Rechte Klimming en Declinatie

[GerardvandenBraak]

Hallo,
Ik heb een vraag over het gebruik van rechte klimming en declinatie.
Lang geleden tekende men al sterren in op een kaart. De exacte positie was niet bekend, wel de positie ten opzichte van andere sterren.
Als je de rechte klimming van een ster wilt bepalen heb je een klok nodig en moeten er afspraken worden gemaakt over het '0' punt. Ook moet de klok geijkt worden met b.v. de tijd in Greenwich of Parijs.
Heeft iemand een idee:
- Wanneer men begonnen is met posities vast te leggen in een coördinatie systeem van Ra en Dec?
- Wie is daarmee begonnen?
- Hoe maakte men de internationale afspraken?

[TomB]

Ik heb geen antwoord op je vragen maar ik denk dat coördinaten van sterren al minstens 300 jaar worden vastgelegd. Dit omdat ze begin 18e eeuw al een plaatsbepaling met de sterren konden doen, alleen was het erg lastig om op zee klokken nauwkeurig te laten lopen. Hier is een leuk boek over geschreven: "Longitude" van Dava Sobel.

Hier staat e.e.a uitgelegd over de eerste catalogus. Hij was van John Flamsteed, 1712.

[svdwal]

Ik weet ook niet precies wanneer men begonnen is met rechte klimming en declinatie. In de oudheid werden coordinaten in catalogi door mensen als Ptolemaios en Hipparchos in het eclipticale stelsel vastgelegd. Maar Hipparchos mat al wel de coordinaten in rechte klimming en declinatie, volgens de Engelstalige Wiki.

De I(nternational) A(stronomical) U(nion) gaat over de astronomische definities.

[GerardvandenBraak]

Even enige datums ter verduidelijking:
Tycho Brahe leefde van; 1546 tot 1601.
Uitvinding van de telescoop: 1608
Uitvinding slingeruurwerk (Huygens) 1656
Vaststelling 0-meridiaan in Greenwich 1884

Hoe noteerde Tych Brahe de sterposities?

[svdwal]

Even enige datums ter verduidelijking:
Tycho Brahe leefde van; 1546 tot 1601.
Uitvinding van de telescoop: 1608
Uitvinding slingeruurwerk (Huygens) 1656
Vaststelling 0-meridiaan in Greenwich 1884

Hoe noteerde Tych Brahe de sterposities?

Ik gok op eclipticale coordinaten. Dat is handiger voor horoscopen.

Voor rechte klimming en declinatie is de greenwich meridiaan juist niet zo interessant, omdat het nulpunt wordt bepaald door het snijpunt van ecliptica en evenaar, dus een punt aan de hemel. En je kan de locale sterrentijd definieren als de rechte klimming die op dat moment in het zuiden staat. Juist omdat je wel een exact nulpunt hebt, hoef je niet te weten wat de zonnetijd is op het moment van meting.

[Observer]

Uit Uranometria 2000.0 Volume I, Tirion, Rappaport, Lovi.

The first ‘modern’ set of star charts, and without a doubt the most famous of the old ones, is the uranometria atlas of the Bavarian lawyer and astronomy aficionado Johann Bayer (1572-1625), whose first edition appeared in 1603.
…
Bayer was the first to utilize and plot anything like accurate star positions; those in his atlas were based largely on the unprecedentedly precise – for that era – observations by the Danish astronomer Tycho Brahe (1546-1601). Despite being made in the pre-telescopic era with instruments equipped with only naked-eye sights, many of Tycho’s positions were accurate to virtually one arc-minute.
…
Like other Western star maps of his era and earlier, Bayer used the ecliptic system for constructing his charts.

Om echt zeker te zijn zou je de originele catalogus van Brahe boven water moeten zien te krijgen. Is die niet ergens op internet te vinden?

Ik gok er ook op dat Tycho Brahe zijn posities noteerde in ecliptische coordinaten omdat dat dus gebruikelijk is in die tijd.

Verder wordt vermeld in Uranometria 2000.0 dat ‘Atlas Coelestis’ van John Flamsteed (1646-1719), gepubliceerd in 1729, tien jaar na zijn dood door zijn vrouw Margaret, de eerste belangrijke atlas is waarin het equatoriale systeem wordt gebruikt.

Additionally, this is the first major atlas to adopt the more practical equatorial system, then starting to gain in prominence, as its primary grid, which corresponds to the apparent rotation of the sky (which, of course, is the reflex result of the Earth’s rotation) and the movements of equatorially mounted telescopes that compensates for this motion.

Margaret Flamsteed begint dus deze trend aan het begin van de 18e eeuw.

[GerardvandenBraak]

Verder wordt vermeld in Uranometria 2000.0 dat ‘Atlas Coelestis’ van John Flamsteed (1646-1719), gepubliceerd in 1729, tien jaar na zijn dood door zijn vrouw Margaret, de eerste belangrijke atlas is waarin het equatoriale systeem wordt gebruikt.

Margaret Flamsteed begint dus deze trend aan het begin van de 18e eeuw.

Bedankt voor jullie reacties. Blijft nog de vraag wie daarmee begonnen is; Flamseed? Heeft hij het zelf bedacht, zijn er internationaal afspraken gemaakt?
Messier gebruikte het niet en zijn waarneming van M1 vond plaats in 1758, negenentwintig jaar na de publucatie van Margaret Flamsteed.

[GuusGilein]

Ik heb net wat zitten bladeren in "Dividing the Circle" van Allan Chapman, en in de inleiding staat dat Tycho Brahe voortborduurde op instrumenten die in de Middeleeuwen gebruikt werden door zowel Europese als Islamitische astronomen.
Ook wordt er gesproken over een astrolab uit 1483 (nu in een museum in Florence) met een 360 gr. schaal, die onderverdeeld zijn in delen van 10 boogminuten.

Flamsteed borduurde voort op een ontwerp van Robert Hooke van een equatoriale montering, die het voor het eerst over de aandrijving van een 'uuras' had.

[Fabricius]

Als het niet Flamsteed zelf was, dan misschien amateur(!)astronoom Johannes Hevelius, die 35 jaar eerder geboren werd en ook een "remarkably accurate" astrometrische catalogus maakte?
Jammer genoeg heb ik die atlas hier niet liggen om het te controleren...