2011 was een jaar van superlatieven: 21 sessies in Nederland/België/Frankrijk, en nog een aantal uren in Griekenland, alles in de periode april - november 2011, met ruim 300 waarnemingen gelogd op Deepskylog.be, maar vanaf het eind van de herfst ging het mis. Het weer, de maan, de weekenden: alles leek opeens anticyclisch te worden. Helder met Volle Maan, op avonden dat ik moest werken of andere verplichtingen had, en bewolkt met Nieuwe Maan en in de weekenden, met als grootste (maar niet enige) dieptepunt, enorme regenwolken tijdens het geplande Grandpré-weekend van donderdag 19 t/m zondag 22 januari 2012. Nu, slechts een week later, leek het iets beter te gaan worden. De overgang naar een veel koudere lucht zou gepaard kunnen gaan met opklaringen in dit weekend (inderdaad: direct opvolgend op de mislukte Grandpré-veldtocht - hoe verzinnen ze het daarboven?); duidelijk was echter niet helemaal waar en hoe lang. AstroForecast voorspelde een ultieme hemel te Sourbrodt; MeteoBlue juist niet. Terziet zou wat beter zijn, en Hoensbroek (thuis dus) het beste. Op de Meteosat-foto’s zijn twee wolkenbanden zichtbaar; resp. ten westen en ten oosten van ons. Vanuit het zuidwesten (Noord Frankrijk) trekken wolkenpartijen over België en het zuidwesten van Nederland, met uitlopers naar het oosten; hoever deze tot de Ardennen / Zuid Limburg door zouden kunnen trekken, is moeilijk te zeggen. Volgens MeteoBlue zouden deze wolkenpartijen in de loop van de avond en nacht de hemel boven de Ardennen bedekken, en in Zuid Limburg niet. Uiteindelijk werd het daarom Hoensbroek, en achteraf bleek dat waarschijnlijk de juiste keuze te zijn.
CGE1400/WO80FD uit de kisten, op de trolley en de tuin in, de C6 op Vixen SP eveneens (voor mijn zoon) en aan de slag. Na alle dauwproblemen van de afgelopen maanden, was het plan dat het nu goed zou gaan, maar ik had er dan ook wat voor gedaan: tweede dauwlint voor de C14 (om de secundaire, tegen corrector-dauw), om het objectief en oculair van de WO80FD en op de RDF – niets zou een goede waarneming in de weg kunnen staan. En zo gebeurde het ook: de corrector van de C6 zat na een uur dicht, maar aan de CGE1400/WO80FD heb ik de föhn slechts vijf seconden gebruikt nadat ik tegen de ooglens van de XW40 uitgeademd had – verder niet. Ik had ook nog een paar ‘First Lights’ af te werken, voor de Pan24, de N4.8T1, de BGO12.5 en de BGO6. Een geschikt object zou zich wel melden, nam ik aan.
Voor Grandpré had ik een lijst gemaakt met veel ‘Faint Fuzzies’: Local Group of Galaxy-objecten, de eerste vier Palomars, Bardnard’s Loop, Horsehead Nebula, …; duidelijk was dat ik deze mooie lijst terzijde zou moeten leggen, in mijn achtertuin, met een gebruikelijke SQM van 19.35. Mijn focus was dus de H400.
Maar eerst Loek, mijn zoon van 12. Hij had de C6 tot zijn beschikking, met Pan24, N9T6 en N4.8T1, maar de CGE1400 wilde hij ook gebruiken. Hij werkte een aantal goed zichtbare Messiers af.
21:03hr, SQM19.25; Orion is nu wel zichtbaar vanuit de achtertuin – de buren hebben een paar maanden geleden de bovenste 10 meter van een grote berkenboom getopt (hoi!), en dat helpt veel. M42 en M43 met XW40 (98x, 43’) en Lumicon OIII-filter in de CGE1400 zijn prachtig en extreem uitgestrekt; zonder OIII ziet Loek een roodachtige tint rond het Trapezium en een groenachtige tint eromheen. Ik kijk ook en zie alleen grijstinten. Frustrerend! Blik door de C6 met de Pan24 (63x, 1°5’): een mooi beeld en een prettig oculair. Loek ziet ook hier kleur, met alle drie de oculairen zelfs: een groenachtige waas. En ik dan? Laat maar … Loek vindt de N4.8T1 in de C6 (330x, 16’) net wat over de top: de kijker is volgens hem toch niet stabiel genoeg om goed te kunnen focusseren.
