een Elfstedentocht is nog niet vastgesteld.

Kerstdagen: wordt vervolgd!

[tomkooij]

Ook toen al elfstedenkoorts!

[Hyperion]

Dat was de allereerste winter waar ik in mijn leven mee te maken kreeg. Ik was geboren in "de Oost", inmiddels 6 jaar en logeerde die winter met mijn moeder en jongere broer in het achterhuis van familie in Zwolle. Ik weet nog dat iedereen superenthousiast was. Er kon geschaatst worden! Ik moest ook mee natuurlijk. Nu, dat was door de kou zo'n desillusie dat ik daarna nooit meer op schaatsen heb gestaan. Vreselijke bezigheid...

[skyfan]

Oh, die winter zit in mijn geheugen gebrand. Ik werkte toen in een ploegendienst op het Shell lab tegenover het Centraal station aan het IJ, en moest dus vaak de eerste trein s'morgens uit Amersfoort nemen, ijskoud was die nog. Op de dag van de elfstedentocht moest ik naar Nijmegen voor een keuring voor de militaire dienst. Met de trein uiteraard. Die trein kwam niet verder als Arnhem door de zware sneeuwstormen, dus ik kon onverrichterzake weer terug naar Amersfoort. Maar 's avonds zouden we een feestje op het Shell lab hebben, dus meteen door richting Amsterdam. Die reis eindigde ongeveer bij Weesp, toen kon de trein niet verder, en s'avonds laat was ik weer thuis, na een hele dag in de trein gezeten te hebben.
Als ik mijn waarneemlogboek uit die tijd bekijk dan zie ik dat ik op de door Veenmol genoemde data heb waargenomen: 2 en 3 december (0 tot -7), 22, 23 en 24 december. Ook op 9, 12, 14 en 27 januari en 23, 25 en 28 februari heb ik veranderlijken waargenomen met mijn 75 mm Yamatar refractor.
Het was toen nog de tijd van de kolenkachels, dus ijsbloemen op de ramen van de slaapkamer en alleen maar een warme zitkamer!