Balanceren en bewegen van telescoopbuis

[FredB]

Ik heb een Skywatcher 10” F 4,7 FlexTube Dobson met autotracking. Ik heb deze betrekkelijk kort voor mijn verhuizing naar Vietnam gekocht. Daarvoor had ik (ook niet zo lang) een elfje Ik heb nog in Holland een paar avonden wat met de Skywatcher kunnen spelen in mijn niet zo gunstig gelegen tuin: lantaarnpalen, rondom huizen + de straling van Rotterdam. Ook even snel een webcam getest met vrij aardig resultaat v.w.b. de maan en saturnus. Al met al ben ik qua ervaring dus nog steeds een beginner. OK, dit als achtergrond.

Eind augustus is de container gearriveerd en heb ik de telescoop opgebouwd. Dit is vast de eerste in Vietnam want ik heb sindsdien slechts 1 avond een beetje kunnen kijken (m.n. Jupiter). Ik ben op die avond tegen 2 problemen aangelopen (het systeem staat uiteraard aan).
- De buis kan aan de onderkant ca. 0,5 cm. vrij omhoog worden getild. Dit maakt het lastig om hem handmatig naar een gewenste plaats te duwen. Deze speling zit zo te voelen in de tandwieloverbrenging tussen motor en de schijf waar je de buis in hangt. De moer, waarmee deze schijf aan de motor zit, kan ik er (nog) niet afkrijgen: de as draait mee. En omdat ik niet kan zien hoe e.e.a. binnenin bevestigd is, ben ik nog even voorzichtig. Dezelfde speling voel ik trouwens ook in de Az-aandrijving. Is dit normaal?
- Als ik mijn Hyperion zoom met TeleVue barlow monteer, dan zakt de buis naar beneden, zelfs als ik hem via de motor naar boven laat bewegen. De bovenkant is dan duidelijk te zwaar. Zonder barlow gaat het wel, maar lijkt het op de grens als de buis richting horizontaal gaat. De combinatie brengt de zaak echt uit balans. Ik kan natuurlijk iets van een gewicht aan de onderkant bevestigen, maar dan zijn er denkelijk weer problemen met de standaard-oculairen. Zijn hier slimme oplossingen voor?

Op het forum en ook met Google heb ik niets hierover kunnen vinden. Ben ik echt de enige met deze problemen? Heeft iemand suggesties hoe e.e.a. te verhelpen?

En ja, ik had dit uiteraard beter in Holland goed uit kunnen testen. Maar het hele Vietnam-projekt kostte teveel tijd en was op dat moment veel belangrijker.

[sixela]

Neen, iedereen heeft die problemen met de autotracking-montering. Daarom is de GoTo-variant duurder.

Je kunt de backlash in Alt en Az inderdaad wat wegwerken, als je ergens een bout wat aanspant of de worm van de motor ten opzichte van het tandwiel naar de lager verplaatst, maar als je echt te weinig speling laat brand je de motoren door.

Zie http://stargazerslounge.com/diy-astr...djustment.html , http://stargazerslounge.com/discussi...lexi-auto.html , .

Als je backlash hebt, dan kun je de natuurlijke balans anders zetten zodat je van de backlash geen last hebt als je de telescoop van beneden naar boven verzet, maar dan heb je natuurlijk last als je van boven naar beneden gaat.

De balans is inderdaad verkeerd en daardoor duikt de telescoop als hij dicht bij horizontaal staat; zoveel koppel leveren die motoren niet. Dat is trouwens geen haar beter bij de GoTo-versie, je moet echt met tegengewichten of een balansveer werken.

[skyfan]

Probeer deze verschuifbare contragewichten eens: http://scopestuff.com/ss_cwb2.htm
Dit moet vast ook wel op jouw dob passen, en scopestuff verstuurt vlot over de hele wereld.
Hoe is het bij jou gesteld met heldere nachten?

[BoertjeB]

Wat een geweldige site! Precies wat ik nodig had.

Mijn balanssysteem heb ik als volgt opgelost:
http://www.astroforum.nl/threads/130038-Balans-Dobson
Maar nu ik die oplossing op de site van Skyfan zie, zou ik dat
ook nog eens kunnen maken. Moet toch niet al te ingewikkeld zijn.

[FredB]

@Sixela
Het verplaatsen van wormwielen etc. vind ik op dit moment te tricky. Het is denk ik erg moeilijk om hier reserveonderdelen te krijgen als er iets mis gaat (de post is dramatisch). Met “balansveer” ben ik verder gaan zoeken en heb wat voorbeelden gevonden. Het principe is me in ieder geval duidelijk.

@Skyfan.
Ziet er erg goed uit. Het versturen is ook het probleem niet, maar wel het ontvangen hier in Vietnam. Ik heb al een aantal slechte ervaringen opgedaan dus ik wil dit niet riskeren. Maar zelfbouw (of hier heel goedkoop laten bouwen) is zeker een optie.