21:34hr, SQM19.31; het Trapezium door de XW10 (391x, 11’) is wat moeizaam door seeing-problemen. Ik heb de CatCooler een half uur gebruikt, maar het bleek niet genoeg; daarnaast is de lucht sowieso niet stabiel. De vier helderste componenten zijn uiteraard zonder enig probleem waarneembaar; de E- en F-component kosten een beetje moeite, maar het lukt goed.
Dat er ervaringsverschillen tussen Loek en mij zijn, blijkt bij het waarnemen van M1: ik zie ‘m wel, maar Loek niet, totdat ik hem erop attent maak.
21:43hr, SQM19.28: reflectienevel M78 in Orion is zichtbaar in de WO80FD met N17T4 (33x, 2°31’) als een vage vlek rond twee dicht bij elkaar staande sterretjes. Het is wat meer dan een grensgeval, maar heel opvallend is het niet. In de XW40 (98x, 43’) in de CGE1400 een vaag geheel rond twee sterretjes die ongeveer 1/10e beeldveld uit elkaar staan.
21:55hr, SQM19.27: Loek gaat naar bed. Op kaart 42 van de Uranometria staan vier objecten uit de H400; allemaal open sterrenhopen (drie in Perseus en één in Auriga). Vanuit Capella een graad of vier-vijf naar het zuidwesten hoppend komt ε (7) Aur in beeld. Van daaruit, twee graden naar het westen staat open sterrenhoop NGC1664, de eerste H400 van deze avond, in Auriga, net tegen de grens met Perseus aan. Met ε (7) Aur aan de ene kant van het beeldveld van de de WO80FD met N17T4 (33x, 2°31’), is aan de andere kant het sterretje waarbij NGC1664 staat, zichtbaar, als één van de drie sterren van een driehoek. NGC1664 zelf is eveneens zichtbaar als wazig vlekje; direct kijkend zijn er vijf sterren zichtbaar; perifeer meer, met een diameter van misschien 1/20e beeldveld. In de CGE1400 met XW40 (98x, 43’) is NGC1644 te zien, met een diameter van zo’n 1/6e–1/5e beeldveld. Het geheel lijkt pijlvormig, met de punt bestaande uit een 12-tal sterren in een boog, en een staart van 10-15 sterren. De staart en de punt zijn verbonden door middel van een klein boogje van sterren. Opvallend is dat de meeste sterren in de figuur van de pijl ongeveer even helder zijn. In de CGE1400 met XW20 (196x, 22’) is het object 2/3e beeldveld met enkele zwakkere sterren op de achtergrond die nu zichtbaar worden.
Terug richting ε (7) Aur; tussen een klein boogje van sterren op een graad van ε (7) Aur en ε (7) Aur zelf staat een driehoekje van twee heldere (waarvan één dubbel) en een zwakkere ster, met er tussenin Berk14 (‘Be14’ volgens de Uranometria). Met de CGE1400 met XW14 (279x, 15’) zie ik een drietal sterren dicht bij elkaar die ik met de XW30 (130x, 32’) ook al kon zien. Is dit een open cluster? Vreemd … Noot: op Deepskylog kijkende naar één van de twee tekeningen die gelogd zijn, lijkt het erop dat dat wat ik gezien heb, Berk14 zelf niet is, maar een aantal voorgrondsterren. De omstandigheden zijn blijkbaar niet goed genoeg.
De WO80FD met Pan35 (16x, 4°16’) is een ultieme breedveld-kijker en een goede zoeker voor de CGE1400. Vanuit Mirphak (α Per) over RA naar het oosten bewegende langs declinatie +50°, kom ik na een graad of zes langs λ (47) Aur en twee graden verder uit bij de ster b Aur, als deel van een groep van magnitude 5 – 7 sterren waar drie H400 open sterrenhopen tussen en omheen staan. 22:41hr, SQM19.25; in de WO80FD met Pan35 (16x, 4°16’) is open sterrenhoop NGC1528 direct zichtbaar als een opvallend vlekje. Direct kijkende zijn er vijf of zes sterren zichtbaar; perifeer wat meer en krijgt de open sterrenhoop een vlekkerig uiterlijk; 1/15e beeldveld groot. 1/3e beeldveld verder staat NGC1545, bestaande uit drie zwakke sterren. Niet wetende dat daar een open sterrenhoop staat, zou NGC1545 me in de WO80 misschien niet eens opgevallen zijn. De derde en zwakste open sterrenhoop uit de H400 in de buurt, NGC1513, staat tussen λ (47) Aur en μ (51) Aur in, anderhalve graad zuidwestelijk van het groepje van sterren waartussen NGC1528 en NGC1545 te vinden waren. In de WO80FD met Pan35 (16x, 4°16’) meen ik NGC1513 af en toe te zien, maar ik twijfel toch. Op het hoekpunt van een vierkant van sterren meen ik perifeer kijkende ‘iets’ te zien; dit zou NGC1513 kunnen zijn. Over naar de N17T4 (33x, 2°31’) in de WO80FD. De sterren λ (47) Aur en μ (51) Aur passen nu juist in beeld, resp. noordwestelijk en zuidoostelijk, maar NGC1513 blijft een probleem.
