oud lumicon solar prominence filter voor een C8 gevaarlijk?

[Erdna]

Het gaat omeen lumicon solar prominence filter voor een C8. Zie http://www.astromart.com/classifieds...fied_id=604816 voor een plaatje. Laatst heb ik een oudje voor een prik bij Ganymedes gekocht. De filterset bestaat uit een 70mm objectiefzijdig energy rejection filter en een oculairzijdig 1.5A H-alfa filter.

Nu lees ik ergens, dat ze slechter (donkerder?) worden als ze ouder worden. In hoeverre is het Tricky business om zo'n oud filter te gebruiken?

Wat mij betreft, pech gehad als het filter niet meer werkt, maar een oog kwijt raken? No-way!!! Zelf heb ik al bedacht eerst maar eens een zonneprojectie te doen en evt. een thermometertje in het focus. Snel even met het blote oog door de filterset naar de zon kijken kan denk ik ook geen kwaad.

Helaas zijn mijn bijdragen aan dit forum oneindig veel kleiner dan de kennis die ik hier opdoe, maar ik hoop dat iemand toch zo vriendelijk wil zijn, zijn licht hierover te laten schijnen?

De zon komt nog niet boven de horizon van mijn Amsterdams balkon dus het heeft geen haast.

Met vriendelijke groet,

André

[Skyheerlen]

Over hoe goed of hoe slecht een oud filter is, kan en wil ik geen uitpraak doen.

Mbt zonneprojectie in een C8: doe dat liever niet. Er wordt zoveel licht/warmte gebundeld door een 20cm kijker dat de temperatuur in de kijker ver zal stijgen, met mogelijke schade aan de kijker. Als je een oculair met gekitte lenzen gebruikt, dan is het zeker overleden na deze actie; een oculair met niet-gekitte lenzen misschien ook wel.

Oculairprojectie kan alleen rerlatief veilig met een kleinere newtonkijker of een heel kleine refractor, met Huygens- of Ramsdenoculairen, of soortgelijken.

'Snel even kijken' met de filterset terwijl je twijfelt, zou ik niet doen. Misschien kan het geen kwaad, misschien wel (laat anderen daar een uitspraak over doen), maar bij zonnewaarnemingen geldt 1 regel: bij twijfel, niet doen. 20cm verzamelt heel veel licht en warmte en in een fraktie van een seconde is de schade onomkeerbaar.

Een diepzwart oculairfilter is zeker onveilig: dit vangt bijna alle licht/warmte op en wordt zo warm dat dit na een paar seconden scheurt; als je dan net kijkt, is je oog beschadigd. Mocht je zo'n filter hebben: sla het stuk en gooi het weg.

Veilig is wel een mylar objectief-zonnefilter zoals door diverse leveranciers aangeboden wordt.

[John Baars]

Solar screen en Mylar filters laten steeds meer licht door naarmate ze ouder worden. Bij de z.g prominence filters is een veel gehoorde klacht dat ze steeds minder effectief worden naamate de tijd vordert. Vooral de oudere modellen. Met het getoonde 70mm off-axis filter heb ik geen ervaring. Maar nieuw zal hij niet zijn.

Zonneprojectie met volle opening, zwarte oculairfilters: vergeet het maar. Rampzalige gevolgen voor mens en optiek. Zie bovenstaande verhaal van Skyheerlen.

Een goed geconstrueerd vers Mylar-filter geeft verbluffende beelden, veel beter dan de planparallelle glasfilters en solarscreenfilters is mijn ervaring. Maar ook voor de Angström filters geldt: hoe verser hoe beter.

Mijn advies: geen enkel risico lopen. Nieuw aanschaffen.

[sixela]

Een solar prominence filter is wel wat anders dan een Mylarfilter, hoor. Die eerste laat enkel licht door door een pasband van 1.5 Angström (die je rond de H-alphalijn kan regelen), de tweede laat quasi alle visuele golflengtes door (alleen enkel een kleine fractie).

Solar Prominence filters gaan wel een tijdje mee, hoor (15-20 jaar). Nog meer als ze niet gebruikt zijn. Is dat filter dat je van Ganymedes kocht tweedehands (en lang gebruikt), of is het nog iets dat heeft zitten verkommeren in de stock?

Met het blote oog door beide filters kijken moet je volgens Lumicon zelf niet doen.

Wat betreft zonneprojectie denk ik dat Erdna bedoelt oculairprojectie achter de Solar Prominence filter, dus met de rejection filter voor de kijker en de pasbandfilter achteraan. Dan heb je ten eerste geen 200mm opening meer (maar 70mm), en het rejectiefilter is er net voor gemaakt om de binnenkant van de telescoop te beschermen. Op een projectie op een blad papier ga je denk ik de prominenties wel niet zien, wel als je fotografeert met bijvoorbeeld een webcam.