Heldere nachten. De opmerking in mijn inleiding was helaas uiterst serieus: ik heb sinds eind augustus welgeteld 1 avond kunnen kijken. Inmiddels is ook het regenseizoen aangebroken. Dat betekent, dat het hier ’s morgens wat zonnig is en dat het zo gemiddeld tussen 12 en 2 begint te regenen, afgewisseld met hoosbuien. ’s Avonds en ’s nachts blijft het slecht. Dus alle tijd om de scoop aan te passen.

@BoertjeB
De beugel is ook een gemakkelijke oplossing, die ik zeker meeneem.

Iedereen bedankt voor de aangedragen mogelijkheden. Ik ga met de aangegeven oplossingen nog wat verder zoeken en googlen en neem dan een beslissing.

[UrsaMinor]

Ik heb dezelfde telescoop en dezelfde problemen. Je moet inderdaad de moeren van de alt-/az-bearings vastdraaien. Niet te strak, want zoals sixela als zei, de motoren kunnen dan doorbranden. Ik heb 'm zelf zodanig aangedraaid zodat ik de buis nog soepel handmatig kan bewegen, maar is strak genoeg aangedraaid om zo min mogelijk speling te hebben. Daarnaast balanceer ik de telescoop met een gewichtmanchet, die ik met een riem om de buis heb hangen. (Zoiets)

Hoewel het contragewichtensysteem die Skyfan voorstelde ideaal is, is het voor mij iets te duur. Het is namelijk van belang dat je het contragewicht op de buis kan verschuiven, afhankelijk van het gewicht van het oculair.
Het gewicht moet op de juiste plek liggen, anders gaat de tracking niet goed werken.
Zo'n gewichtsmanchet aan de buis vastgebonden met een riem gaat prima. Je kunt 'm makkelijk over de buis verschuiven, het ziet er alleen niet heel fraai uit.

Helaas heb ik nog wel lichtelijk last van het neusduiken, maar dat is alleen het geval wanneer ik de telescoop horizontaal houd (voor de poolafstelling) en wanneer ik objecten wil bekijken die laag aan de hemel staan. Wat ik dan doe is de telescoop met de hand wat tegenhouden tot de motor stopt met draaien.

Geen perfect systeem helaas, dat autotracking op een Dobson, en verreweg zo goed als een equatoriale montering.
Maar voor die prijs, wat knutselen en geduld toch bruikbaar. Ik heb laatst prachtige beelden kunnen zien van Jupiter!

(De balansproblemen begonnen voor mij overigens toen ik met zwaardere oculairs ging werken. Met de standaard oculairs had ik er geen last van.)

Succes!

[sixela]

Als het contragewicht op de goede plaats staat dan heeft de telescoop ook dicht bij de horizon geen last van neusduiken. Dan is er meestal te weinig tegengewicht. Verhoog je de hoeveelheid tegengewicht en gaat je telescoop zelf naar het zenit als hij hoog staat, dan is het tegengewicht teveel aan de bovenkant van de buis (want ja, je moet in twee dimensies balanceren!)

[FredB]

Het is hier beestenweer vanmiddag, dus ik ben met materiaal, dat ik in huis heb, wat aan het experimenteren geslagen. Ik wilde met name kijken hoe de scoop reageert, als hij wat meer in balans is. Ik heb onderaan een elastieken spanband gemonteerd met daaronder een zakje lood uit mijn duikuitrusting. Het is net iets te zwaar, maar het geheel werkt een stuk beter. Hij zakt in ieder geval niet meer naar beneden. Ik ga nadenken over een definitieve versie. Die van Skyfan spreekt mij het meeste aan, maar ik betwijfel of ik de materialen hier kan vinden. Aluminium ben ik in ieder geval nog niet tegengekomen. Voorlopig heb ik iets dat werkt.

[UrsaMinor]

Als het contragewicht op de goede plaats staat dan heeft de telescoop ook dicht bij de horizon geen last van neusduiken. Dan is er meestal te weinig tegengewicht. Verhoog je de hoeveelheid tegengewicht en gaat je telescoop zelf naar het zenit als hij hoog staat, dan is het tegengewicht teveel aan de bovenkant van de buis (want ja, je moet in twee dimensies balanceren!)

Dat is waar! Ik moet erbij vermelden dat er alleen sprake is van neusduiken als er een zwaar oculair in de oculairhouder zit, bijv een 2" overzichtsoculair.
Dat betekent dat de voorkant iets te zwaar wordt.
Als er bijv. een Ethos in de oculairhouder zit heb ik het probleem niet. Als ik die gebruik met een barlow weer wel.

Het is eigenlijk net een weegschaal.

Ik heb wel het idee dat het neusduiken meer komt door het doorslippen van de motoren dan door het gewicht dat ongelijk verdeeld is, want als ik de telescoop handmatig beweeg duikt ie niet naar voren.

[sixela]

Het doorslippen van de motoren gebeurt juist door de onbalans. Maar zet eens wat meer tegengewicht achteraan, maar lager geplaatst...