Over naar de CGE1400 met XW40 (98x, 43’); NGC1513 is zichtbaar als een klein groepje sterren in ellipsvorm met een aantal sterren aan één zijde erbij, 1/10e beeldveld groot en niet erg opvallend. De XW20 (196x, 22’) laat in totaal zo’n 20 sterren in de open sterrenhoop zien, meer dan met de XW40 dus, en enkele sterren die in de XW40 enkelvoudig leken, blijken in de XW20 dubbel te zijn. NGC1545 is in de WO80FD met de N17T4 (33x, 2°31’) een klein driehoekje van twee helderdere en één zwakker sterretje. In de CGE1400 met XW40 (98x, 43’) zijn deze drie sterren samen met zo’n 10-15 zwakkere sterren te zien, niet heel samenhangend en ook niet heel helder. NGC1545 en NGC1528 zijn samen in de WO80FD met N17T4 te zien, waarbij van NGC1545 drie sterretjes te zien zijn, en NGC1528 zichtbaar is als een vlek; bij wat nadere beschouwing bestaande uit vier wat helderdere sterren (waarvan drie op een rij en eentje apart) met 10–15 zwakkere sterren eromheen over een gebied met een diameter van 1/10e beeldveld.
NGC1528 in de CGE1400 met XW40 laat een langgerektere sliert van 15 sterren in een W-vorm zien, met een eveneens uitgerekte wolk van 30–35 sterren er omheen, met een diameter van 1/4e beeldveld. De helderste sterren na de helderste vier, zijn allemaal ongeveer even helder. NGC1528 is opvallender dan de andere twee open sterrenhopen. Over naar de XW20: een mooie W-vormige boog van sterren, 2/3e beeldveld lang; een beperkt aantal meer sterren dan in de XW40.
23:00hr – even op AstroForum spieken. Olivier schrijft vanuit midden-België om 22:45hr dat het daar alweer bewolkt is. Misschien is het inderdaad de beste keuze geweest niet naar de Ardennen te gaan, maar thuis te blijven.
23:04hr, SQM19.39. In de buurt van de drie open sterrenhopen zie ik een galactische nevel afgebeeld staan op kaart 42: NGC1491. Een kleine nevel, onbetekenend zonder naam en niet opgenomen in de H400. Ik heb ‘m nog nooit gezien; een poging kan ik er aan wagen. Vanuit NGC1528 met de CGE1400 met XW40 (98x, 43’) over RA naar het westen, richting Perseus bewegende, zou ik ‘m na zo’n twee graden in beeld moeten krijgen. Ik meen daar inderdaad ‘iets’ te zien, maar het is niet opvallend. Het Lumicon OIII filter in de slider van de Hex2 turret laat meteen veel meer zien: een nevel rondom een sterretje. Even over naar de XW30 (130x, 32’), deze maakt NGC1491 wat donkerder waardoor deze minder opvalt; de XW20 (196x, 22’) maakt ‘m duidelijk slechter waarneembaar. Terug naar de XW40 en heel precies focusseren. Er zijn drie wat helderdere sterren en 10-15 zwakkere sterren verspreid over het beeldveld zichtbaar. NGC1491 is zichtbaar als een klein, V-vormige neveltje; perifeer kijkende lijkt hij in één richting uit te lopen en te verdwijnen in de achtergrond. Een klein object; 1/10e beeldveld groot. Nog eens kijken zonder OIII-filter: NGC1491 verdwijnt vrijwel compleet in de (te lichte) achtergrond.