Tussen haakjes, 1.5A is nog redelijk breed voor H-alpha. Genoeg om prominenties te zien, niet genoeg om het detail te zien op het zonneoppervlak dat je met een PST kunt zien. Er zijn wel dergelijke systemen die een nauwere pasband hebben (zoals die van Thousand Oaks).

[Erdna]

@ Skyheerlen en John Baars: dank voor de waarschuwingen; ik ben me van de gevaren bewust en kijk af en toe met genoegen naar het brandgaatje in het dopje van mijn zoeker-oculair.
@ Sixela: Yes! Goed nieuws dat de filterset mogelijk nog bruikbaar is!! Ik heb bij Ganymedes niet gevraagd of de set veel gebruikt is of een winkeldochter was, maar ik kom er regelmatig, dus daar kom ik nog wel achter.
Dat lumicon zelf zegt niet met blote oog door beide filters kijken had ik nog niet gezien, dank.
Helaas heb ik geen ervaring met webcammen, maar wat niet is kan nog komen. Denk je dat je met een webcam kunt zien of het filter misschien te veel uv/IR doorlaat?
Mijn angst is n.l. dat het filter doordat het oud is teveel UV/IR door laat. Maar: Een firma als Lumicon zal (i.v.m. schadeclaims) toch wel gek zijn om zonnefilters op de markt te brengen die na 15 jaar oogbeschadigingen gaan veroorzaken, of ben ik te optimistisch?
@ Allen: Mylar, prachtig spul, maar het scheurt snel. Het materiaal waar Baader z'n coating op dampt is iets heel anders; het scheurt niet en is veel taaier en dat is n.a.w. niet voor niets. Ik zou de Baader folie geen mylar willen noemen om misverstanden te voorkomen. Strak loopt iemand met een euro naar de HEMA om een mooie rol mylar voor z'n scoop te houden! mylar is om vliegertjes te bouwen.

[Baxstar]

@Skyheerlen maar kan je dan ook niet met zo'n grote filter (met folie) op de voorkant van je telescoop naar de zon kijken? Want dan gaat toch niet het warme licht door de telescoop maar wordt tegen gehouden door de folie, terwijl bij een filter op je occulaire moet al het warme licht door de telescoop

[Skyheerlen]

Met een filter vooraan, een objectieffilter dus, kan het wel. Voorbeeld (maar er zijn ook andere mogelijkheden): een mylar-filter van Baader.

http://www.teleskop-express.de/shop/...--20x30cm.html

Dit is één van de goedkoopste oplossingen. Duurdere en veel duurdere zijn er ook.

[Neo]

Voordat het verkeerd wordt overgenomen door anderen, het Baader folie is geen Mylar.
Ze noemen het enkel om zich te onderscheiden van alternatieven die minder goed presteren.

Bron

[sixela]

@Skyheerlen maar kan je dan ook niet met zo'n grote filter (met folie) op de voorkant van je telescoop naar de zon kijken?

Ja, maar een prominentiefilter is toch nog iets anders. Die heeft een combinatie van een filter aan de voorkant en een tweede hele nauwe pasbandfilter aan de achterkant, waardoor je prominenties tegen de hemelachtergrond kan zien.

[sixela]

Mijn angst is n.l. dat het filter doordat het oud is teveel UV/IR door laat.

Ales het filter te oud wordt, dan is het niet de rejectiefilter die teveel gaat doorlaten. Die heeft vrij robuuste coatings en als er aan de rand problemen ontstaan dan zie je dat ook meestal moeiteloos met het blote oog.

Als een prominentiefilter veroudert is het de pasband van de filter achteraan die verschuift naar kortere golflengten, tot je het filter zelfs ongekanteld geen H-alpha meer kan laten doorlaten en je dus geen prominenties meer kan zien, ook niet als je het filter probeert te kantelen (want daarmee kun je de pasband enkel naar het blauw verschuiven).

Tussen haakjes, als het filter koud is dan verschuift de pasband weer naar de goede kant, dus het kan dat een oude net nog bruikbare filter maar 10 minuten kan gebruikt worden voor je de pasband weer niet op H-alpha meer krijgt; daarna moet je de filter weer laten afkoelen. Sommige mensen in een niet al te vochtige omgeving hebben al naar de koelkast gegrepen om het filter wat extra tijd te geven voor hij op pensioen moet...

Met andere woorden, voor zover ik weet ga je er niet blind van worden (tenzij uiteraard de filter écht kapot zou zijn) maar een te oude filter kan gewoonweg niet meer werken als prominentiefilter.

Maar waarom stuur je Lumicon geen mailtje? Zij kennen de filters tenslotte beter dan wie ook.