23:30hr, SQM19.40: Orion is weer te voorschijn gekomen van achter het dak van het huis van de buren. Het ‘Stelsel van Nop’, NGC1924 in Orion, heeft deze naam gekregen nadat Nop enkele jaren geleden onze aandacht gevestigd heeft op dit sterrenstelsel in Orion, twee graden westelijk van de Orionnevel. Een sterrenstelsel in Orion? Ja, er staan er meerdere in dit sterrenbeeld, maar ze zijn allemaal zwak. NGC1924 is misschien niet bijzonder, maar zo dichtbij de Orionnevel is dan in zoverre apart dat je dat niet verwacht. Vorig jaar, tijdens het Achterhoekweekend, hebben we het al eens geprobeerd met de 18” dob van Nop, maar dat bleef zonder succes. Ik ging er daarom vanuit dat NGC1924 een zwak object is, en heb daarom een paar opnamen uit de DSS gedownloaded. Volgens deze opnamen is NGC1924 net zo helder als de drie mag. 6-7 sterren die samen met NGC1924 een zuidoostelijk-noordwestelijk staand rijtje vormen (en die ook op kaart 116 van de Uranometria staan), maar als de DSS-opnamen op blauwgevoelige platen gemaakt zijn, kan de visuele indruk wel eens heel anders uitpakken. Na een hop vanuit M42 in westelijke richtingover ongeveer twee graden, heb ik uiteindelijk een zeer langgerekte rechthoek van vier zwakke sterretjes in het beeldveld van de XW20 in de CGE1400 (196x, 22’). Een stukje buiten één van de lange zijden van de rechthoek zie ik bij vlagen een klein, lichtzwak vlekje, als ik perifeer kijk en zachtjes tegen de kijker stoot. Dit is NGC1924, veel zwakker dan volgens de DSS-opnamen; blijkbaar zijn er inderdaad blauwgevoelige platen gebruikt voor deze opnamen. Dat we ‘m tijdens het Achterhoekweekend niet gevonden hebben, zonder gedetailleerde zoekkaart, is nu wel begrijpelijk.
0:10hr, SQM19.38. Op zoek naar Palomar 2, in Auriga dicht bij het ‘drielandenpunt’ met Perseus en Taurus. Op kaart 59 van de Uranometria staat deze zwakke bolhoop zowaar ingetekend. Palomar 2 is zwak, dus ik ging ervan uit dat ik ‘m niet zou zien. Een hop vanuit ι (3) Aur in zuidwestelijke richting brengt de omgeving van Pal2 in beeld, maar de bolhoop zelf blijft onzichtbaar. Een reflectie van een lantaarnpaal stoort precies in beeld, wat ik ook probeer. Uiteindelijk loop ik naar de lantaarnpaal toe, kijk in machteloosheid naar de lamp en kan niets ertegen doen zonder een illegale handeling uit te voeren. Toch eens nadenken over een goede, legale oplossing. Hoe de reflectie het waarnemen van Pal2 nu negatief beïnvloedde en of ik ‘m zonder wel gezien zou hebben, weet ik niet.
0.26hr, SQM19.45. Het is wel wat donkerder dan normaal: op andere nachten blijft de SQM-waarde hangen rond de 19.35. Open sterrenhoop M36 in Auriga is uiteraard een makkelijk object, maar ik kijk er toch naar, als startpunt voor een hop naar galactische nevel NGC1931, een H400 object in de buurt. Op mijn PDF-print (gedownloaded uit Deepskylog.be) staat overigens vermeld dat dit object in Virgo zou liggen; de coördinaten zijn echter wel goed. Vreemde zaak! Met de N17T4 in de WO80FD (33x, 2°31’) is M36 als een kleine driehoek van 10-15 sterren te zien, waarvan acht of negen gelijkhelder zijn. De XW40 in de CGE1400 (98x, 43’) laat een dolfijnvormige hoop van sterren zien; 15 gelijkheldere sterren, 1/3e beeldveld groot, met een groot aantal zwakkere sterren op de achtergrond.
1:15hr; SQM19.46: vanuit M36 naar het westen bewegen over één graad met de XW40 in de CGE1400 mét OIII-filter komt NGC1931 vanzelf in beeld, als een kleine lichte vlekkerigheid met twee of drie concentraties. Aan de rand ‘verdwijnt’ het object in de omgeving; perifeer kijken maakt iets meer zichtbaar.
In het westen hangt bewolking; dit zou de bewolking kunnen zijn waarover Olivier op AstroForum schreef. Even een klein monteringsonderzoekje n.a.v. een post van TomC op AstroForum: ik kan met de CGE inderdaad ook objecten onder de horizon kiezen, waarna de montering er naartoe slewed; drukken op twee tegenover elkaarliggende richtingsknoppen stopt de beweging dan weer. Zou er een patch voor dit probleem zijn?
1:29hr. Op kaart 41 is NGC2126 te zien, vijf graden noordelijk van Menkalinan (β Aur), een open sterrenhoop uit de H400, en gemakkelijk te vinden door vanuit Menkalinan in noordelijke richting te hoppen. De CGE1400 toont een matig opvallend geheel, bestaande uit een tiental sterren, in een ‘uit elkaar getrokken’ hoop, aan één kant van een veel helderdere ster. De WO80FD met N17T4 laat er nauwelijks wat van zien.
1:40hr, SQM19.47. Sterrenstelsel NGC1961 in Cameleopardalis staat ook op de H400. Ik probeer met verschillende vergrotingen dit object te zien, in de CGE1400, maar het lukt me niet. Kaart 16 van de Uranometria biedt niet voldoende informatie voor een exacte locatiebepaling: er staan meerdere sterrenstelsels in de buurt van NGC1961, en de teksten rondom deze stelsels ‘vervuilen’ de kaart te veel.
1:44hr, en Mars staat hoog boven het zuidoosten in Leo. De N4.8T1 in de WO80FD (116x, 43’) toont een poolkap op Mars, wit van kleur en een mooi contrast met de oranje kleur van de rest van de planeet. Deze N4.8T1 heeft een slechte naam: een oogafstand die zo klein is dat er niet mee waar te nemen zou zijn. Ik vind dat het meevalt: de oogafstand is inderdaad klein, zeker in vergelijking met die van een XW, maar het is zeker te doen; de randen van het beeldveld zijn zichtbaar bij een zorgvuldige oogplaatsing. De XW40 in de CGE1400 geeft een even groot beeldveld van 43’, bij een iets lagere vergroting van 98x. De poolkap is uiteraard eveneens zichtbaar, samen met een aantal donkerdere (bruine) vlekken, o.a. dicht bij de poolkap (een komma-vorm) en een andere dicht bij de andere pool. Ook al laat de CGE1400/XW40 meer zien dan de WO80FD/N4.8T1; toch is het beeld in de laatste prettiger, met veel minder invloed van de seeing. Het beeld is donkerder en er is lichte kleurfout zichtbaar (rode rand aan de ene kant van Mars, blauwe aan de andere kant), maar het is wel stabieler. In de CGE1400/XW40 moet ik wachten op momenten zonder seeingproblemen; dat komt helaas slechts sporadisch voor. Al met al valt het beeld in de CGE1400/XW40 wat tegen, en door de WO80FD/N4.8T1 mee.
In het zuiden, zuidelijk van Leo, trekken wolkenbanden voorbij. Ursa Major in het zenith is nog vrij, net als Orion in het zuidwesten.
2:00hr, SQM19.45. Sterrenstelsels M81 en M82 staan hoog. De WO80FD met N17T4 (33x, 2°31’) toont ze beide zonder problemen. Klein maar opvallend; ze zijn ook duidelijk te herkennen: M81 is ronder en M82 smaller en langgerekter. Over naar de (nieuwe) Pan24 (23x, 2°56’). Een prettig oculair met een aangename oogschelp, en minder last van 'kidney beans' dan de N17T4; de oogplaatsing is minder kritisch. De hemelachtergrond wordt echter wat aan de lichte kant met de WO80FD, waardoor details van M81 en M82 lijken te verdwijnen. Stelsel NGC3077, in de onmiddellijke nabijheid van M81/M82 is een interessant testobject voor diverse oculairen, alhoewel ik ook wel weet dat de verschillende vergrotingen een grote invloed hebben op het resultaat.x Pan24 (23x, uittredepupil: 3.5mm, beeldveld: 2°56’): NGC3077 is niet te zien; de achtergrond is te licht.
x TV N17T4 (33x, uittredepupil: 2.5mm, beeldveld: 2°31’): bij het bewegen van het (linker-) oog en bij perifeer kijken springt NGC3077 af en toe in beeld als een klein vlekje, tamelijk dicht naast een ster, misschien 20% van de tijd, maar in korte intervallen.
x Baader Genuine Ortho 12.5mm (44x, uittredepupil: 1.8mm, beeldveld: 58’): NGC3077 is direct kijkend 75% van de tijd waarneembaar.
x Pentax XW10 (56x, uittredepupil: 1.4mm, beeldveld: 1°16’): laat NGC3077 perifeer kijkend meestal wel zien, meer dan de N17T4.
x TV N9T6 (62x, uittredepupil: 1.3mm, beeldveld: 1°20’): NGC3077 is niet te zien, wat ik ook probeer. Blijkbaar is de transmissie van dit oculair relatief laag (zoals ik bij eerdere tests ook al ontdekt had).
x Baader Genuine Ortho 9mm (62x, uittredepupil: 1.3mm, beeldveld: 42’): NGC3077 is direct kijkend continue waarneembaar als een klein vlekje.
x Pentax XW7 (79x, uittredepupil: 1.0mm, beeldveld: 53’): laat NGC3077 perifeer kijkend meestal wel zien, meer dan de N17T4 en vergelijkbaar met de XW10, als een klein vlekje.
x TV N4.8T1 (116x, uittredepupil: 0.7mm, beeldveld: 43’): NGC3077 is en blijft onzichtbaar, wat ik ook probeer. Het totale beeldveld is ongeveer even groot als met de BGO9, maar het oculair laat gewoonweg minder zien.
Resultaat: de BGO9 laat het meeste van NGC3077 zien, onder de gegeven omstandigheden. Een relatief onprettig oculair, met z'n kleine ooglens en korte oogafstand, en zeker niet ‘all round’ inzetbaar, maar voor ‘de laatste fotonen’ zeer nuttig. En de BGO6, en de XW14? Die ben ik vergeten te testen. Volgende keer beter!
De deelnemers aan de strijd: N4.8T1, XW7, BGO9, N9T6, XW10, BGO12.5, N17T4, Pan24
IMG_0746 - kopie (3) - kopie.JPG
2:14hr, SQM19:52, een record in de achtertuin in Hoensbroek. NGC3077 in de CGE1400 met XW40 (98x, 43’) laat een rond vlekje zonder enig detail zien. Het lijkt een beetje op NGC147 in Cassiopeia, maar dan wel kleiner. Bij beter kijken met de XW14 (279x, 15’) lijkt NGC3077 wat uitgerekt; bij verificatie met de kaart 14 van de Uranometria blijkt de richting van de lange as die ik meen te zien, inderdaad overeen te komen met de werkelijke richting. M82 in de XW14 is langgerekt, 2/3e beeldveld groot. Er zijn twee stofbanden zichtbaar die schuin dwars door het stelsel lopen, maar ik heb M82 wel beter gezien. Concentrerende op de beide uiteinden blijkt dat M82 verder doorloopt dan in eerste instantie te zien is. De BGO12.5 (313x, 8’): laat nog meer zien – met name als de heldere gedeelten buiten beeld gehouden worden. De lange as van M82 is vele beeldvelden lang; inschatten hoeveel beeldvelden precies is niet goed mogelijk. Ook deze BGO12.5 blijkt een goed oculair te zijn voor de laatste fotonen en de fijnste details.
2:29hr. Op zoek naar stelsel NGC2787, een paar graden westelijk van M81/M82 (en ook lid van de H400): in de XW40 een langgerekt vlekje schuin boven een tweetal van sterren; de lange as maakt een hoek met de verbindingslijn tussen de twee sterren. Perifeer is meer van de buitendelen waarneembaar. Vreemd verschijnsel is dat de hoek tussen de lange as en de verbindingslijn tussen de twee sterren groter lijkt te zijn dan op kaart 14 van de Uranometria aangegeven wordt.
NGC2976, een stelsel iets zuidwestelijk van M81/M82, is in de XW40 zichtbaar als een langgerekte veeg vlak naast een ster, 1/6e–1/5e beeldveld lang en verdwijnt in de omgeving.
2:43hr: vele grote wolkenplukken in het zuiden, tot in Leo. Vanuit het zuidwesten trekt er bewolking binnen; toch is ¾ van de hemel nog steeds open.
2:46hr, SQM19.53. Stelsel NGC2985 staat drie graden noordelijk van M81/M82. In de CGE1400 met XW20 (196x, 22’) te zien als een klein pluisje met een heldere kern, naast een ster met ongeveer gelijke helderheid. Het is net een dubbelster met een stervormige en een pluizige component.
En hiermee sluit ik de waarneemnacht af. Snel even over AstroForum zappende lijkt het erop dat ik geluk gehad heb: op andere plekken in Nederland en België trok het veel, veel eerder dicht. Nu maar hopen dat het bij de volgende Nieuwe Maan-periode weer eens zo helder is dat een trip naar de Ardennen zinnig is.
Met citaat reageren
Oorspronkelijk geplaatst door reflector
